Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. wymierzył J. W. prowadzącemu działalność pod firmą: A) J. W., B) "A" s.c. M. W., J. W. karę pieniężną w kwocie [...] zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Decyzja została wydana na podstawie art. 91a ust. 1 i 3 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (ówczesny tekst jednolity Dz.U. 2012, poz.1265 z późn. zm).
Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i trybie wniesienia odwołania.
Powyższa decyzja została skierowana, jak wynika z dołączonej do akt administracyjnych kserokopii koperty, na adres: J. W. A) J. W., B) "A" s.c. M. W., J. W., ul. S. [...].S.. Pomimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana przez przedsiębiorcę.
W przewidzianym ustawowo terminie strona nie wniosła odwołania.
Pismem z dnia [...] r. reprezentowany przez adw. M. M. J. W. zwrócił się z wnioskiem o doręczenie decyzji wraz z odwołaniem i wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wskazał naruszenie m.in. art. 10 § 1 k.p.a oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący w ogóle nie wiedział bowiem o toczącym się postępowaniu, a decyzja zawierała szereg błędów i nieścisłości, które wskazują, iż jej uzasadnienie jest tylko mechanicznym powieleniem treści decyzji wydanej w sprawie M. W. o numerze [...]. Pełnomocnik podkreślił, że siedziba spółki cywilnej "A" nie znajduje się na ul. [...].w S. lecz przy ul. [...].. Z treści decyzji wynika zaś, że to właśnie firma "A" była przedmiotem kontroli. Decyzja powinna być zatem doręczona albo na ten adres albo na adres zamieszkania J. W., tj. ul. [...].S.. W dalszej części pełnomocnik sformułował zarzuty pod adresem decyzji wymierzającej karę.
Postanowieniem z dnia [...].r. nr [...].Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. odmówił J. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na wymierzającą karę decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wszelka korespondencja była kierowana w sposób prawidłowy na adres siedziby przedsiębiorcy, wskazany w treści dokumentu uzyskanego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. J. W. wskazał zaś we wniosku CEIDG jako adres głównego miejsca wykonywania działalności adres: ul. [...]., S. Strona w toku postępowania nie wskazała na jaki adres ma być kierowana korespondencja, zatem należy uznać, że korespondencja zawierająca decyzję administracyjną była adresowana w sposób prawidłowy. List polecony został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu [...].r. Jak wynika z akt sprawy strona nie odebrała korespondencji, po dwukrotnym awizowaniu jej przez pocztę, w dniach 15 listopada 2013 r. i 25 listopada 2013 r., która to następnie wróciła do siedziby Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W myśl art. 44 k.p.a. zachodzi w tym przypadku domniemanie doręczenia z datą 29 listopada 2013 r. Wobec powyższego należy uznać doręczenie decyzji za prawidłowe i skuteczne.
Organ II instancji wskazał następnie, iż zgodnie z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W przedmiotowej sprawie strona nie uprawdopodobniła braku winy, bowiem skarżący w żaden sposób nie wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezależnych od niego okoliczności.
Pismem z dnia [...].r. reprezentowany przez adw. M.M. J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Pełnomocnik zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu;
art. 40 i 42 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącemu decyzji;
art. 41 k.p.a. poprzez uznanie iż decyzja została doręczona;
art. 58 k.p.a. poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienie odwołania.
W konsekwencji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia celem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji i jego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu pełnomocnik ponownie podniósł, iż skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu. Siedziba spółki cywilnej "A" nie znajduje się bowiem na ul. [...].w S.. Tam znajduje się siedziba firmy "B" Siedziba spółki cywilnej "A" to ul. [...]., S.. Z treści decyzji o nałożeniu kary wynika zaś, że to właśnie firma "A" była przedmiotem kontroli.
W dalszej części pełnomocnik odniósł się do ustaleń wskazanych w uzasadnieniu wymierzającej karę decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie.
Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Stosownie do § 1 cytowanego artykułu przywrócenie terminu jest jednak możliwe jedynie wówczas gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W art. 58 § 1 i 2 k.p.a. ustanowione zostały zatem cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie aby przywrócenie terminu do usunięcia braków podania było prawnie dopuszczalne. Należą do nich: uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez stronę wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, liczonego od dnia ustania przeszkody oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony podlegający ewentualnemu przywróceniu termin.
Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć więc tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA w Gdańsku z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00). Nadto przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Okolicznościami wskazującymi na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest zatem np. nieprawidłowe doręczenie pisma (wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2000 r., sygn. akt IV SA 2121/98).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić w tym miejscu należy, że odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ II instancji uznał, iż termin ten nie może zostać przywrócony albowiem skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Dokonując tej oceny Główny Inspektor Transportu Drogowego wyszedł z założenia, iż decyzja pierwszoinstancyjną, skierowana na poprawny adres wynikający z dołączonego do akt wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej została skarżącemu prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a.
Zdaniem Sądu oceny tej nie można podzielić. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż wymieniony art. 44 k.p.a. określa tak zwane doręczenie zastępcze lub subsydiarne. Zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego z art. 44 kodeksu w przypadku doręczania przesyłki poprzez pocztę (wprowadzającego domniemanie skutecznego doręczenia) wymaga kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, a mianowicie:
- 1) niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42, a następnie w art. 43 k.p.a.,
- 2) pozostawienia pisma na przechowanie przez okres 14 dni w placówce pocztowej,
- 3) zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 14 dni - art. 44 § 2 k.p.a. określa także miejsce pozostawienia zawiadomienia,
- 4) w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym terminie, pozostawienia powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia.
Wszystkie powyższe przesłanki ze względów oczywistych mogą być spełnione jedynie w sytuacji gdy przesyłka została skierowana na poprawny adres podmiotu, do którego jest adresowana. W ocenie Sądu widniejący w aktach administracyjnych dowód doręczenia decyzji pioerwszoinstacyjnej nie spełnia wymogów wskazanych w art. 44 k.p.a. Przede wszystkim należy stwierdzić, że choć organ II instancji uzasadniając tezę o prawidłowym doręczeniu zastępczym posługuje się argumentacją jego zdaniem płynącą z dołączonego do akt wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, to w rzeczywistości z wydruku tego, zdaniem Sądu, wyprowadza błędne wnioski. Zważyć bowiem należy, iż stosownie do ww. wydruku J. W. w okresie prowadzenia przez organ I instancji postępowania kontrolnego, prowadził działalność w dwóch formach. Z wydruku wynika bowiem, iż prowadził ją zarówno jednoosobowo jako J. W. (działalność oznaczona w Ewidencji literą "A"), jak też jako wspólnik w spółce cywilnej "A" (działalność oznaczona literą "B").
Jako adres głównego wykonywania działalności wydruk wskazuje, podobnie jak podnosi to organ II instancji, ul. [...].w S.. Uszło jednak uwadze Głównego Inspektora Transportu Drogowego, iż adres ten stosownie do wydruku odnosi się jedynie do działalności określonej jako "A", co jednoznacznie zostało w wydruku wskazane. Adres natomiast działalności w spółce "A" oznaczonej literą "B" to zgodnie z wydrukiem ul. [...].w S. Jako adres do doręczeń wskazano wprawdzie ul. [...].z adnotacją jednak, że adres ten odnosi się jedynie do działalności oznaczonej literą "A".
W konsekwencji zaadresowanie widniejącej w aktach koperty zawierajjącej decyzję pierwszoinstancyjną wskazując jako adresata W. J. A) J. W., B) "A" s.c. M. W., J. W. czyni niezrozumiałym do kogo w istocie decyzja, a w konsekwencji przesyłka jest adresowana. Widniejący zaś na kopercie [...]., S., który mógłby być poprawny w odniesieniu do działalności oznaczonej literą "A", nie stanowi adresu firmy "A"r, także wskazanej na kopercie jako adresat. W konsekwencji przesyłka została błędnie zaadresowana, a tym samym jej doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. nie można uznać za prawidłowe.
W konsekwencji w postępowaniu ponownym organ pierwszej instancji winien powtórnie rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu przyjmując, iż doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. w istocie nie nastąpiło.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie organu II instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym, ani merytorycznym, zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącego decyzji pierwszoinstancyjnej.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 100,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a., a także § 18 w zw. z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013, Nr 461).