Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 21 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1678/22

Uzasadnienie

W dniu 4 kwietnia 2022 r. S. S. skierował do Burmistrza Miasta i Gminy S. w formie wiadomości e-mail pismo dotyczące łamania prawa właścicielskiego.

Odpowiedzi na powyższego e-maila organ udzielił pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r.

Następnie w dniu 20 lipca 20222 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail, S.S. ponownie zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy S. jako zarządcy drogi, z żądaniem wykonania zjazdu z ul. [...] w S. na działkę nr 2001 oraz podjęcie prac na drodze [...], w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Odpowiedzi na powyższy wniosek organ udzielił pismem z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr [...], którym odmówił wykonania przedmiotowego zjazdu. Przywołując przepisy prawa wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1693) budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2 przedmiotowej ustawy. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 cyt. ustawy w przypadku budowy (rozbudowy) lub przebudowy drogi do zarządcy należy budowa lub przebudowa (tylko) zjazdów dotychczas istniejących.

Pismem z dnia 12 października 2022 r. S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na pismo Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 23 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy wykonania zjazdu na jego działkę z ul. [...], domagając się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, przywołując argumentację jak w zaskarżonym piśmie z dnia 23 sierpnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.3), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Czynność Burmistrza Miasta i Gminy S. polegająca na odmowie wykonania zjazdu nie jest związana bezpośrednio z czynnościami zarządcy drogi realizowanymi w ramach władczych działań organu administracji publicznej, o których mowa m.in. w art. 13, art. 29 ust. 1, art. 40 ustawy o drogach publicznych, lecz wynika z działalności inwestycyjnej zarządcy drogi takiej jak budowa, przebudowa bądź remonty dróg.

Wykonanie zjazdu przy okazji wykonywania przebudowy drogi nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, co wynika z analizy art. 29 ustawy o drogach publicznych. Jak wynika z treści tego przepisu ustawodawca wyraźnie odróżnił 2 sytuacje faktyczne związane z budową zjazdu z drogi publicznej: pierwsza to budowa lub przebudowa zjazdu z istniejącej drogi na nieruchomość do niej przyległą, druga zaś to konieczność wybudowania (przebudowy) zjazdu w przypadku budowy (przebudowy) drogi. Jedynie w pierwszej sytuacji zarządca drogi działa w sprawie jako organ administracji udzielając właścicielowi nieruchomości (inwestorowi) zgody na jego lokalizację. W drugim przypadku ustawodawca pozbawił zarządcę drogi uprawnień władczych nakładając na niego jedynie obowiązki związane z koniecznością poszanowania praw nabytych właścicieli nieruchomości przyległych do drogi. Innymi słowy ustawodawca tak ukształtował przepisy, aby podmioty, które dotychczas posiadały zjazdy na drogę publiczną – w razie jej przebudowy (budowy) nie były ich pozbawione.

Ponieważ budowa jak i przebudowa drogi wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia – to w dokumentacji dołączonej do takiego wniosku winny znaleźć się również rozwiązania dotyczące zjazdów. Tym samym jeżeli skarżący został pominięty w tych ustaleniach i jego nieruchomość nie została ujęta w dokumentacji dotyczącej budowy drogi to wszelkie wnioski mające na celu odbudowę legalnie istniejącego zjazdu winien kierować do tego postępowania. W postępowaniu tym zostanie również rozstrzygnięte, czy zjazd, z którego dotychczas korzystał skarżący powstał zgodnie z przepisami prawa budowlanego, bo niewątpliwie jedynie takie zjazdy inwestor (zarządca drogi) ma obowiązek odbudować na własny koszt.

Powyższe wskazuje że w opisanej sytuacji zarządca drogi ani organ nad nim nadrzędny nie posiadają kompetencji władczych do załatwienia wniosku o budowę zjazdu w sytuacjach określonych w art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.

Odmowa wykonania takiego zjazdu nie stanowi zatem czynności z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a to skutkuje koniecznością uznania, że przedmiotowa skarga została wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego.

Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.