Uzasadnienie
E. K. – K. przedmiotem skargi z dnia 24 lipca 2013 r. uczyniła projekt uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, przedstawiony do zatwierdzenia Radzie Miejskiej w D. na druku nr [...] na sesji w dniu [...] r., żądając stwierdzenia nieważności tego aktu. W uzasadnieniu podano między innymi, że na XXVII nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w D. uchwała przedstawiona na druku nr [...] nie została zatwierdzona (14 radnych głosowało przeciwko uchwale, a 7 radnych wstrzymało się od głosu). W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżona uchwała nie została podjęta, zatem brak jest aktu organu stanowiącego Gminy D. Fakt złożenia skargi na nieistniejącą uchwalę winien - zdaniem pełnomocnika organu - skutkować jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r., złożonym w sekretariacie Przewodniczącego Rady Miejskiej D., nadesłanym wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi E. K. – K. cofnęła skargę "w sprawie unieważnienia uchwały na druku [...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W rozpoznawanej sprawie E. K. – K. wniosła skargę na projekt uchwały Rady Miejskiej w D. w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Przy tak sformułowanym żądaniu skargi w pierwszej kolejności należało ustalić kwestie związane z jej dopuszczalnością. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisem szczególnym jest między innymi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym). Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że kognicja sądów administracyjny obejmuje prawne formy działania administracji publicznej, które zostały wymienione w powołanym art. 3 § 2 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych, natomiast skargi na inne przejawy działań organów administracji podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Zaskarżony przez E. K. – K. projekt uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, przedstawiony do zatwierdzenia Radzie Miejskiej w D. na druku nr [...] na sesji w dniu [...] r. nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego. Zarówno bowiem na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., jak i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym można stwierdzić, że kontrola sądów administracyjnych obejmuje akty już podjęte przez organy jednostek samorządu terytorialnego, a nie ich projekty. Także ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 126, poz. 858 z późn. zm.) nie przewiduje możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności podejmowanych przez organy gminy w toku procedury zatwierdzania taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków.
Art. 24 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy stanowi bowiem, że taryfy przedstawione przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wraz z wnioskiem o ich zatwierdzenie w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. Natomiast stosowanie do ust. 5 tego przepisu rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami.
Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 8, jeżeli rada gminy nie podejmie uchwały w terminie, o którym mowa wyżej, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodzą w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf. Nie oznacza to jednak, że projekt uchwały przedstawiony do zatwierdzenia w powyższym trybie radzie gminy, który nie został zaakceptowany w wyniku głosowania radnych, co ma miejsce w niniejszej sprawie, jest aktem obowiązującym w przypadku, kiedy nie podjęto w terminie uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf. Co prawda na skutek upływu terminu do podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf weszły one w życie, nie czyni to jednak możliwym zaskarżenia do sądu administracyjnego projektu uchwały, bowiem nie jest to akt, na podstawie którego taryfy obowiązują. W życie wchodzą bowiem taryfy zweryfikowane przez wójta, a nie przedstawiony do zatwierdzenia radzie gminy projekt uchwały, choć treść tego projektu jest tożsama z wchodzącymi w życie z mocy prawa taryfami.
Innymi słowy zgodzić należy się z pełnomocnikiem organu, że w trybie art. 3 § 1 pkt 5 i 6 p.p.s.a. czy art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym można zaskarżyć tylko te akty organów samorządu terytorialnego, które w przypadku uchwał muszą zostać ustanowione między innymi zgodnie z procedurą uchwałodawczą wskazaną w ustawie o samorządzie gminnym (np. z art. 14 tej ustawy dotyczącym głosowania czy z art. 20 dotyczącym zasad zwoływania i prowadzenia sesji rady gminy).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że projekt uchwały, który znalazł się w porządku obrad na nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej D. w dniu [...] r. nie został zaakceptowany przez radnych (zgodnie z protokołem nr [...] na podstawie listy obecności stwierdzono quorum, natomiast za uchwałą nie głosował nikt, 14 radnych głosowało przeciwko uchwale, a 7 radnych wstrzymało się od głosu), zatem uchwała nie została podjęta przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.
Skarżąca cofnęła skargę pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r., stosownie zaś do art. 60 zd. 2 p.p.s.a. cofnięcie skargi wiąże sąd, który wydaje w takiej sytuacji postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 160 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jednak zgodnie z art. 60 zd. 3 p.p.s.a. sąd uznaje cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa. Jak powyżej wykazano sprawa wszczęta skargą na projekt uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, w konsekwencji należy uznać, że jest ona niedopuszczalna. Cofnięcie skargi zmierza w takiej sytuacji do obejścia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wobec czego nie jest skuteczne, w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest do uwzględnienia przesłanek niedopuszczalności skargi i wydania na tej podstawie postanowienia o jej odrzuceniu.
Ze względu na podane argumenty, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.