Uzasadnienie
Prezydent Miasta B. decyzją z [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 7 pkt 4, 5, 6 art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.) i art. 104 oraz art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał J. B. (dalej strona lub skarżący) zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w kwocie 80 zł miesięcznie oraz nadał decyzji tej rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że strona spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, a następnie przybliżył zasady przyznawania zasiłku celowego i ustalania jego wysokości. W tej części uzasadnienia organ odwołał się do wewnętrznych regulacji normujących zasady przyznawania świadczeń pieniężnych w gminie i wskazał, że przy takim dochodzie, który posiada strona wysokość świadczenia wynosi 80 zł miesięcznie.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która pismem złożonym w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 12 listopada 2020 r. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym zakwestionowała wysokość przyznanego świadczenia i wskazała na zły stan zdrowia oraz podniosła własną niepełnosprawność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżono wniosek strony oraz jej sytuację dochodową. W dalszej kolejności przedstawiono zasady przyznawania zasiłku celowego z pomocy społecznej oraz występujące w organie pierwszej instancji ograniczenia wynikające z niewystarczającej ilość środków finansowych na zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zasad podejmowania decyzji uznaniowych i stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Nadto podniesiono, że kilkoma decyzjami z tego samego dnia zaspokojono szereg innych potrzeb zgłoszonych przez stronę. W konkluzji tej decyzji organ ten stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa i zasługuje na utrzymanie w mocy.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powyższej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa. W ocenie skarżącego wysokość przyznawanej pomocy powinna być realna i uwzględniać potrzeby osoby ubiegającej się o taką pomoc. Zdaniem skarżącego przyznane świadczenie na zakup posiłku czy żywności jest przyznane w wysokości uniemożliwiającej zaspokojenie występowania tej potrzeby. Ponadto organy administracji publicznej w ramach przedmiotowej sprawy dopuściły się naruszenia postanowień art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy te winny prowadzić postępowanie administracyjne mając na względzie słuszny interes strony oraz pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a w sprawie tej tego nie czyniły. W końcowej części skargi skarżący odwołał się do złego stanu zdrowia, który uniemożliwia mu samodzielne zaspokajanie potrzeb.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację to tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje prawidłowość decyzji organów administracji publicznej, mocą których przyznano mu zasiłek celowy na zakup żywności na okres od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 80 zł miesięcznie. Oznacza to, że organy administracji publicznej dostrzegły trudną sytuację materialną skarżącego i przyznały mu świadczenie, przy czym wysokość tego świadczenia w ocenie skarżącego jest zbyt niska do zaspokojenia występujących u niego potrzeb.
W kontekście rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że problematyka przyznawania zasiłków celowych normowana jest w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, a warunki do otrzymania tej formy świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej wynikają z postanowień art. 7 i art. 8 przywoływanej ustawy. Podkreślić należy, że organy obu instancji w omawianym zakresie nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Na podkreślenie zasługuje to, że po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania i poczynił inne ustalenia dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności te, które związane są z warunkami przyznania zasiłku celowego. Przyjdzie zatem stwierdzić, że w omawianym zakresie organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa.
W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano motywy, którymi kierował się ten organ przyznając świadczenie w takiej, a nie innej wysokości. W tym zakresie organ ten odwołał się do obowiązujących w nim wewnętrznych regulacji normujących zasady przyznawania świadczeń pieniężnych w Gminie B. Podkreślić należy, że opracowane zasady przyznawania świadczeń pieniężnych, przywołane w uzasadnieniu decyzji nie mają umocowania ustawowego i nie przysługuje im status norm prawnych, zatem zasady te nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych rozstrzygnięć. Równocześnie zasady te mogą być wykorzystywane w sposób posiłkowy dla ustalania wysokości przyznawanych świadczeń mając na uwadze ograniczoną ilość środków finansowych na świadczenia z pomocy społecznej oraz liczbę osób oczekujących stosownego wsparcia. Oznacza to, że przywołane przez organ pierwszej instancji zarządzenie pełni funkcję subsydiarną dla postanowień ustawowych i przy jego wykorzystaniu organ gminy stara się zapewnić równość wszystkim zainteresowanym w uzyskaniu stosownego wsparcia. Mając na uwadze funkcję nadaną temu dokumentowi wewnętrznemu nie można uznać, aby przywołanie go w uzasadnieniu decyzji stanowiło naruszenie prawa pozwalające na uwzględnienie wniesionej skargi.
Jak zostało to już powyżej zaznaczone postępowanie wyjaśniające w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i nie naruszający zasad wynikających z postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym zarzut podnoszony w skardze po naruszeniu tego przepisu w tym zakresie nie może być uznany za trafny i zasadny. Wskazana okoliczność jest istotna z tego powodu, że zaskarżona decyzja podjęta została w warunkach uznania administracyjnego, a zatem sądowa kontrola takiej decyzji organu administracji sprowadza się do badania prawidłowości ustalenia podstawy prawnej podejmowanego rozstrzygnięcia, ustalenia tego czy stan faktyczny w sprawie został wyjaśniony, czyli wszystkie istotne okoliczności sprawy były znane organowi w momencie podejmowania rozstrzygnięcia oraz czy proces subsumpcji przeprowadzony został w sposób właściwy, natomiast kontroli tej wymyka się sam wybór następstwa prawnego, a zatem to, czy organ przyznaje świadczenie i w jakiej wysokości.
Przeprowadzona kontrola działań organów administracji wypowiadających się w przedmiotowej sprawie pozwoliła stwierdzić, że nie dopuściły się one uchybień w procesie wyboru przepisów prawa, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w procesie subsumpcji, a zatem brak jest podstaw dla kwestionowania poddanych sądowej kontroli rozstrzygnięć. Oznacza to zarazem, że podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia postanowień art. 7 przywoływanego Kodeksu w części dotyczącej uwzględnienia jego słusznego interesu, nie może być uznany za trafny i zasadny. Także zarzut naruszenia postanowień art. 8 tego Kodeksu nie może być uznany za zasadny.
Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji w polu widzenia należy mieć także i to, że organ pierwszej instancji w tym samym dniu [...] r. przyznał skarżącemu szereg różnych form pomocy, zaspokajając większość zgłoszonych przez niego potrzeb. Oznacza to, że przy wydawaniu tych decyzji organ administracji pierwszej instancji miał w polu widzenia nie tylko trudną sytuację osobistą i zdrowotną skarżącego, ale także możliwości, którymi dysponuje gmina. Na marginesie można zauważyć, że dostrzegając niskość przyznanej pomocy na zakup posiłków czy żywności, nie może umknąć uwadze to, że przedmiotowa decyzja wydana została w ostatnich dniach [...] r., a zatem skarżący z przyznanej pomocy będzie korzystał nie przez trzy miesiące ale przez dwa, a tym samym realna wysokość udzielonej pomocy jest znacznie wyższa i miesięcznie kształtuje się na poziomie 120 zł miesięcznie.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
ec