Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 19 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1263/20

Uzasadnienie

Rozstrzygana sprawa dotyczy odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej (DPS) całkowicie ubezwłasnowolnionego L. S. Wójt Gminy [...]. decyzją z dnia[...] nr [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odpłatności za pobyt w DPS w ten sposób, że:

1. - za okres od 1 sierpnia 2019 r. do 31 października odpłatność za pobyt w DPS ustalił na kwotę 852,41 zł miesięcznie,
2. - za okres od 1 listopada 2019r. do 31 marca 2020r. odpłatność za pobyt w DPS ustalił na kwotę 1149,55 zł miesięcznie,
3. - od dnia 1 kwietnia 2020 r. odpłatność za pobyt w DPS ustalił na kwotę 1.222,07 zł miesięcznie,

W uzasadnieniu organ przedstawił podstawy prawne swego rozstrzygnięcia oraz wyliczenie dochodu strony w poszczególnych okresach.

Od tej decyzji odwołanie, w imieniu strony, złożył jej opiekun prawny. Wniósł o pomniejszenie ustalonego dochodu o kwoty egzekwowane na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Stwierdziło, że dochód strony został ustalony prawidłowo. Wskazało, że odliczeniu od dochodu podlegają wyłącznie kwoty alimentów świadczonych w celu spełnienia obowiązku alimentacyjnego (bieżącego lub zaległego) wobec wierzyciela. Tu powołało się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2020 r. (sygn. II SA/Po 343/19). Natomiast świadczenia, które są dobrowolnie uiszczane lub przymusowo egzekwowane na rzecz Funduszu Alimentacyjnego, z tytułu zobowiązań powstałych wcześniej, nie mieszczą się w pojęciu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej., a co za tym idzie, nie pomniejszają dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Przywołało również bogate orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczących tej kwestii.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył opiekun strony. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji zakwestionował sposób wyliczenia dochodu umieszczonego w DPS. W jego ocenie z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej nie wynika, że możliwe jest odliczenie od sumy miesięcznych przychodów tylko alimentów świadczonych dobrowolnie i tylko bieżących. Na potwierdzenie swej tezy przytoczył między innymi wyroki WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. IV SA/Gl 406/10), WSA w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2011 r. (sygn. II SA/Bd 1421/10) i WSA w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2013 r. (sygn. 11 SA/Rz 465/13).

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Będąca przedmiotem kontroli Sądu sprawa dotyczy podwyższenia opłaty ponoszonej przez stronę za pobyt w domu pomocy społecznej. Możliwość dokonania zmiany decyzji w tym przedmiocie, jak również ustalenia dotyczące dochodów strony nie są sporne. Jednakże działając z urzędu Sąd uznał, że zarówno ustalenia organów administracji w tym zakresie, jak również podstawy prawne rozstrzygnięcia są prawidłowe.

Istotą sporu w sprawie jest to, czy dochód skarżącego może zostać pomniejszony o kwoty egzekwowane na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych. Zgodnie z art. 61 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876) "opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą [...] mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu". Sposób ustalania dochodu określa zaś art. 8 ustawy. Zgodnie z jego ust. 3 tego artykułu "za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1. 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2. 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3. 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób".

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który skład obecnie orzekający podziela, iż kwoty egzekwowane na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych nie stanowią alimentów w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Jak stwierdził naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2017 r. (sygn. I OSK 1726/15 – wszystkie orzeczenia za CBOSA) "Należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać dochodu. Należy bowiem odróżnić określenie "alimentów" od świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Te ostatnie takich alimentów nie stanowią". Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. (sygn. I OSK 904/14). Stwierdzono tam, że "osoba, o której mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., to jedna z osób wymienionych w art. 130 i n. k.r.o. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy dla zastosowania u.p.s. należy zatem uwzględniać wyłącznie alimenty, które świadczy wnioskodawca, jako osoba zobowiązana do tego z ustawy, na rzecz uprawnionych osób wyszczególnionych w art. 130 i nast. k.r.o.

Wszystkie więc inne należności, niż tak rozumiane alimenty, a więc i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać dochodu. Należy bowiem odróżnić pojęcie "alimentów" od świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Te ostatnie takich alimentów nie stanowią". Takie samo stanowisko zajął NSA między innymi w wyroku z dnia 21 maja 2014 r. (sygn. I OSK 571/13) stwierdzając "art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. dotyczy alimentów, które były przez osobę ubiegającą się o zasiłek świadczone, po pierwsze, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, po drugie, w celu spełnienia obowiązku alimentacyjnego dotyczącego tego miesiąca. Brak jest zatem podstaw do pomniejszenia przychodu o dług wobec Funduszu Alimentacyjnego".

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że dochód skarżącego w niniejszej sprawie został ustalony przez organy administracji prawidłowo a zarzut skargi jest nieuzasadniony.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.