Uzasadnienie
I. M. (dalej "Skarżąca"), jednym pismem z 22 sierpnia 2024 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 września 2023 r., nr 010070/680/3947823/2023 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego oraz na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 24 września 2024 r. rozdzielono skargi na: postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego (II SA/Gl 1267/24) oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 września 2023 r., nr 010070/680/3947823/2023 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego (II SA/Gl 1268/24).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z powołanej regulacji wynika, że strona zyskuje prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego dopiero rozstrzygnięcia wydanego wskutek złożenia środka zaskarżenia (zob. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Lex el. 2016).
Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Powyższe podyktowane jest założeniem dwuinstancyjności postępowania. Jak wynika z treści art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.).
Jak natomiast wynika z treści skargi oraz z akt administracyjnych, Skarżąca co prawda wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 września 2023 r., nr 010070/680/3947823/2023 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego, jednakże złożyła je po terminie, przez co Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 29 lipca 2024 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego. Skarżąca niezadowolona z wyniku odwołania, nie tylko złożyła skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego, ale również skargę na decyzję organu I instancji.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, od zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Skarżącej przysługiwał środek zaskarżenia w postaci prawa do wniesienia odwołania, z czego Skarżąca skorzystała. Jednakże, jak zauważono wyżej, Skarżąca niezadowolona z wyniku rozpoznania odwołania, złożyła nie tylko skargę na decyzję organu II instancji, ale również na decyzję organu I instancji. W konsekwencji należało stwierdzić, że skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest niedopuszczalna.
Na marginesie należy zauważyć, że organ I instancji przyznał świadczenie wychowawcze: w kwocie 500 złotych miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r.; w kwocie 800 złotych miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r.; a także uchylił zaskarżoną decyzję z 28 września 2023 r.
Uwzględniając powyższe, stosownie do regulacji zawartej w art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.