Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca złożyła na urzędowym druku PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów, skarżąca zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2 wraz z pełnoletnim synem, który obecnie jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. W skład jej majątku wchodzi również nieruchomości rolna o pow. [...] ha. Źródłem utrzymania się skarżącej i jej syna jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, iż skarżąca jest osobą schorowaną, w związku z tym część dochodu przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw i leczenie. Przeciętne miesięczne wydatki skarżącej związane z utrzymaniem siebie, syna i domu wynoszą około [...] zł.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1289/08 zwolniono skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł i oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, iż nie jest w stanie zapłacić [...] zł wpisu, ponieważ już teraz jej przychód i ponoszone wydatki nie pozwalają skarżącej normalnie żyć. Skarżącą oświadczyła, iż wydatki w bieżącym roku są znacznie większe, wzrosły koszty za energię elektryczną, na dowód powyższego przedłożyła potwierdzenie wykonania przelewu za energię elektryczną w miesiącu marcu na kwotę [...] zł. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż przed tutejszym Sądem toczą się równocześnie dwie inne sprawy z jej skarg na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Taka sytuacja w ocenie skarżącej pozbawia ją całkowicie możliwości obrony swoich racji przed Sądem, ponieważ musiałaby uiścić wpis od trzech skarg w jednym czasie, w tym samym miesiącu, tymczasem nie jest w stanie uiścić nawet części wpisu od jednej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wskazać należy w tym miejscu, iż w myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, jak również stan zdrowia skarżącej uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zarówno stan majątkowy skarżącej, jak i wysokość uzyskiwanego przez nią świadczenia przemawia za przyjęciem poglądu, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Jak wynika bowiem z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej syna jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca jest leczona farmakologicznie, w związku z czym część dochodu przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw. Skarżąca podaje, iż miesięczne koszty leczenia i leków oscylują wokół kwoty [...] zł. Fakt ten uprawdopodobniła przez nadesłanie faktur VAT wystawionych przez apteki. Wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu wynoszą natomiast około [...] zł.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, ponieść kosztów sądowych.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a.