Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez "A." S.A. z siedzibą w C. reprezentowaną przez radcę prawnego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budowy stawów rybnych na działkach o numerze ewidencyjnym 1, 2, 3 i 4 w miejscowości W. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 2 września 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo A. B. oraz mieszkańców W. w sprawie budowy stawów rybnych na działkach o numerach ewidencyjnych 3 i 4 w miejscowości W. Organ I instancji w dniu [...] r. przeprowadził doraźną kontrolę terenu obejmującego te działki i ustalił, że w okolicach w/w działek powstał nieforemny wykop o głębokości około 4,0 5,0 m i wymiarach około 440 x 55 m; inwestor posiada zgłoszenie robót budowlanych złożone do Starosty [...] w dniu [...], obejmujące zamiar budowy dwóch stawów rybnych o wymiarach 20,0 x 25,0 m i głębokości 2,0 m. Organ I instancji stwierdził, iż na działkach o numerach ewidencyjnych 3 i 4 w W. nie ma planowanych stawów rybnych o głębokości 2,0 m, których łączna powierzchnia powinna wynosić 1500 m2, natomiast wykonano nieforemny wykop o powierzchni około 11000 m2 i głębokości 4.0 5,0 m. Zdaniem organu I instancji wykop ten swą formą nie ma nic wspólnego z planowaną na przedmiotowych działkach budową stawów rybnych.
W dniu [...] r. w siedzibie organu I instancji stawili się przedstawiciele Okręgowego Urzędu Górniczego w K., którzy poinformowali, że przeprowadzili kontrolę, w wyniku której stwierdzili, iż na terenie przedmiotowych działek powstało wyrobisko, posiadające znamiona poboru kruszywa i z tego powodu Okręgowy Urząd Górniczy w K. będzie prowadził postępowanie w tej sprawie. W dniu 24 października 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo "A." S.A. z siedzibą w C., zawierające wniosek o podjęcie działań i weryfikację zakresu prowadzonych prac z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem. W dniu [...] r. organ I instancji wydał postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budowy stawów rybnych na działkach nr 1, 2, 3 i 4 w miejscowości W. Organ odwoławczy podniósł, że podstawą prawną postanowienia organu I instancji jest art. 61 a k.p.a., według którego organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania, w razie gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje osoba niebędąca stroną postępowania oraz z innych uzasadnionych przyczyn.
Dodał, że organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn", tj. z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Wskazał, że w trakcie doraźnej kontroli w dniu [...] r. pracownicy organu I instancji nie stwierdzili, by na terenie przedmiotowych działek powstały lub miały powstać stawy rybne. Stwierdzono jedynie istnienie nieforemnego wykopu w okolicach przedmiotowych działek, który ze względu na swoje cechy należy rozumieć jako wyrobisko górnicze, posiadające znamiona miejsca poboru kruszywa.
Następnie organ podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego, ustawy nie stosuje się do wyrobisk górniczych. Przepis art. 2 ust. 1 w powiązaniu z art. 1 Prawa budowlanego tworzy normę prawa, określającą zakres przedmiotowy ustawy. Organ wskazał, że art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi przyjętą w zasadach techniki prawodawczej konstrukcję wyłączenia przedmiotowego o charakterze bezwarunkowym. Ze względu na specyfikę robót górniczych dotyczących wyrobisk, w szczególności obowiązujących w tej dziedzinie wymogów sztuki budowlanej, ustawodawca uznał, że należy je wyłączyć z zakresu regulacji Prawa budowlanego. Niezamieszczenie takiego wyłączenia przedmiotowego mogłoby prowadzić do wykładni uznającej wyrobiska górnicze za budowie w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i stosowania do nich również przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie z definicją legalną, zawartą w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 868) Prawo geologiczne i górnicze, wyrobisko górnicze to przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub w górotworze, powstała w wyniku robót górniczych.
Wyrobiska górnicze są zatem specyficznymi budowlami ziemnymi, związanymi z eksploatacją złóż kopalin. Sprawy projektowania, budowy, utrzymywania (zabezpieczania) i likwidacji wyrobisk górniczych są na zasadzie wyłączności przedmiotem odrębnej regulacji Prawa geologicznego i górniczego. W związku z kontrolą dokonaną przez przedstawicieli Okręgowego Urzędu Górniczego w K. organ odwoławczy wskazał, że na terenie przedmiotowych działek powstało wyrobisko, posiadające znamiona miejsca poboru kruszywa, w konsekwencji organy nadzoru budowlanego nie są organami właściwymi do prowadzenia przedmiotowej sprawy.
W podsumowaniu organ odwoławczy podniósł, że podziela zdanie organu I instancji o konieczności odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Przemawiają za tym dwa fakty: brak obiektu budowlanego mogącego stanowić przedmiot postępowania administracyjnego oraz niewłaściwość organów nadzoru budowlanego w sprawach uregulowanych ustawą Prawo geologiczne i górnicze.
W skardze wniesionej od powyższego postanowienia strona skarżąca – "A." S.A. C. w W. - reprezentowana przez pełnomocnika - podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., podczas, gdy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. ww. postanowienie powinno zostać uchylone w całości,
- 2. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż brak jest obiektu budowlanego mogącego stanowić przedmiot postępowania administracyjnego,
- 3. art. 61a § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że aktualny brak obiektu budowlanego mogącego stanowić przedmiot postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego stanowi inną uzasadnioną przyczynę, o której mowa w art. 61 a § 1 K.p.a. skutkującą brakiem możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego podczas, gdy - jak wynika z dowodów zebranych w niniejszej sprawie - uczestniczka będąca inwestorem posiada zgłoszenie robót budowlanych obejmujące zamiar budowy dwóch stawów rybnych, która to budowa, zgodnie z art. 83 Prawa budowlanego należy do właściwości organu.
W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie w całości postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r., utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie budowy stawów rybnych na działkach o numerze ewidencyjnym 1, 2, 3 i 4 w miejscowości W. Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 61 a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z akt postępowania wynika, że w niniejszej sprawie organ I instancji, w wyniku kontroli terenu obejmującego wymienione działki ustalił, że na działkach o numerach ewidencyjnych 3 i 4 w W. nie ma planowanych stawów rybnych o głębokości 2,0 m, których łączna powierzchnia powinna wynosić 1500 m2, natomiast wykonano nieforemny wykop o powierzchni około 11 000 m2 i głębokości 4.0 5,0 m. Ponadto w wyniku przeprowadzenia kontroli przez przedstawicieli Okręgowego Urzędu Górniczego w K., stwierdzono, że na terenie przedmiotowych działek powstało wyrobisko, posiadające znamiona poboru kruszywa i z tego powodu Okręgowy Urząd Górniczy w K. będzie prowadził postępowanie w tej sprawie.
W związku z powyższymi stwierdzeniami podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1333), ustawy nie stosuje się do wyrobisk górniczych.
Wobec tego prawidłowo przyjęły organy obydwu instancji, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy odmowy wszczęcia postępowania - z innych uzasadnionych przyczyn, o których mowa w art. 61 a § 1 K.p.a. - tj. z uwagi na brak przedmiotu postępowania.
Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia w niniejszej sprawie przepisów postępowania. W szczególności bezpodstawne są twierdzenia zawarte w skardze dotyczące tego, że organ powinien zawiesić niniejsze postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Okręgowy Urząd Górniczy w K., celem ostatecznego, a więc prawidłowego zakwalifikowania przedmiotu niniejszego postępowania jako obiekt budowlany lub górniczy. Podkreślenia bowiem wymagało, że - jak wspomniano wyżej - organ I instancji przeprowadził kontrolę terenu, w trakcie której stwierdził, że na przedmiotowych działkach nie ma planowanych stawów rybnych o głębokości 2,0 m, których łączna powierzchnia powinna wynosić 1500 m2, a zatem których dotyczyło zgłoszenie robót budowlanych złożone do Starosty [...] w dniu [...] r., natomiast znajduje się wykop o powierzchni około 11 000 m2 i głębokości 4.0 5,0 m.
Wobec tego zasadnie organ I instancji stwierdził, że brak jest obiektu budowlanego mogącego stanowić przedmiot postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, co stanowiło przesłankę zastosowania art. 61a § 1 K.p.a.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia według reguł wskazanych na wstępie, stwierdzić należało, że jest ono zgodne z prawem, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z powyższych przyczyn - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skargę należało oddalić.