Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, poza zajmowanym lokalem mieszkalnym nie posiada żadnego majątku, jest zobowiązany do płacenia alimentów na swoich synów w wysokości 1300 zł, a jego jedynym źródłem utrzymania się jest dochód ze stosunku pracy w wysokości 1459 zł netto miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca udokumentował wysokość uzyskiwanego dochodu jak również częściowo deklarowane wydatki. W oparciu o nadesłane dokumenty ustalono, że wnioskodawca zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu, należącym do jego pracodawcy, a nadesłany wyciąg z rachunku bankowego obrazujący koszt zakupu energii elektrycznej wynosi 76 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Nie bez powodu bowiem w art. 246 § 1 pkt 1 ustawodawca posłużył się zwrotem "wykaże", co bez wątpienia oznacza, że to strona we własnym interesie powinna w sposób jak najbardziej wszechstronny wykazać istnienie okoliczności, uzasadniających jej zdaniem przyznanie prawa pomocy. Takie stanowisko jest zresztą konsekwentnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn.. akt II OZ 1394/14 czy też postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn.. akt II FZ 1109/14 – oba dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl/orzeczenia).
W realiach niniejszej sprawy istnieje zbyt wiele wątpliwości względem realnej sytuacji materialnej skarżącego aby można było bezkrytycznie uznać, że jest on osobą, której wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że daleko idące zastrzeżenia budzi wiarygodność oświadczeń strony odnośnie relacji pomiędzy osiąganymi dochodami a stałymi wydatkami. Trzeba bowiem podkreślić, że dochód strony wynosi 1459 zł netto miesięcznie a deklarowane wydatki są większe aniżeli ów dochód (alimenty 1300 zł, opłaty za mieszkanie - 250 zł). Skarżący nie wyjaśnił skąd czerpie środki na pokrycie owej różnicy, przy czym różnica ta z pewnością jest jeszcze większa, skoro zamieszkuje w wynajmowanym lokalu mieszkalnym, a wysokości czynszu najmu nie podał. Nie wskazał również wysokości innych opłat (za usługi telekomunikacyjne, za paliwo gazowe).
Dalej wskazać trzeba, że skarżący zadeklarował, że obecnie przebywa u swoich rodziców w [...], co oznacza, że de facto pozostaje na utrzymaniu osób trzecich. W związku z tym trudno jednoznacznie stwierdzić, czy może uzyskać od nich wsparcie materialne w postaci środków pieniężnych i w ten sposób samodzielnie opłacić koszty postępowania. Nie sposób bowiem uznać, że należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy strona korzysta ze wsparcia bliskich (skarżącym sam przyznał, że rachunek za energię elektryczną opłacił jego syn) i zarazem nie wykaże, iż bliscy ci nie są w stanie udzielić jej również wsparcia i w tym zakresie.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.