Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. A. oraz M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skargę na decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych. Jednocześnie w skardze tej został zawarty, skierowany do organu administracji (przywołano art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm. zwanej dalej p.p.s.a)), wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 10 marca 2017 r. skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny, dołączając do wniosku postanowienie organu z dnia [...] r. nr [...] odmawiające wstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu.
Uczestnik postępowania pomimo takiej możliwości nie ustosunkował się do złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może wstrzymać na wniosek strony skarżącej wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z przesłanek, określonych w powołanym powyżej przepisie ustawy. Akt, którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania, a uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej.
O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja.
Nadto zaznaczyć wypada, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09 – dostępne, tak jak i inne orzeczenia powołane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10).
W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że akty administracyjne uchylające, jak również umarzające postępowanie administracyjne - ze względu na brak przedmiotu wykonania, nie kwalifikują się do zastosowania wobec nich instytucji wstrzymania wykonania. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, ze swej istoty nie podlega wykonaniu i nie wymaga wykonania, gdyż nie jest źródłem żadnych obowiązków, nakazów czy zakazów. Nie wywołuje ona żadnych skutków materialnoprawnych i nie dotyka bezpośrednio sfery prawnej strony skarżącej. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, by jej wykonanie stwarzało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków.
Nadto zwrócić należy uwagę, że w postępowaniu wpadkowym jakim jest ocena zasadności wstrzymania wykonania, kwestia zarzutów prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowić będzie przedmiot postępowania sądowego w sprawie. Z tego względu postanowienie w przedmiocie wstrzymania nie może prowadzić w istocie do rozpoznania sprawy.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zdaniem Sądu określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania aktu zostały spełnione w niniejszej sprawie i wniosek jest uzasadniony.