Uzasadnienie
Wójt Gminy N., decyzją z dnia [...] r., nr [...], wskutek rozpoznania wniosku z dnia 15 czerwca 2020 r., odmówił przyznania D.M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K.B. W treści uzasadnienia organ I instancji przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a następnie wskazał, że strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na mocy decyzji z [...]r., nr [...], co uniemozliwia jej przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, wyrażając niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu powołano się na fakt, że skarżąca składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dokonała wyboru korzystniejszego dla niej świadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i orzekło o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką na okres od dnia 1 października 2020 r. na stałe w wysokości 1830,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca spełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a zostało ono przyznane od miesiąca, w którym uchylono decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy.
Od powyższego rozstrzygnięcia złożono skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w której zarzucono naruszenie prawa materialnego:
- - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,
- - art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.
W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od dnia 1 lipca 2020 r.
W treści uzasadnienia wskazano, że skarżąca we wniosku o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie decyzji przyznającej jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Zdaniem strony dokonała ona tym samym wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w związku z powyższym nie może ona zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwiacach zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach uchylająca decyzję Wójta Gminy N. i przyznająca skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 października 2020 r. na stałe w kwocie 1830 zł miesięcznie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111), dalej jako u.ś.r. Zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub |rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z kolei zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wypada wskazać, iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji uznał, iż skarżąca spełnia warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia, jednakże źródłem sporu pozostaje okres, od którego ono przysługuje.
Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy nie wzięły pod uwagę zalegajacego w aktach sprawy oświadczenia skarżącej o wyborze przysługujacego jej świadczenia, które zostało złozone we wniosku inicjującym postępowanie. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano jedynie, że wnioskowane świadczenie zostało przyznane od 1 października 2020 r., czyli od dnia uchylenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Wskazać w tym miejscu przyjdzie, iż pobieranie przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, wobec oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mogło stanowić w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od początku miesiąca, w którym doszło do złożenia powyższego wniosku. Co więcej, skarżąca miała prawo oczekiwać od organu podjęcia działań zmierzających do przyznania wybranego przez nią świadczenia bez oczekiwania ze strony organów na odrębny wniosek o uchylenie jej prawa do świadczenia mniej korzystnego, ponieważ zgodnie z treścią art. 32 u.ś.r. organ prowadzący postępowanie jest uprawniony do podejmowania również z urzędu działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sytuacji, gdy uległa zmianie sytuacja strony mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.
Nawiązując do powyższych zapatrywań, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji weźmie pod uwagę powyżej poczynione rozważania Sądu i weźmie pod uwagę wniosek skarżacej o wyborze świadczenia korzystniejszego, który został zawarty we wniosku o przyznanie świadczenia.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).