Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta B. – po rozpatrzeniu sprawy z wniosku G. C.– M.– decyzją z dnia [...] roku umorzył postępowanie dotyczące ustalenia prawidłowości ustawienia pojemnika na śmieci i dwóch śmietników – usytuowanych na sąsiednich posesjach (przy ul. A nr A i B) w zbliżeniu z posesją (należącą do wnioskodawczyni) przy ul. A nr B. W motywach decyzji organ I instancji podał, że przenośny kubeł metalowy na śmieci usytuowany jest w pasie drogi ul. A (obok posesji nr A). Nadto na posesji A jej właściciele wykopali w narożu działki dół na odpady biologiczne. Z kolei na posesji przy ul. B, także w narożu działki znajduje się prowizoryczny "kompostownik" (o wymiarach 1,5 m x 1,5 m i betonowych ścianach oraz głębokości 60 cm). "Kompostownik" ten nie posiada płyty dennej i jest przykryty pokrywą drewnianą.
Zdaniem organu orzekającego kubeł na śmieci nie jest obiektem stałym, a "kompostowniki" nie są "śmietnikami" w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy tego rozporządzenia – Rozdział 4 nie dotyczą ani kubłów na śmieci, ani kompostowników, a w związku z tym brak podstawy prawnej dla prowadzenia postępowania w sprawie ich usytuowania.
W związku z powyższym na podstawie art. 105 kpa należało umorzyć postępowanie w sprawie.
Wnioskodawczyni w odwołaniu wskazała na § 21 ust. 1 i ust. 2, a także § 23 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia i wprowadziła z nich wniosek, że rozporządzenie określa odległość miejsc na pojemniki m.innymi od granicy działki, a więc za niedopuszczalne należy uznać przyjęcie, że kubeł na śmieci może być przesuwany w różne miejsca.
Także zakwestionowała stanowisko, zawarte w decyzji iż kompostowniki nie są śmietnikami, a tym samym, że nie dotyczą ich odległości od granicy działek wskazane w rozporządzeniu. O tym czy dane urządzenie służy do gromadzenia odpadów stałych decyduje nie jego nazwa, ale sposób wykorzystania. Odwołująca się stwierdziła, iż w jej ocenie oba "kompostowniki" są śmietnikami utrudniającymi – z uwagi na zbliżenie do granicy jej działki – korzystanie z niej w sposób nie zakłócony fetorem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 105 kpa utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego ani przenośny kubeł ani wykopany dół na odpady biologiczne nie są obiektami budowlanymi. Natomiast kompostownik na posesji przy ul. B o wymiarach 1,5 x 1,5 x 0,60 m w dacie kontroli był pusty, a według właścicieli służy on składowaniu odpadów biologicznych.
Jeżeli kompostownik ten stwarza uciążliwość dla wnioskodawczyni to związanych z tym roszczeń powinna dochodzić przed sądem powszechnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G. C. – M. powtórzyła zarzuty odwołania, a nadto zarzuciła naruszenie zaskarżoną decyzją art. 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że kompostowniki nie są obiektami budowlanymi. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wzbogacając argumentację zaskarżonej decyzji podkreślił, że przedmiotem postępowania nie było "miejsce na pojemniki" ale metalowy kubeł na śmieci SM-110, Dół na odpady biologiczne i gospodarcze na posesji nr A nie jest obiektem budowlanym, natomiast kompostownik na posesji nr [...] przy ul. B, wykonany z płyt betonowych z drewnianą pokrywą o pojemności około 2 m3 należy potraktować jako urządzenie służące prawidłowemu funkcjonowaniu ogródka, a z uwagi na jego położenie – poniżej działki wnioskodawczyni – nie może on szkodzić tej działce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga – w ocenie składu orzekającego – jest częściowo uzasadniona.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, obiektem budowlanym jest nie tylko budynek czy obiekt małej architektury, ale również budowla – art. 3 pkt 3 cyt. ustawy, przez którą należy rozumieć – między innymi składowisko odpadów. Składowisko odpadów to z kolei w rozumieniu potocznym, a także zgodnie z ustawą o odpadach – miejsce składowania odpadów. Fakt składowania odpadów roślinnych w celu tzw. kompostowania nie zmienia kwalifikacji miejsca ich składowania - zawsze będzie to składowisko odpadów.
W orzeczeniu oznaczonym sygnaturą IV SA 2131/97 (LEX nr 43705) Naczelny Sąd Administracyjny uznał "wał z ziemi i roślin" określony jako kompostownik za budowlę (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), a mianowicie składowisko odpadów, które powinno posiadać budowę zapewniającą nieprzedostawanie się do gruntu produktów kompostowania, której realizacja wymaga zgłoszenia.
Należy podzielić stanowisko organów orzekających, że teren działki czy dół w ziemi nie są obiektami budowlanymi.
Jednakże z terenem działki czy dołem w ziemi nie może być utożsamiane miejsce gromadzenia odpadów stałych, będące kompostownikiem. Takie miejsce musi spełniać określone warunki (izolacja) a w przypadku gdy znajdują się na działce budowlanej musi być zlokalizowane w sposób określony w rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Ustalenia organów odnośnie kompostownika przy ul. B nie zawierają odległości od granic działek, a w stosunku do kompostownika na posesji przy ul. A nr A brak jakichkolwiek ustaleń. Braki te organ I instancji powinien uzupełnić w postępowaniu ponownym.
Jednakże już w aktualnym stanie faktycznym sprawy należy uznać, że umorzenie postępowania w stosunku do kompostowników nastąpiło z naruszeniem art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i przepisów Rozdziału 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku i art. 105 kpa.
Inaczej sytuacja przedstawia się odnośnie przenośnego kubła na śmieci. Kubeł ten bowiem znajduje się poza terenem działki (w pasie drogowym), a ponieważ służy utrzymaniu porządku może zostać potraktowany jako obiekt małej architektury (art. 3 pkt 4 litera c), a wtedy nie wymaga na ustawienie ani pozwolenia, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 22 i 30 ust. 1 pkt 1). W konsekwencji należy uznać, że problemy związane z ustawieniem takiego kubła nie podlegają reglamentacji organów nadzoru budowlanego, a tym samym umorzenie postępowania w tym zakresie odpowiada prawu.
Wydaje się, że konflikty związane z ustawieniem i usytuowaniem wspomnianego kubła wnioskodawczyni może skutecznie próbować rozwiązać na gruncie regulującym stosunki sąsiedzkie (144; 155 Kc), a więc przed sądem powszechnym.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obu kompostowników, w pozostałej części skargę oddalono w oparciu o art. 151 ppsa, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.