Uzasadnienie
Burmistrz Miasta R. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17 oraz art. 20 ustawy z dnia 29 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił K.M. (dalej jako strona lub skarżący) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną E. M.. W uzasadnieniu organ ten przywołał treść stosownych regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że niepełnosprawność żony strony nie powstała w wieku uprawniającym do ubiegania się o wskazane świadczenie. W końcowej części uzasadnienia organ pierwszej instancji odniósł się do kwestii związanej ze specjalnym zasiłkiem opiekuńczym.
Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i podniosła, że jest jedyną osobą, która może zajmować się chorą żoną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ ten przybliżył stan normatywny w sprawie i przywołał obowiązujące przepisy dotyczące przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie organ ten nie zgodził się ze stwierdzeniami organu pierwszej instancji dotyczącymi prawa strony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, a związanymi z ustaleniem powstania niepełnosprawności żony strony. W tym zakresie organ odwołał się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niekonstytucyjność przepisu dotyczącego ograniczenia wiekowego powstania niepełnosprawności. W konkluzji uzasadnienia organ ten stwierdził, że strona nie spełnia wymogów ustawowych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, albowiem w obrocie prawnym obowiązuje decyzja przyznająca stronie specjalny zasiłek opiekuńczy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła strona. W skardze tej wystąpiła o uchylenie kwestionowanej decyzji i zwróciła się o przyznanie pomocy prawnej, ponieważ sama nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że decyzja ta narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest czytelny i w tym zakresie nie występują wątpliwości. Dostrzec należy, że mocą zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zmienił uzasadnienie odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Organ pierwszej instancji kierował się tym, że niepełnosprawność żony skarżącego wystąpiła po ukończeniu przez nią 25 roku życia. W odniesieniu do tej przesłanki organ odwoławczy trafnie i zasadnie przywołał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które wyeliminowało z porządku prawnego tą przesłankę ubiegania się o wnioskowane świadczenie. W tym zakresie organ odwoławczy przyjął trafne stanowisko.
Wskazany powyżej organ jako przesłankę utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a zatem przesłankę odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uczynił to, że skarżący legitymuje się ostateczną decyzją o specjalnym zasiłku opiekuńczym otrzymywanym w związku z opieką nad chorą żoną. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że organowi temu umknęła całkowicie treść art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
Z treści wskazanego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że w przypadku zbiegu prawa do różnych świadczeń przewidzianych w tym przepisie, osoba legitymująca się tymi uprawnieniami ma prawo dokonania wyboru, które świadczenie jej się należy. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy pominął treść tego przepisu i nie dał skarżącemu możliwości dokonania wyboru między świadczeniem pielęgnacyjnym a specjalnym zasiłkiem opiekuńczym. Dostrzeżone uchybienie uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustali, czy w przypadku skarżącego występują przesłanki uprawniające go do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Przy czym organ ten musi mieć w polu widzenia stanowisko wyrażone w decyzji organu odwoławczego, a podtrzymane przez tutejszy Sąd, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w sprawie tej nie ma zastosowania, a po ewentualnym ustaleniu spełniania przez skarżącego pozostałych wymogów do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w prawidłowy sposób odwoła się do postanowień art. 27 ust. 5 tej ustawy.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
mr