Uzasadnienie
W druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M.K. zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W rubryce nr 7.1 zaznaczył, iż w skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha, w "dzierżawie wieczystej". Oprócz tego skarżący wskazał, iż jego źródłem utrzymania się jest dochód uzyskiwany ze stosunku pracy w wysokości [...] zł brutto miesięcznie.
Ponieważ informacje zawarte w nadesłanym druku okazały się niewystarczające dla ustalenia, czy sytuacja materialna strony uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku – pismem z dnia 15 czerwca 2009 r. referendarz sądowy wezwał M. K. do:
- - nadesłania zaświadczenia wykazującego wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia,
- - wskazanie (w m2) wielkości lokalu mieszkalnego, w którym skarżący zamieszkuje oraz tytułu prawnego do tej nieruchomości,
- - nadesłanie kserokopii rachunków, faktur lub innych dokumentów obrazujących przeciętne, miesięczne koszty związane z utrzymaniem się,
- - wyjaśnienia, czy wnioskodawca osiąga jakiekolwiek dochody z posiadanej nieruchomości.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).
Mając powyższe na względzie stwierdzono, że skarżący nie uprawdopodobnił aby jego sytuacja materialna uzasadniała przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że M.K. dysponuje znacznym dochodem. Kwota [...] zł brutto miesięcznie z powodzeniem pozwala bowiem na zaspokojenie bieżących potrzeb wnioskodawcy oraz ewentualne opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Uzyskane informacje nie pozwoliły stwierdzić, aby miesięczne wydatki strony odbiegały znacząco od przeciętnych;lub aby jego dochód obciążony był obowiązkiem świadczenia na rzecz jakichkolwiek podmiotów trzecich. Nie ustalono również sposobu zagospodarowania nieruchomości rolnej, wymienionej we wniosku oraz tego, czy przynosi ona jakiekolwiek dochody. Kwestia ta ma zaś istotne znaczenie dla oceny całokształtu okoliczności związanych ze stanem majątkowym skarżącego. W rozpoznawanej sprawie uchylenie się od udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 czerwca 2009 r. pociąga za sobą konieczność oceny wniosku przy uwzględnieniu informacji zawartych we wniosku.
Te zaś prowadzą do konstatacji, że M. K. nie jest osoba, której sytuacja materialna uzasadniałaby przychylenie się do złożonego wniosku. Uzyskiwany przezeń dochód ze stosunku pracy pozwala bowiem na opłacenie usług fachowego pełnomocnika, który reprezentowałby skarżącego w postępowaniu sądowym. Domniemywać jedynie możne, że dochód ten jest większy od zadeklarowanego we wniosku, gdyż niewątpliwie nieruchomość rolna o pow. [...] ha przynosi określone pożytki cywilne lub prawne. Nieuzasadnionym byłoby przeto przychylenie się do złożonego wniosku.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia