Uzasadnienie
Prezydent Miasta B. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7 pkt 4,5,6, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.) i art. 104 oraz art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał J. B. (dalej strona lub skarżący) zasiłek celowy na zakup opału w wysokości 100 zł w sezonie grzewczym 2020/2021 oraz nadał decyzji tej rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że strona spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, a następnie przybliżył zasady przyznawania zasiłku celowego i ustalania jego wysokości. W tej części uzasadnienia organ odwołał się do wewnętrznych regulacji normujących zasady przyznawania świadczeń pieniężnych w gminie.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która pismem złożonym w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 12 listopada 2020 r. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym zakwestionowała wysokość przyznanego świadczenia i wskazała na zły stan zdrowia oraz podniosła własną niepełnosprawność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżono wniosek strony oraz jej sytuację dochodową. W dalszej kolejności przedstawiono zasady przyznawania zasiłku celowego z pomocy społecznej oraz występujące w organie pierwszej instancji ograniczenia wynikające z niewystarczającej ilość środków finansowych na zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zasad podejmowania decyzji uznaniowych i stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Nadto podniesiono, że kilkoma decyzjami z tego samego dnia zaspokojono szereg innych potrzeb zgłoszonych przez stronę. W konkluzji tej decyzji organ ten stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa i zasługuje na utrzymanie w mocy.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powyższej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa. W ocenie skarżącego wysokość przyznawanej pomocy powinna być realna i uwzględniać potrzeby osoby ubiegającej się o taką pomoc. Zdaniem skarżącego przyznane świadczenie na zakup opału jest przyznane w wysokości uniemożliwiającej zaspokojenie występującej potrzeby. Ponadto organy administracji publicznej w ramach przedmiotowej sprawy dopuściły się naruszenia postanowień art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy te winny prowadzić postępowanie administracyjne mając na względzie słuszny interes strony oraz pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a w sprawie tej tego nie czyniły. W końcowej części skargi skarżący odwołał się do złego stanu zdrowia, który uniemożliwia mu samodzielne zaspokajanie potrzeb.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację to tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje prawidłowość decyzji organów administracji publicznej, mocą których przyznano mu zasiłek celowy na zakup opału w sezonie grzewczym 2020/2021 w wysokości 100 zł. Oznacza to, że organy administracji publicznej dostrzegły trudną sytuację materialną skarżącego i przyznały mu świadczenie, przy czym wysokość tego świadczenia w ocenie skarżącego jest zbyt niska.
W kontekście rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że problematyka przyznawania zasiłków celowych normowana jest w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, a warunki do otrzymania tej formy świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej wynikają z postanowień art. 7 i art. 8 przywoływanej ustawy. Podkreślić należy, że organy obu instancji w omawianym zakresie nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Na podkreślenie zasługuje to, że po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania i poczynił inne ustalenia dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności te, które związane są z warunkami przyznania zasiłku celowego. Przyjdzie zatem stwierdzić, że w omawianym zakresie organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa.
W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano motywy, którymi kierował się ten organ przyznając świadczenie w takiej a nie innej wysokości. W tym zakresie organ ten odwołał się do obowiązujących w nim wewnętrznych regulacji normujących zasady przyznawania świadczeń pieniężnych w Gminie B. Podkreślić należy, że opracowane zasady przyznawania świadczeń pieniężnych, przywołane w uzasadnieniu decyzji nie mają umocowania ustawowego i nie przysługuje im status norm prawnych, zatem zasady te nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych rozstrzygnięć. Równocześnie zasady te mogą być wykorzystywane w sposób posiłkowy dla ustalania wysokości przyznawanych świadczeń mając na uwadze ograniczoną ilość środków finansowych na świadczenia z pomocy społecznej oraz liczbę osób oczekujących stosownego wsparcia. Oznacza to, że przywołane przez organ pierwszej instancji zarządzenie pełni funkcję subsydiarną dla postanowień ustawowych i przy jego wykorzystaniu organ gminy stara się zapewnić równość wszystkim zainteresowanym w uzyskaniu stosownego wsparcia. Mając na uwadze funkcję nadaną temu dokumentowi wewnętrznemu nie można uznać, aby przywołanie go w uzasadnieniu decyzji stanowiło naruszenie prawa pozwalające na uwzględnienie wniesionej skargi.
Jak zostało to już powyżej zaznaczone, postępowanie wyjaśniające w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i nienaruszający zasad wynikających z postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym zarzut podnoszony w skardze o naruszeniu tego przepisu w tym zakresie nie może być uznany za trafny i zasadny. Wskazana okoliczność jest istotna z tego powodu, że zaskarżona decyzja podjęta została w warunkach uznania administracyjnego, a zatem sądowa kontrola takiej decyzji organu administracji sprowadza się do badania prawidłowości ustalenia podstawy prawnej podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleniu tego czy stan faktyczny w sprawie został wyjaśniony, czyli wszystkie istotne okoliczności sprawy były znane organowi w momencie podejmowania rozstrzygnięcia oraz czy proces subsumpcji przeprowadzony został w sposób właściwy, natomiast kontroli tej wymyka się sam wybór następstwa prawnego, a zatem to, czy organ przyznaje świadczenie i w jakiej wysokości.
Przeprowadzona kontrola działań organów administracji wypowiadających się w przedmiotowej sprawie pozwoliła stwierdzić, że nie dopuściły się one uchybień w procesie wyboru przepisów prawa, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w procesie subsumpcji, a zatem brak jest podstaw dla kwestionowania poddanych sądowej kontroli rozstrzygnięć. Oznacza to zarazem, że podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia postanowień art. 7 przywoływanego Kodeksu w części dotyczącej uwzględnienia jego słusznego interesu, nie może być uznany za trafny i zasadny. Także zarzut naruszenia postanowień art. 8 tego Kodeksu nie może być uznany za zasadny.
Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji w polu widzenia należy mieć także i to, że organ pierwszej instancji w tym samym dniu [...] r. przyznał skarżącemu szereg różnych form pomocy, zaspokajając większość zgłoszonych przez niego potrzeb. Oznacza to, że przy wydawaniu tych decyzji organ administracji pierwszej instancji miał w polu widzenia nie tylko trudną sytuację osobista i zdrowotną skarżącego, ale także możliwości, którymi dysponuje gmina.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.
mr