Uzasadnienie
Burmistrz Miasta T. decyzją z dnia 6 października 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej k.p.a.), art. 4, 5, 22 i in. ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm. – dalej u.p.p.), orzekając wobec M. K. (dalej: strona, skarżąca), nie przyznał świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci K. S. i W. S. na okres do 31 maja 2022 r.
W uzasadnieniu podano m. in., że mąż strony złożył wniosek o przyznanie powyższego świadczenia na ww. dzieci wcześniej, tj. w dniu 23 lutego 2021 r. Powyższa sprawa została rozstrzygnięta informacją z dnia 29 marca 2021 r. W celu ustalenia, który z rodziców sprawuje faktyczną opiekę nad dziećmi, organ przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy. Na podstawie zebranej dokumentacji ustalono, że zarówno strona, jak i drugi rodzic, sprawują opiekę, zaspakajają potrzeby życiowe oraz pokrywają wydatki związane z wychowaniem dzieci. W oparciu o art. 22 ww. ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przyznawane jest temu z rodziców, który pierwszy złoży wniosek, co miało miejsce.
W odwołaniu strona nie zgodziła się z ww. decyzją. Odwołująca się podała, że świadczenie jest jej w pełni należne, jako że sprawuje opiekę nad dziećmi. Przywołała również kwestie dotyczące relacji z ojcem dzieci i sytuacji finansowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia 29 listopada 2021 r., znak SKO.PSŚ/41.5/3501/2021/16065/MS, działając na podstawie m. in. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano m. in., że mąż strony złożył wniosek o przyznanie powyższego świadczenia na dzieci wcześniej. W celu ustalenia, który z rodziców sprawuje faktyczną opiekę nad dziećmi, organ przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy. Ustalono, że zarówno strona, jak i drugi rodzic, sprawują opiekę, zaspokajają potrzeby życiowe oraz pokrywają wydatki związane z wychowaniem dzieci. Na podstawie art. 22 u.p.p. prawo do świadczenia wychowawczego przyznawane jest temu z rodziców, który pierwszy złoży wniosek, co miało miejsce. Decyzja była zatem prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję złożyła strona. Zarzucono:
- 1) obrazę̨ przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a., polegającą na zaniechaniu dążenia do dokładnego wyjaśnienia całokształtu stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie;
- 2) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wynik postepowania, polegający na niezasadnym ustaleniu, iż̇ opieka nad dziećmi jest sprawowana przez oboje rodziców, podczas gdy zgodnie orzeczeniem Sądu Okręgowego w G. piecza nad dziećmi została przyznana wyłącznie skarżącej;
- 3) obrazę̨ przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 w zw. z art. 22 w zw. z art. 15 u.p.p., poprzez błędne przyjęcie, że świadczenie wychowawcze na dzieci nie przysługuje skarżącej, bowiem dla istnienia tego uprawnienia w przypadku rodziców żyjących w rozłączeniu konieczne jest orzeczenie sądu o opiece naprzemiennej.
W uzasadnieniu podano m. in., że w postanowieniu wydanym przez Sąd Okręgowy w G. z dnia [...] r., sygn. akt [...], stronie powierzono pieczę nad małoletnimi dziećmi. Nie sposób w tej sytuacji zgodzić́ się̨ z twierdzeniem organu, jakoby opieka nad dziećmi była sprawowana przez oboje rodziców. Powyższe stoi w sprzeczności z ustaleniami wywiadu środowiskowego przeprowadzonego na zlecenie Sądu Okręgowego w G., a nade wszystko z postanowieniem w przedmiocie zabezpieczenia, wydanym przez tenże Sąd, gdzie Sąd powierzył pieczę nad dziećmi skarżącej. Okoliczność́, iż̇ ojcu przyznano prawo do regularnych kontaktów z dziećmi, nie może świadczyć́ o tym że opieka nad dzieckiem sprawowana jest przez oboje rodziców.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Dodano, że przywołane przez skarżącą̨ rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. zapadło już̇ po wydaniu zaskarżonej decyzji Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego.
Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Zgodnie z art. 22 u.p.p. (w brzmieniu z daty decyzji) "W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, (...) w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się."
Wywiad taki przeprowadzono i ustalono, że opiekę sprawowali rodzice równocześnie, w porównywalnym zakresie. Organ oparł się tu na konkretnych dowodach, zatem jego ustalenia nie były dowolne. Ojciec dzieci złożył wniosek o świadczenie wcześniej, co przyznała skarżąca już w odwołaniu, zatem to jemu ono przysługiwało. Skarżąca swój wniosek złożyła dopiero po kilku miesiącach, gdy mąż wyprowadził się ze wspólnego miejsca zamieszkania. Nie ma tu znaczenia orzeczenie Sądu Okręgowego w G. z [...] r., bowiem zapadło ono po wydaniu decyzji przez SKO. Sąd z kolei dokonuje kontroli decyzji mając na uwadze stan faktyczny i prawny z daty jej wydania.
Nie ma jednak przeszkód, by skarżąca, wobec zmiany sytuacji faktycznej i wydania ww. orzeczenia sądowego, ponowiła swe żądanie. Nie jest to jednak problem rozpatrywany w ramach niniejszego postępowania.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 9, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 4 ust. 1-3, 15, 22 u.p.p., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.