Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 636/09 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i B. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie i trybie jej zaskarżenia, została doręczona skarżącym w dniu 20 maja 2009 r., zaś skarga została wniesiona w dniu 19 czerwca 2009 r. za pośrednictwem [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. Oddziału Zamiejscowego w C., który to organ w dniu 22 czerwca 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) przekazał skargę [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. – jako organowi właściwemu. Zdaniem Sądu, w takim zaś przypadku o zachowaniu 30 – dniowego terminu z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz 1270 ze zm.), decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy na adres organu właściwego. Tymczasem ustawowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 19 czerwca 2009 r. (piątek – dzień roboczy). Skąd też, skarga przekazana organowi właściwemu w dniu 22 czerwca 2009 r. została wniesiona po upływie terminu, co skutkować musiało jej odrzuceniem.
Odpisy powyższego postanowienia wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono obojgu skarżącym w dniu 22 września 2009 r. Wobec niewniesienia skargi kasacyjnej, postanowienie uprawomocniło się z dniem 24 października 2009 r.
Następnie pismem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 710/13 M. L. i B. L. podali, że na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. dowiedzieli się od Sądu, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nie uchyla decyzji z dnia [...] r., na którą wnieśli skargę, złożoną w dniu 19 czerwca 2009 r. w sekretariacie [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. Oddział Zamiejscowy w C.. Następnie w dniu 24 czerwca 2009 r. otrzymali pismo [...].U.W. w K. Odział Zamiejscowy w C. z dnia 22 czerwca 2009 r., że skargę złożyli błędnie. W tym stanie rzeczy wnieśli o uznanie skargi za złożonej w terminie i " rozpatrzenie jako wznowienie". Do pisma dołączono kserokopię pisma z dnia 22 czerwca 2009 r.
Na wezwanie Przewodniczącego Wydziału II, doręczone w dniu 5 lipca 2013 r. B. L. i M. L. sprecyzowali stanowisko w ten sposób, że domagają się wznowienia postępowania w sprawie II SA/Gl 636/09 i rozpatrzenia skargi na decyzję z dnia [...] r. Podnieśli, że odrzucenie skargi postanowieniem Sądu z dnia 28 sierpnia 2009 r. było nieuzasadnione, gdyż skargę złożyli zgodnie z pouczeniem pod tym samym adresem, gdzie mieści się Oddział Zamiejscowy [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do którego ją też zaadresowali. Stąd też, ich zdaniem o ile złożyli skargę w właściwym sekretariacie wskutek wprowadzenia w błąd przez urzędnika, to po pierwsze sekretariat nie powinien przyjąć pisma, wskazując gdzie należy je złożyć, a po drugie formalnie skarga została skierowana sposób prawidłowy i za pośrednictwem właściwego organu. W kolejnym piśmie z dnia 14 sierpnia 2013 r. skarżący podnieśli, że o ile w natłoku spraw urzędnik mógł się pomylić i przyjąć skargę nie przeczytawszy uważnie jej treści, to winien ją jeszcze w tym samym dniu przesłać pocztą do właściwego organu, a zrobiono to dopiero trzy dni później.
Ich zdaniem, nie mogą zatem ponosić odpowiedzialności za błąd i niestaranne działanie urzędnika, a ich kłopoty z rozróżnieniem organu mającego w nazwie przymiotnik "[...]", należy uznać za usprawiedliwione. Skarżący wyjaśnili, że odrzucenie skargi nastąpiło na posiedzeniu niejawnym i nie mieli możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. O możliwości wznowienia postępowania w tej sprawie dowiedzieli się zaś dopiero z pisma sądu z dnia 18 czerwca 2013 r., na które odpowiedzieli w zakreślonym terminie, tzn. 8 lipca 2013 r., wnosząc o wznowienie postępowania. Skoro okoliczności, które doprowadziły do odrzucenia skargi, nie były znane sądowi w chwili orzeczenia, skarżący wnieśli o wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przywrócenie terminu do wniesienia odrzuconej wcześniej skargi.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej nieuwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlegała odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu ustawowego, określonego w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z mocy tej regulacji, termin do żądania wznowienia postępowania wynosi trzy miesiące. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Podniesione przez skarżących okoliczności można podciągnąć pod dwie przesłanki wznowienia. Po pierwsze, z uwagi na zarzut wydania orzeczenia o odrzuceniu skargi, objętego niniejszą skargą o wznowienie, na posiedzeniu niejawnym i brak możliwości wyjaśnienia okoliczności i przy czym złożenia przez skarżących skargi w sekretariacie [...] Urzędu Wojewódzkiego – Oddział Zamiejscowy w C. oraz brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, można ferować zarzut pozbawienia możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa (art. 271 pkt 1 cyt. ustawy). Jednakże w takim wypadku bieg 3 – miesięcznego terminu do wznowienia postępowania należy liczyć od daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, które to postanowienie zostało doręczone skarżącym w dniu 22 września 2009 r. i uprawomocniło się z dniem 24 października 2009 r. Wówczas termin do wniesienia skargi o wznowienie upłynąłby w dniu 24 stycznia 2010 r.
Po drugie, skarżący sami wskazali na przypadek wznowienia z art. 273 § 2 ustawy, a mianowicie późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zdaniem skarżących, złożyli ją w przekonaniu, że chodzi o organ właściwy, zaś z powodu błędnego działania urzędnika, który przyjął pismo, mimo że w jego nagłówku wskazano inny Organ jako adresata ([...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.) i z opóźnieniem trzydniowym ich skarga została przesłana do organu właściwego, nie mogą ponosić ujemnych konsekwencji. Jednak już z twierdzeń samych skarżących i dołączonej przez nich kserokopii pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego – Oddział w C. z dnia 22 czerwca 2009 r.), wynika że o tych okolicznościach dowiedzieli się w dniu 24 czerwca 2009 r., kiedy to doręczono im pismo, informujące o przekazaniu skargi do organu właściwego.
Zatem i w tym wypadku trzymiesięczny termin do złożenia skargi należy liczyć od uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu skargi. Stąd też w każdym przypadku ustawowy termin do żądania wznowienia postępowania upłynął w dniu 24 stycznia 2010 r.
Odnosząc się zaś do wskazania przez skarżącego daty 18 czerwca 2013 r. jako dowiedzenia się o możliwości wznowienia postępowania, wyjaśnić przyjedzie, że pismem sądowym z tej daty skarżących wezwano do sprecyzowania wniosków i treści ich wcześniejszego pisma z dnia 6 czerwca 2013 r., opatrzonego sygn. II SA/Gl 710/13. Z treści pisma wynika zaś, że skarżący pozostawali w przekonaniu, że decyzja [...] WINB z dnia [...] r., mocą której utrzymano decyzję PINB z dnia [...] r., została wyeliminowana z obrotu prawnego w nadzwyczajnym trycie. Dopiero na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sygn. akt 710/13 dowiedzieli się, że kwestionowana przez nich decyzja nie została uchylona decyzją GINB z dnia [...] r. Jednak dowiedzenie się przez skarżących o rzeczywistym stanie prawnym nie ma żadnego znaczenia dla biegu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 636/09.
Kwestie te nie podpadają pod przesłanki wznowienia w postaci pozbawienia możliwości działania, czy późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, czyli na wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż nawet o ile skarżący dopiero z pisma Sądu z dnia 18 czerwca 2013 r. dowiedzieli się o prawnej możliwości obrony ich praw w drodze skargi o wznowienie postępowania, to powzięcie wiedzy prawnej nie ma znaczenia dla oceny rozpoczęcia biegu terminu z art. 277 ustawy (vide; postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II GZ 59/10 i z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1089/10 – dostępne w Internecie).
W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem ustanowionego terminu na podstawie art. 281 w zw.
z art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się zaś do wniosku o odroczenie rozprawy, złożonego w toku rozprawy sądowej i zgłoszonego w tym dniu telefonicznie przez skarżącego, który uzasadniono jego chorobą i zamiarem złożenia dokumentów, w tym opinii geodezyjnej, wyjaśnić przyjdzie, że kwestie te nie miały znaczenia dla wyniku sprawy, w sytuacji, gdy badanie skargi o wznowienie ograniczono do stwierdzenia niezachowania ustawowego terminu do jej wniesienia, zaś oboje skarżący byli reprezentowani przez ustanowionego na ich wniosek fachowego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, który był obecny na rozprawie. Zatem wniosek o odroczenie rozprawy nie mógł odnieść skutku w świetle art. 109 cyt. ustawy.
bu