Uzasadnienie
W skardze z dnia [...] r. D. J. zawarła wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania sądowego ze względu na podeszły wiek oraz niskie świadczenie emerytalne. W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) wniosek taki winien być złożony na urzędowym formularzu. Z treści § 2 pkt 3 w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wynika natomiast, że w sytuacji, w której osoba fizyczna nie złoży wspomnianego formularza, jest on jej przesyłany celem wypełniania. Na adres skarżącej został więc przesłany druk urzędowego formularza PPF z pouczeniem o konieczności jego osobistego wypełnienia i zwrotu do Sądu. Dla dokonania tej czynności, wyznaczono siedmiodniowy termin informując, iż jego uchybienie będzie skutkowało pozostawieniem złożonego wniosku bez rozpoznania.
W wyznaczonym terminie D. J. nadesłała formularz, z którego wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem. W skład jej majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2, budynki gospodarcze o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] a. Wnioskodawczyni wskazała również, że ani ona ani syn nie posiadają żadnych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ani też oszczędności pieniężnych lub papierów wartościowych. D.J. otrzymuje świadczenie rentowe (rentę rodzinną) w wysokości [...] zł netto miesięcznie, jej syn J. J. wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł miesięcznie
Wezwaniem z dnia 17 grudnia 2008 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do
- - nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość renty,
- - nadesłania zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę jej syna, wykazującego wysokość zarobków uzyskiwanych przez tę osobę,
- - nadesłania kserokopii rachunków za energię elektryczną, wodę, odbiór nieczystości itp. celem ustalenia przeciętnych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się.
W odpowiedzi, skarżąca przesłała żądane dokumenty poza zaświadczeniem o wysokości dochodu uzyskiwanego przez syna, gdyż, jak oświadczyła w piśmie procesowym z dnia [...] r., osoba ta przekazuje jej co miesiąc jedynie [...] zł. tytułem kosztów utrzymania.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów nie można było stwierdzić, że skarżąca jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby pełne zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Przede wszystkim należy zauważyć, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz ze swoim synem. Należy więc oczekiwać, że członek jej rodziny będzie partycypował w kosztach utrzymania, zwłaszcza że uzyskuje dochody na to pozwalające. Wysokość wskazanego w druku formularza wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez syna skarżącej (J. J.) pozwala bowiem na udzielenia matce wsparcia finansowego zwłaszcza, że osoba ta również jest skarżącym, którego pełnomocnikiem jest D. J. W jego interesie leży więc zapewnienie reprezentującej go skarżącej możliwości udziału w postępowaniu.
Należy przy tym również podkreślić, że art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.) ustanawia generalne zasady wspierania się przez członków rodzin, w tym rodziców i dzieci. Wypada więc oczekiwać, że syn wnioskodawczyni udzieli jej pomocy finansowej, o ile D. J. nie będzie stać na poniesienie kosztów postępowania.
Dodać również należy, że kryteria przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym są bardzo rygorystyczne. Tylko osoba, która rzeczywiście jest pozbawiona jakichkolwiek możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego może liczyć na uwzględnienie jej wniosku w tym zakresie. Tymczasem skarżąca i jej syn dysponują miesięcznym dochodem, który z powodzeniem wystarczy na zaspokojenie ich potrzeb bytowych, a także na ewentualne opłacenie usług fachowego pełnomocnika. W przeliczeniu, na członka rodziny D. J. przypada bowiem około [...] zł brutto miesięcznie. Uwzględniwszy przy tym udokumentowane koszty utrzymania się, które wynoszą około [...] zł (opłata za wodę i odbiór ścieków: [...] zł, opłata za energię elektryczną: [...] zł, odbiór odpadów: [...]) do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje wystarczająco dużo środków pieniężnych. Tym samym nie można było uznać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.