Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu podkreślając, że nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów sądowych. Strona zamieszkuje wraz z córką i konkubentem córki w wynajmowanym mieszkaniu komunalnym. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, a źródłem utrzymania się jej rodziny jest zasiłek stały uzyskiwany przez jej córkę w kwocie 500 zł oraz zasiłek okresowy jej partnera życiowego. Wnioskodawczyni sporządziła zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, z którego wynika, że czynsz za mieszkanie wynosi 305 zł; opłata za gaz (100 zł co dwa miesiące); energia elektryczna – 150 zł; lekarstwa skarżącej oraz jej córki, cierpiącej na przewlekłe schorzenia – około 1000 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 8 lutego 2017 r. wnioskodawczyni została wezwana do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, najem zajmowanego lokalu mieszkalnego itp.,
- - podanie wielkości w m2 posiadanego lokalu mieszkalnego,
- - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez wszystkie osoby pozostające ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym poprzez nadesłanie kopii decyzji przyznających tym osobom świadczenia, o których wspomniano we wniosku. Wezwanie to, pomimo prawidłowego doręczenia pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do stanu majątkowego strony. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914).
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
W niniejszej sprawie informacje dotyczące skarżącej są skąpe i niejednoznaczne. Po pierwsze nie wiadomo jakie są rzeczywiste dochody w rodzinie wnioskodawczyni, skoro deklaruje ona z jednej strony, iż tylko jej córka i jej partner otrzymują dochody z pomocy społecznej w łącznej wysokości 1000 zł, z drugiej natomiast wskazuje łączny dochód w jej rodzinie na kwotę 2146 zł. Po drugie strona w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniła swoich wydatków na utrzymanie się, w szczególności zaś na lekarstwa, które, wedle deklaracji strony, zajmują poczesne miejsce w bieżących kosztach. Wskazane wyżej niejasności, które nie zostały przez stronę rozwiane, wykluczają jednoznaczne stwierdzenie, że jest ona osobą, której sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie fachowego pełnomocnika z urzędu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.