Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 16 stycznia 2012 r., sygn. II SAB/Gl 38/11, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. F. na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB), w przedmiocie robót budowlanych: 1. zobowiązał organ do wydania w terminie 2 miesięcy, od dnia zwrotu akt organowi, rozstrzygnięcia w zakresie wniosku skarżącego z dnia 23 września 2010 r.;
- 2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3. Wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 złotych;
- 4. zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 100 (sto) złotych.
W uzasadnieniu podano m. in., że pismem z dnia 23 września 2010 roku W. F. zwrócił się do PINB z prośbą o zbadanie, czy "A" przy ul. [...] w Z. według planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. może prowadzić działalność gospodarczą na tym terenie oraz czy otrzymał "legalne pozwolenie na budowę i ciągłą jego rozbudowę". Autor pisma wskazywał na niekorzystny wpływ działalności zakładu na jego posesję i w związku z tym domagał się ustalenia, czy mógł być on posadowiony w tak bliskiej odległości od domów mieszkalnych bez odpowiedniego ogrodzenia. Nie budzi wątpliwości, że skarżący poczynając od 23 września 2010 roku domagał się zbadania legalności budowy i rozbudowy spornego zakładu. Fakt właśnie takiego żądania był znany organowi I instancji, co wynika z zawiadomienia z dnia [...] r. Jednakże postępowanie w sprawie legalności budowy i rozbudowy zakładu nie było po dniu 11 kwietnia 2011 r. efektywnie prowadzone.
Pismem z dnia 4 stycznia 2018 r. pełnomocnik W. F. wniósł o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, a także od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej za stwierdzone nieprawidłowości.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że PINB nie wykonał powyższego prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach dnia 16 stycznia 2012 r., wydając 3 kolejne decyzje w tej sprawie, gdyż nie wyjaśnił, czy budynek zakładu został wybudowany legalnie, ani też nie wyjaśnił, czy budynek ten został rozbudowany legalnie. Skoro w obrocie prawnym znajduje się prawomocny wyrok WSA w Gliwicach o sygn. akt II SAB/GI 38/11 z dnia 16 stycznia 2012 r., to nie budzi żadnych wątpliwości, iż wskazania i ustalenia zawarte w tymże prawomocnym wyroku muszą być respektowane przez organ administracji publicznej. WSA wydając powyższy wyrok miał wiedzę o istnieniu decyzji z 1994 r. zezwalającej na zmianę konstrukcji dachu na budynku warsztatu ślusarskiego, a mimo tego nakazał PINB zbadać kwestię legalności budowy i rozbudowy zakładu. Tymczasem PINB nie stwierdził w wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz w decyzji nr [...] z [...] r., ani też w ostatniej decyzji nr [...] z dnia [...] r., czy zakład został wybudowany i rozbudowany legalnie, czy też nielegalnie.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Podał, że z akt sprawy wynika, iż doręczenie do organu prawomocnego orzeczenia WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 38/11 wraz z dokumentami sprawy miało miejsce w dniu [...] r. Stosując się do ww. wyroku organ decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzył postępowanie administracyjne we wnioskowanej sprawie. Zatem termin wydania przez organ rozstrzygnięcia określony w orzeczeniu WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 38/11, został dochowany. Do tych kwestii Organ odniósł się w uzasadnieniach podjętych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W świetle art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Skuteczne wniesienie skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uzależnione wyłącznie od zaistnienia jednej przesłanki określonej w § 1 cyt. przepisu. Jedynym bowiem warunkiem dopuszczalności złożenia skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Takie wezwanie musi być skierowane do organu w odpowiednim przedziale czasowym – po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku, ale przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2016 r., I OSK 2706/15). W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony.
Przystępując w następnej kolejności do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy wyjaśnić trzeba, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć zaniechanie podjęcia lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. O niewykonaniu wyroku można mówić dopiero po bezskutecznym upływie pewnego terminu, w którym organ miał faktyczną możliwość podjęcia nakazanych w wyroku czynności (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 106/17).
Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. Nie przesądza zatem o niewykonaniu wyroku wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami strony. Celem nie jest tu kontrola zgodności z prawem jakiegoś konkretnego aktu lub czynności organu administracyjnego. Zastosowanie się przez organ do oceny prawnej zawartej w wykonywanym wyroku podlega bowiem kontroli na ogólnych zasadach w ramach skargi od nowego rozstrzygnięcia sprawy. Chodzi tu o sytuacje polegające na uchylaniu się od zastosowania orzeczenia sądu, nie mieści się tu natomiast nieprawidłowe wykonanie orzeczenia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 150/17; wyrok NSA z 20 września 2017 r., sygn. II FSK 888/17).
Skarżący tymczasem sam przyznaje, że od czasu wydania orzeczenia sądowego organ wydał decyzje merytoryczne. Również organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że doręczenie mu prawomocnego orzeczenia WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 38/11 wraz z dokumentami sprawy miało miejsce w dniu [...] r. a decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzono postępowanie administracyjne we wnioskowanej sprawie. Nie jest rzeczą niniejszego postępowania, by dokonywać kontroli merytorycznej tego rodzaju rozstrzygnięć. Winny być one kwestionowane we właściwym trybie. Niniejsze postępowanie nie jest dodatkową instancją pozwalającą na dokonywanie takiej kontroli.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 154 § 1 p.p.s.a., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.