Uzasadnienie
Pismem datowanym 7 lipca 2007 r., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w dniu [...] r., W. K. zarzucił, że w lipcu 2007 r. doszło do zamurowania połowy okien w klatce schodowej budynku przy ul. [...] w L., co stanowi zagrożenia dla mieszkańców, zmniejszyło dopływ światła i powietrza oraz narusza przepisy pożarowe i bhp. W związku z tym zwrócił się do organu o przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy sprzed lipca 2007 r.
W odpowiedzi na pismo PINB w L. pismem z dnia [...] r, nr [...], podając w podstawie prawnej art. 244 § 2 k.p.a., wyjaśnił, że sprawę tę badał już w roku 2009. Przeprowadził wówczas oględziny i zbadał dokumenty, na podstawie których roboty zostały przeprowadzone. Ustalono wówczas, że roboty nie spowodowały powstania zagrożeń i nie naruszają przepisów prawa, w tym warunków technicznych. O wynikach poinformowano wówczas skarżącego w piśmie nr PINB [...] z dnia 10 czerwca 2009 r. Równocześnie w końcowej części pisma stwierdzono, że wnioskujący o interwencję w postępowaniu dotyczącym wykonanych robot nie ma statusu strony.
W reakcji na otrzymaną odpowiedź W. K. skierował do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo z dnia 17 lipca 2010 r., zatytułowane jako zażalenie na postanowienie PINB w L. z dnia [...] r. nr [...] i zawierające żądanie jego uchylenia. W uzasadnieniu zarzucono, że stanowisko organu stopnia powiatowego narusza przepisy prawa budowlanego oraz nie zwiera prawidłowego pouczenia, zwrócono się także z żądaniem przyznania w postępowaniu przymiotu strony.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pismo PINB z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zamurowania okien w klatce schodowej budynku przy ul. [...] nie toczy się postępowanie. Pismo organu I instancji z dnia [...] r. miało charakter informacyjny i nie stanowi postanowienia, albowiem nie zawiera tak podstawowego składnika aktu administracyjnego, jak rozstrzygnięcie. Skoro w sprawie nie zostało wydane postanowienie, to nie przysługuje stronie prawo do wniesienia zażalenia, stąd wniesione zażalenie należy uznać za niedopuszczalne.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wyraził sprzeciw wobec stanowiska organów, zawnioskował o wszczęcie przez organ I instancji postępowania w sprawie zamurowania okien w budynku i uznanie jego interesu prawnego w sprawie. Na rozprawie w dniu 1 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. i jest ostateczne. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), służy zatem na nie skarga do sądu administracyjnego, co rozstrzyga o dopuszczalności objęcia zaskarżonego postanowienia kognicją sądu i wydaniu w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Kontrolując wydane postanowienie Sąd zwrócił uwagę, że rozstrzygając o charakterze i treści pisma skarżącego z dnia 17 lipca 2010 r. organ wyższego stopnia kierował się wyłącznie nadaną mu przez stronę nazwą. Ugruntowane jest natomiast w nauce prawa postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie, że takie formalistyczne podejście do pism składanych przez obywateli do organów nie jest właściwe, adresat pisma winien ustalić rzeczywisty charakter i żądanie pisma a w razie wątpliwości zwrócić się do jego autora o wyjaśnienie. Istotnie, w sprawie zamurowania okien w klatce schodowej nie jest prowadzone postępowanie i nie doszło do wydania postanowienia podlegającego zażaleniu. Pozornie zatem stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mogłoby wydawać się uzasadnione. Uszło jednak uwadze organu, że pismo skierowane przez PINB w L. do skarżącego w dniu [...] r. zostało sporządzone w trybie art. 244 § 2 k.p.a. Organ stopnia powiatowego działa zatem w trybie przepisów działu VIII rozdziału 3 k.p.a. regulujących wnoszenie i rozpoznawanie wniosków.
Zgodnie z art. 246 § 1 k.p.a., wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 regulującym instytucję skarg. W odniesieniu do ewentualnej skargi na PINB w L., stosownie do art. 229 pkt 7 k.p.a., organem właściwym do jej załatwienia jest organ wyższego stopnia, czyli właśnie [...] lWINB w K. Wydając postanowienie o niedopuszczalności zażalenia w stosunku do skierowanego do siebie pisma, bez podjęcia próby ustalenia rzeczywistych intencji wnoszącego "zażalenie", organ zaniechał zatem rozpoznania sprawy i ograniczył się do formalnego jej zakończenia, z zastosowaniem formy, która nota bene nie jest właściwa w przypadku wniosków i skarg w trybie rozdziału VIII k.p.a.
Wobec zarzutów skarżącego i powoływania się przez niego na przysługujący mu w jego przekonaniu interes prawny w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku, organ winien również uzyskać stanowisko skarżącego, czy jego pismo określane jako zażalenie nie stanowi zażalenia na bezczynności organu stopnia powiatowego w trybie art. 37 k.p.a.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.