Uzasadnienie
W dniu 21 grudnia 2016 r. skarżący złożyli do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczyli, wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Skarżący zamieszkują w domu o pow. poniżej 110 m2, a w skład ich majątku wchodzi również samochód osobowy z 2002 r. o wartości około 5.000 zł. Łączny dochód z tytułu emerytur skarżących oraz prowadzonej przez M. K. działalności gospodarczej kształtuje się na poziomie 3094 zł netto miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała rachunki za media, kopie decyzji o waloryzacji świadczeń emerytalnych swojej i małżonka oraz zestawienie dochodu osiągniętego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2015 r. Z przedstawionego przez stronę zestawienia wydatków wynika, że koszty utrzymania i ogrzewania domu wynoszą w skali miesiąca około 700 zł, opłaty za media to wydatek rzędu 400 zł natomiast koszty leczenia i zakupu lekarstw to kolejne 400 zł
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. W jego uzasadnieniu wskazano że wnioskodawcy dysponują środkami pieniężnymi które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Powyższe postanowienie skarżący zaskarżyli sprzeciwem. W sprzeciwie podnieśli, ze referendarz zawyżył sumę ich dochodów o około 100 zł, ponadto podnieśli że nie uwzględniono kosztów zakupu węgla łącznie na kwotę 4800 zł co daje wydatek w wysokości 400 zł miesięcznie. Podnieśli też, że mają na utrzymaniu dorosłego, niepracującego syna oraz jego dziecko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazali bowiem w sposób dostateczny, aby znajdowali się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Referendarz sądowy, słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie skarżący dysponują dochodem pozwalającym na pokrycie kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł.
Skarżący w nadesłanym formularzu PPF wskazali stałe miesięczne wydatki w wysokości 1500 zł miesięcznie. Jednak skarżący nie poparli tego oświadczenia stosownymi dokumentami. W szczególności skarżący wskazali że koszty utrzymania i ogrzania domu wynoszą ok 700 zł jednak nie nadesłali dokumentów potwierdzających zakup opału. Także wskazane przez skarżących koszty leczenia i lekarstw nie zostały odpowiednio udokumentowane. Skarżący dołączyli do sprzeciwu paragony z aptek na leki oraz inne produkty jednak są one znacznie niższe niż deklarowane 400 zł miesięcznie. Dołączono także decyzję w sprawie podatku od nieruchomości w wysokości 1623 zł rocznie (135 zł). Powyższe oznacza, że skarżący udokumentowali swoje stałe miesięczne wydatki na kwotę około 600 zł. Dodając do tego, co prawda nie udokumentowane ale dość prawdopodobne, koszty zakupu opału – 400 zł, to i tak skarżący dysponują kwotą ponad 2000 zł na swoje utrzymanie.
Odnosząc się natomiast do okoliczności, że skarżący pomagają w utrzymaniu dorosłego, niepracującego syna i jego dziecka to potwierdza ona przede wszystkim, że skarżący zestawiając swoje dochody i wydatki są w stanie wygospodarować pewną nadwyżkę skoro pomagają w utrzymaniu syna i wnuka. Niemniej jednak fakt że skarżący dobrowolnie utrzymują członka rodziny, nie może skutkować przyznaniem im prawa pomocy. Oznaczałoby to przerzucanie na Skarb Państwa, a tym samym pozostałych podatników, kosztów postępowania w sytuacji w której skarżący są w stanie je uiścić a z własnego wyboru chcą te środki wydać w inny sposób.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.