Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. Sąd oddalił wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Na skutek wezwania skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 12 marca 2012 r. skarżąca wystąpiła w dniu [...] r. z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w tym zakresie. Składając wniosek na urzędowym formularzu wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten należało zatem potraktować jako żądanie zmiany powołanego na wstępie postanowienia z dnia 20 maja 2011 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca zwróciła uwagę na mnogość spraw, w tym sądowoadmnistracyjnych, jakie toczą się z jej udziałem, co pociąga za sobą szereg wydatków, przewyższających uzyskiwany przez nią dochód, który nie wystarcza skarżącej na zakup lekarstw i opłaty sądowe. W ramach oświadczenia o dochodach skarżąca wymieniła emeryturę w wysokości 1463,18 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Złożyła także oświadczenie odnośnie podnoszonych wydatków, w tym załączyła wykaz kosztów poniesionych tytułem prowadzonych postępowań sądowych oraz szereg faktur i dowodów wpłat.
Wezwaniem z dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd zwrócił się do skarżącej celem złożenia wyjaśnień odnośnie jej obecnego stanu rodzinnego, w szczególności poprzez wskazanie, czy prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe (na co wskazuje treść formularza druku PPF z dnia [...] r. złożonego w niniejszej sprawie, jak również w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 725/10 złożonego w lutym br.) czy też zamieszkuje nadal z mężem, co wynika z jej oświadczenia złożonego w niniejszej sprawie w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]r. i zostało potwierdzone w sprawie o sygn. akt II SO/Gl 21/10 (pismo z dnia [...]r.). Na udzielenie odpowiedzi na powyższe wezwanie Sąd wyznaczył skarżącej termin 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku o zmianę postanowienia z dnia 20 maja 2011 r. Przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie została przesłana na podany we wniosku adres i wobec nieobecności R.K. w tym miejscu była dwukrotnie awizowana (w dniu 6 czerwca oraz 14 czerwca 2012 r.), o czym umieszczono zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji.
Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie dla R.K. było skuteczne i zostało dokonane z upływem 20 czerwca 2012 r. (art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Mimo upływu terminu skarżąca nie złożyła wyjaśnień odnośnie jej aktualnej sytuacji rodzinnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia niekończące postępowania w sprawie – do których niewątpliwie należy powołane na wstępie postanowienie z dnia 20 maja 2011 r. – mogą być uchylane i zmienianie wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Na mając na uwadze powyższą regulację należało zatem ocenić, czy sytuacja skarżącej w odniesieniu do złożonego przez nią uprzednio wniosku ulega obecnie zmianie w stopniu uzasadniającym uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dokonując takiej oceny Sąd doszedł do przekonania, że przedstawione przez skarżącą w nadesłanym druku informacje nie pozwalają uwzględnić jej żądania. Choć skarżąca w sposób szczegółowy określiła wysokość ponoszonych przez nią wydatków to jednakże Sąd nie dysponuje informacjami odnośnie jej stanu rodzinnego (czy prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe), co z kolei uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Skarżąca nie złożyła dodatkowego oświadczenia w tym przedmiocie, mimo skutecznego wezwania.
Tymczasem dla przyznania prawa pomocy niezbędne jest ustalenie przez sąd relacji między dochodami a wydatkami wnioskodawcy.
W myśl art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy oświadczenia wnioskodawcy zawarte we wniosku okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości to na wezwanie sądu wnioskodawca obowiązany jest złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Wezwanie to oznacza w istocie, że złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma ono na celu zniesienie tego stanu rzeczy.
W konsekwencji niewykonanie przez stronę wezwania wystosowanego w oparciu o regulację art. 255 cyt ustawy uniemożliwia weryfikację jej twierdzeń. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że obecna sytuacja rodzinna skarżącej wzbudza szczególne wątpliwości, z uwagi na odmienność oświadczeń składanych przez skarżącą w tym przedmiocie w niewielkich odstępach czasu w postępowaniach toczących przed tut. Sądem w zakresie przyznania prawa pomocy (vide: druk formularza PPF w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 725/10 z [...] r., w niniejszej sprawie – k. nr 41, 234 i 275 verte akt sądowych oraz pismo z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt II SO/Gl 21/10).
Powyższe okoliczności stanowiły w ocenie Sądu podstawę do oddalenia wniosku skarżącej o zmianę postanowienia Sądu z dnia 20 maja 2011 r.