Uzasadnienie
Pismami z [...] roku wszczęto z urzędu postępowania administracyjne w sprawie ustalenia stronie odpłatności za pobyt dzieci w pieczy zastępczej od dnia 1 marca 2019 roku. Postanowieniem nr [...] z [...] roku, wydanym na podstawie art. 62 Kodeksu postpowania administracyjnego Starosta [...] odmówił połączenia postępowań administracyjnych w przedmiocie ponoszenia odpłatności przez K. S. (dalej strona lub skarżący) za pobyt jego syna i córki w rodzinnej pieczy zastępczej, to jest w rodzinie spokrewnionej w okresie od dnia 1 marca 2019 roku. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przywołano unormowania dotyczące przyznawania świadczeń z uwagi na pełnienie funkcji rodziny zastępczej, nadto wskazano, iż strona jest ojcem biologicznym dwojga dzieci, które pozostają w rodzinie zastępczej i nie jest zasadnym łączenie postępowań dotyczących tych dzieci.
Od powyższego rozstrzygnięcia, wraz z odwołaniem od decyzji w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w rodzinie zastępczej, na podstawie art. 142 k.p.a., strona wniosła zażalenie zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego wnosząc o jego zmianę poprzez połączenie obu spraw w przedmiocie odpłatności za pobyt jego dzieci w rodzinie zastępczej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem strony różnica wieku dzieci nie stanowi przeszkody w połączeniu obu postępowań, a prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i właściwy do ich rozpoznania pozostaje ten sam organ administracji publicznej.
Postanowieniem nr [...] z [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, wydanym na podstawie art. 134 wyżej wymienionego Kodeksu stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, iż art. 62 powyższego Kodeksu nie stanowi podstawy do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy połączenia postępowań administracyjnych i w związku z tym na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie, a dopiero na etapie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty powstaje możliwość weryfikacji prawidłowości przyjętego przez organ rzeczowego i podmiotowego zakresu rozstrzygnięcia.
Pismem z 6 października 2019 roku strona zaskarżyła powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 142 cytowanego Kodeksu przez nieuwzględnienie faktu, iż z uwagi na niedopuszczalność zażalenia, postanowienie to zgodnie z tym przepisem zostało zaskarżone wraz z wniesieniem odwołania od decyzji, powołując się na argumentację przywołaną w uzasadnieniu odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko z uzasadnienia swojego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z póżn. zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 przywoływanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia, które wydano w oparciu o art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...]. Zgodnie z przywołanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne i nie służy na nie zażalenie. Nie budzi zatem wątpliwości, iż rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie jest postanowieniem kończącym postępowanie, dlatego przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
W skardze do tutejszego Sądu skarżący akcentuje naruszenie postanowień art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego i domaga się wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia organu pierwszej instancji z [...] r. W motywach skargi skarżący silnie akcentuje, że domagał się w oparciu o postanowienia art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego połączenia obu spraw prowadzonych odrębnie, a dotyczących ustalenia odpłatności za pobyt jego dzieci w pieczy zastępczej. Z treści skargi wynika także, że skarżący podchodzi do wymienionych postanowień w sposób autonomiczny, a tym samym w sposób oderwany od decyzji administracyjnej rozstrzygającej kwestię spornej odpłatności.
Ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia musi w pierwszej kolejności skupić się na wyjaśnieniu, czy organ odwoławczy w sposób zasadny rozpoznał odwołanie od decyzji ustalającej opłatność za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i zamieszczone w odwołaniu zażalenie na jego postanowienie z [...] r. Co do zasady organ administracji publicznej rozpoznając odwołanie odnosi się w wydawanej decyzji do zażaleń wnoszonych na postanowienia wydawane w ramach prowadzonego postępowania, na które nie przysługuje zażalenie.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy kwestionowanym postanowieniem rozpoznał wniesione zażalenie i stwierdził jego niedopuszczalność. W realiach rozpoznawanej sprawy dostrzec należy, że treść pisma skarżącego z 6 lipca 2019 r., będącego zarówno odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji, zawiera także autonomiczne zażalenie na wskazane powyżej postanowienie. W świetle powyższego organ odwoławczy obok rozpoznania odwołania rozpoznał również wniesione zażalenie i doszedł do zasadnego stanowiska, że jest ono niedopuszczalne, z uwagi na to, że nie może być w sposób samodzielny kwestionowane w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego.
Jak zostało to już zaakcentowane, organ administracji wyższego stopnia rozpoznając odwołanie dokonuje oceny postanowień wydanych w ramach danego postępowania, na które nie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie skarżący tak zbudował swoje pismo, iż zażalenie na postanowienie z [...] r. stanowi autonomiczną jego część. Skoro tak, to obowiązkiem organu było w analogiczny sposób odnieść się do wniesionego zażalenia. Sygnalizowana analogiczność skutkować musiała wydaniem kwestionowanego postanowienia, ponieważ jak to wynika z postanowień art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zażalenie nie przysługuje na postanowienie, na które przepisy przywołanego Kodeksu nie wskazują. W rozpoznawanej sprawie postanowienie wydane w oparciu o postanowienia art. 62 przywoływanego aktu takie zażalenie nie przysługuje. W tego typu przypadkach organ administracji odnosi się do treści kwestionowanego postanowienia w wydawanej przez siebie decyzji administracyjnej.
Oznacza to zarazem, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy, wydając kwestionowane postanowienie, nie był w stanie dopuścić się naruszenia postanowień art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem przepis ten nie był stosowany przez ten organ przy wydaniu rozpoznawanego postanowienia.
W podsumowaniu powadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że z jednej strony wydanie kwestionowanego postanowienia, co do zasady jest zbędne, jednakże w realiach rozpoznawanej sprawy, a zwłaszcza mając w polu widzenia treść pisma skarżącego z 6 lipca 2019 r., organ ten zasadnie wypowiedział się co do wniesionego zażalenia i wydał rozstrzygnięcie, które odpowiada przepisom prawa. Na marginesie można zauważyć, że wydanie spornego postanowienia nie wpłynęło w żaden sposób na sytuację prawną skarżącego, albowiem mocą tego postanowienia organ odwoławczy stwierdził jedynie tylko, że od wskazanego postanowienia z [...] r. nie można wnieść autonomicznego zażalenia.
Z wymienionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
mr