Uzasadnienie
Wniosek J. W., który wpłynął do organu [...] roku, domagał się ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku handlowo – usługowo - biurowo – mieszkalnego przy ul. [...] w B., na działkach o nr [...] W tym wniosku podano planowane gabaryty, natomiast nie określono powierzchni sprzedaży (rozbudowie miał podlegać budynek m.in. handlowy), a funkcję podstawową inwestycji we wniosku określono jako: handel i usługi.
Prezydent Miasta B. decyzją nr [...] z dnia [...] roku ustalił żądane warunki zabudowy, dopuszczając rozbudowę budynku w granicy z działką nr [...]. Stwierdził, że teren inwestycji stanowią dwie działki o nr [...] i [...], dla których w ewidencji gruntów oznaczono rodzaj użytkowania gruntu: tereny mieszkaniowe B oraz zurbanizowane tereny niezabudowane Bp, o powierzchni łącznej [...] m2. Podał, że linie rozgraniczające inwestycję wyznaczono na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000, stanowiącej załącznik graficzny nr 1 do decyzji, a wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu – część tekstowa i graficzna stanowią załącznik nr 2 do decyzji. Decyzja ta została doręczona stronom postępowania, w tym "A" Sp. z o.o. dnia [...] roku.
"A" Sp. z o.o. poinformowała organ orzekający, że od dnia [...] roku nie jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] (akt notarialny rep. [...]) "to znaczy działki [...]". Z kolei w dniu [...] roku G.W. zgłosił do organu I instancji, że jest właścicielem działki nr [...]. Z pisma tego wynika, że dnia [...] roku ustalono, iż decyzja nr [...] z dnia [...] roku zostanie G. W. doręczona za pośrednictwem poczty, a uprawomocnienie się tej decyzji zostanie określone po otrzymaniu zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji przez G. W..
Powołując się na zgłoszenie G. W. w dniu [...] roku do organu I instancji i ustalenia organu dokonane w związku z twierdzeniami G. W. w tym dniu, postanowieniem z dnia [...] roku Prezydent Miasta B. dopuścił do udziału w postępowaniu, w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji przewidzianej do realizacji na działkach o nr [...] i [...]
G. W.. Decyzja organu I instancji została doręczona G. W. w dniu [...] roku, a skierowana do niego przez organ w dniu [...] roku.
Pismem z dnia [...] roku (nadanym w tym dniu w Urzędzie Pocztowym) G. W. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa przez przeprowadzenie postępowania bez czynnego udziału odwołującego się, a także bez umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów oraz z naruszeniem § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przy granicy z działką odwołującego się, co uniemożliwi mu wykorzystanie tej działki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – po rozpoznaniu tego odwołania – zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium w uzasadnieniu przytoczyło treść art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 647 ze zm.) stwierdziło, że decyzja organu I instancji spełnia warunki z art. 61 ust. 1 tej ustawy i zawiera niezbędne załączniki. Uznało, za niezasadny zarzut naruszenia art. 10 Kpa bowiem dowołujący się nie wykazał istnienia związku przyczynowego między tym przepisem, a wynikiem postępowania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy stanowi etap wstępny procesu inwestycyjnego. W tym postępowaniu nie bada się warunków technicznych, a jedynie określa w kontekście ładu przestrzennego, czy dana inwestycja i jej funkcje dopuszczalna jest na danym terenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G. W. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego doszło przy wdaniu tych decyzji do naruszenia art. 10 § 1 Kpa w stopniu mającym istotny wpływ ba wydane decyzje.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Przede wszystkim należy stwierdzić, że sąd administracyjny rozpoznaje zaskarżone do niego akty (tu decyzję) pod względem zgodności z prawem, a rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zdaniem składu orzekającego skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie jest bowiem bezsporne, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji przez organ I instancji. Dopiero ta decyzja została mu doręczona, chociaż od dnia [...] roku był właścicielem działki nr [...], bezpośrednio przylegającej do terenu objętego wnioskiem, a następnie decyzją.
Artykuł 10 Kpa ustanawia zasadę ogólną stanowiącą nakaz zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Zasada ta obwiązuje w każdym stadium postępowania i obejmuje wszystkie instancje. Oznacza ona faktyczny i realny udział strony, a obowiązek przestrzegania tej zasady spoczywa na organie administracyjnym. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ do ustalenia kto w danym postępowaniu może występować w charakterze strony, oraz powiadomienie takich osób o toczącym się postępowaniu (organ I instancji miał taką możliwość od dnia [...] roku).
Nadto w razie zmiany strony w toku postępowania (np. w skutek następstwa procesowego) organy są zobowiązane do zapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom. Trzeba też podkreślić, że okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione – art. 81 Kpa (por. WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2294/95). Artykuł 10 § 1 Kpa nie tylko przesądza o obowiązku organu zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, ale również o tym, że przed wydaniem decyzji organ umożliwia wypowiedzenie się stron co do zabranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
O ile akceptowalne jest dla Sądu stanowisko organu odwoławczego co do tego, że przy powoływaniu się przez stronę na brak zapoznania się z materiałem sprawy przed wydaniem decyzji, strona winna wykazać, że to uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności co pozostaje w związku z rozstrzygnięciem, to nie dotyczy to pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającym uchylenie decyzji przez Sąd administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy w tym zakresie.
Sąd podziela poglądy zawarte w wyroku WSA w Gdański sygn. akt II SA/Gd 254/11. Oznacza to, że postępowanie ponowne powinno być przeprowadzone z udziałem wszystkich stron. Nadto organowi I instancji Sąd zwraca uwagę, że przepisy Kpa nie przewidują podstawy do wydawania aktów administracyjnych w zakresie uznania danej osoby za stronę postępowania, a z kolei art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że w przypadku planowanej budowy (tu rozbudowa) obiektu handlowego wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać określenie powierzchni sprzedaży.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.