Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 października 2022 r. znak: SKO.PSI/41.5/473/2022/15246 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ") zwróciło podanie skarżącego.
Powyższe postanowienie Kolegium zapadło w następującym stanie sprawy.
W dniu 3 października 2022 r. do Kolegium wpłynęło pismo Z.S. działającego w imieniu S.S. (dalej "skarżący") oznaczone jako "Odwołanie od szantażu ze stron prezydenta K. M. K.". W piśmie tym pełnomocnik skarżącego zawarł w punkcie drugim żądanie wydania postanowienia o nałożeniu na prezydenta M. K. obowiązku wypłacenia skarżącemu odszkodowania w wysokości 1 000 zł za bezprawne szykany wobec niego. Żądanie to uzasadnił tym, iż prezydent M. K. wykorzystuje zły stan zdrowia skarżącego, poddaje go stresowi egzekucji, a tym samym celowo szkodzi jego stanowi zdrowia i z tego tytułu skarżącemu należne jest odszkodowanie. Odszkodowanie jest także zasadne z uwagi na konieczność podjęcia przez pełnomocnika zupełnie zbędnych czynności, które powinny być dodatkowo wynagrodzone.
Zaskarżonym postanowieniem Kolegium, działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a."), postanowiło zwrócić skarżącemu złożone podanie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium przywołało treść art. 66 k.p.a. Wskazało, że w sprawie odszkodowania właściwy jest sąd powszechny i z tego względu właściwym rozstrzygnięciem w tym zakresie jest zwrot pisma na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący reprezentowany przez pełnomocnika nie zgodził się z rozstrzygnięciem Kolegium i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji wymienionych przez niego w skardze.
Wskazał, że umieszczenie skarżącego w domu pomocy społecznej nastąpiło bez jego zgody, na podstawie fałszywego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. W konsekwencji wszystkie decyzje i postanowienia, w tym te dotyczące opłat za pobyt w domu pomocy społecznej są wydane bezpodstawnie i prawnie nieważne. Skarżący podtrzymał żądanie wypłaty odszkodowania za bezprawne umieszczenie go w domu pomocy społecznej i szkody psychiczne.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Wyjaśnić również należy, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że jest ono zgodne z prawem.
Skarga jest zatem niezasadna.
Kolegium zwróciło podanie skarżącego z dnia 3 października 2022 r. wyjaśniając, że w sprawie żądania odszkodowania właściwy jest sąd powszechny. Zwrot podania nastąpił w drodze postanowienia. Postanowienie zawierało pouczenie o przysługujących skarżącemu środkach zaskarżenia. Kolegium zastosowało art. 66 § 3 k.p.a. z którego wynika, że organ zwraca złożone podanie, gdy z podania tego wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, a następnie prawidłowo zastosował art. 66 § 3 k.p.a.
Wskazać należy, że organy administracji publicznej zobowiązane są przestrzegać swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Organ administracji publicznej ma zatem obowiązek zbadania czy sprawa objęta podaniem stanowi sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 k.p.a.
Sprawa podnoszona przez skarżącego tj. żądanie wypłaty odszkodowania z tytułu bezprawnych działań Prezydenta Miasta K. jest roszczeniem cywilnoprawnym, które może być dochodzone jedynie przed sądem powszechnym. Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej została uregulowana w przepisach art. 417, art. 4171 i art. 4172 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.; dalej "k.c."). Zgodnie z art. 417 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Sprawa dotycząca stosunków z zakresu prawa cywilnego jest sprawą cywilnoprawną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprawy dotyczące zapłaty odszkodowania czy zadośćuczynienia mają niewątpliwie charakter cywilnoprawny i nie podlegają rozstrzyganiu w formie decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2018 r., II OSK 3033/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2018 r., VII SA/Wa 2902/17, opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec tego Kolegium prawidłowo uznało, że żądanie wypłaty odszkodowania za bezprawne działania Prezydenta Miasta K., tj. bezprawne szykany wobec skarżącego, wykorzystywanie złego stanu zdrowia skarżącego czy negatywne wpływanie na stan zdrowia skarżącego nie stanowi sprawy administracyjnej, podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Wskazane roszczenie odszkodowawcze może być dochodzone wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Zasadnym było zwrócenie podania skarżącego w trybie art. 66 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.