Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2536/2023/18365, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) - dalej "k.p.a.", po rozpoznaniu odwołania M. P. (dalej: "strona" lub "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy w C. (dalej: "Wójt Gminy" lub "organ I instancji") z dnia 9 sierpnia 2023 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 10 maja 2023 r. strona złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką A. S. Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. nr [...] z dnia [...] r., matka strony została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Z orzeczenia wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] marca 2023 r.
W celu zbadania sytuacji rodzinnej i materialnej, w dniu 16 maja 2023 r. w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy. W wyniku oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Wójt Gminy decyzją z dnia 30 maja 2023 r. odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Od tej decyzji strona odwołała się do Kolegium, które decyzją z dnia 11 lipca 2023 r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Prowadząc postępowanie organ I instancji przeprowadził ponownie wywiad środowiskowy w dniu 27 lipca 2023 r. Podczas wywiadu ustalono, iż strona sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawną matką. Pomaga matce w takich czynnościach jak: wstanie z łóżka i powrót do niego, chodzenie po schodach, opuszczanie mieszkania i powrót do niego, korzystanie ze środków lokomocji, przemieszczanie się poza miejsce zamieszkania, sprzątanie, zmienianie pościeli, kąpiel w wannie, mycie i czesanie włosów, obcinanie paznokci, ubieranie się (w tym zapinanie guzików i zamków), zakładanie butów, zdejmowanie ubrania.
Strona przygotowuje posiłki matce i podaje jej do stołu, wykupuje lekarstwa i podaje o wyznaczonych porach. W ocenie pracownika przeprowadzającego wywiad matka strony jest w stanie samodzielnie spożywać posiłki, posługuje się sztućcami, spożywa płyny, potrafi komunikować się ustnie i pisemnie, potrafi nawiązać i podtrzymać kontakt z członkami rodziny, rozumie normy i reguły życia społecznego i potrafi je zastosować. Niepełnosprawna porusza się za pomocą balkonika w obrębie domu, ale poza nim potrzebuje wsparcia drugiej osoby. Ponadto choruje na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze i ma problemy z sercem. Jest pod stałą opieką lekarzy: raz w miesiącu ma wizytę u ortopedy oraz diabetyka. W ocenie organu rodzaj i ilość czynności oraz czas ich wykonywania uniemożliwia stronie podjęcie zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Pomimo takich ustaleń dokonanych w trakcie wywiadu środowiskowego organ I instancji uznał, że z uwagi na warunek zawarty art.17 ust. 1b u.ś.r. strona nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższej decyzji z zachowaniem terminu ustawowego odwołanie wniosła strona wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia organu I instancji. Strona podniosła, że jej matka wymaga całodobowej opieki, co powoduje konieczność rezygnacji z pracy zarobkowej.
Kolegium przywołaną na wstępie decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz obowiązujący stan prawny w zakresie przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie Kolegium zanegowało stanowisko Wójta Gminy o wystąpieniu przeszkody opisanej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przyjęło bowiem - opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 - że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż w okresie określonym w art. 17 ust. 1b u.ś.r., kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.
W wyniku analizy stanu faktycznego sprawy Kolegium uznało jednak, że strona nie spełnia ustawowych przesłanek do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w ocenie Kolegium z materiału dowodowego sprawy wynika, że strona nie musi całodobowo wykonywać względem matki takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Mogą być one realizowane także w warunkach zatrudnienia choćby na część etatu. Zdaniem Kolegium w sprawie nie zachodzi tym samym bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez stronę w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W skardze z dnia 2 października 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- - art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia jedynie stan, w którym przyczyną niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest konieczność całodobowego wykonywania takich zabiegów opiekuńczych, które wymagają stałej obecności opiekuna i nieustannego zaangażowania - podczas, gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, iż system świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia, a zatem opiekun musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznej mierze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy rozumiany w ten sposób, że podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej odbyłoby się ze szkodą dla opieki nad osobą niepełnosprawną, co jednak nie oznacza konieczności całodobowej i nieustannej obecności opiekuna z niepełnosprawnym;
- - art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w ustalonym stanie faktycznym nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez stronę w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albowiem z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca nie musi całodobowo wykonywać względem matki takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania, ponieważ skarżąca pomaga matce w takich czynnościach jak: wstanie z łóżka i powrót do niego, chodzenie po schodach, opuszczanie mieszkania i powrót do niego, korzystanie ze środków lokomocji, przemieszczanie się poza miejsce zamieszkania, sprzątanie, zmiana pościeli, pomoc w higienie osobistej i ubieraniu się, przygotowanie posiłków matce i podawanie jej do stołu, wykupywanie lekarstw i podawanie o wyznaczonych porach, natomiast matka skarżącej samodzielnie jest w stanie spożywać posiłki, posługuje się sztućcami, spożywa płyny, potrafi komunikować się ustnie i pisemnie, potrafi nawiązywać i podtrzymywać kontakt z członkami rodziny, rozumie normy i reguły życia społecznego i potrafi je zastosować, porusza się za pomocą balkonika w obrębie domu - w sytuacji, gdy wyżej wymieniony zakres stałych obowiązków skarżącej oraz stopień samodzielności osoby niepełnosprawnej nie wskazuje, aby skarżąca mogła podjąć jakiekolwiek zatrudnienie lub inną pracę zarobkową bez szkody dla opieki nad osobą niepełnosprawną;
- - art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w drodze samodzielnego uznania przez organ pomocowy II instancji, że matka skarżącej nie wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji lub też, że opieka sprawowana przez osobę rezygnującą z zatrudnienia nie spełnia kryteriów, o jakich mowa w powołanym powyżej przepisie - co stanowi niedopuszczalne wykroczenie organu pomocowego poza zakres przyznanych mu kompetencji i ustalenie sprzeczne z orzeczeniem wydanym przez wyspecjalizowany organ właściwy do orzekania o niepełnosprawności, z którego wynika, że matka skarżącej posiada znaczny stopień niepełnosprawności na stałe, powodujący konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna oraz konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;
- 2) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść decyzji, a to:
- - art. 7 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w drodze dowolnego uznania, że nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez stronę w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albowiem z okoliczności sprawy wynika, że strona nie musi całodobowo wykonywać względem matki takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania - mimo, że organ I instancji przeprowadzający ze skarżącą czynności wywiadu w miejscu zamieszkania niepełnosprawnej uznał, że zakres stałych obowiązków skarżącej oraz stopień samodzielności osoby niepełnosprawnej wskazuje, iż skarżąca nie ma możliwości podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bez szkody dla opieki nad osobą niepełnosprawną, a organ II instancji nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów jedynie odmiennie oceniając zgromadzony w I instancji materiał dowodowy;
- - art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w drodze dowolnej, a nie swobodnej oceny, że w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez stronę w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wyłącznie w oparciu o ustalony zakres stałych obowiązków skarżącej oraz stopień samodzielności osoby niepełnosprawnej, a w oderwaniu od treści orzeczenia wydanego przez wyspecjalizowany organ właściwy do orzekania o niepełnosprawności; art. 9 § k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed wydaniem decyzji opartej wyłącznie na odmiennej ocenie zgromadzonego w I instancji materiału dowodowego - co w istocie doprowadziło do pozbawienia strony możliwości aktywnego udziału w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ II instancji, albowiem skarżąca pozostawała w przekonaniu co do uznania przez organ spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy, a wadliwość decyzji organu I instancji sprowadza się do jej oparcia na niekonstytucyjnej przesłance negatywnej czasokresu powstania niepełnosprawności przewidzianej w art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Mając na uwadze powyższe skarżącą wniosła o:
- 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania;
- 2. zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W szerokim uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych przedstawił argumentację, że stronie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego a stanowisko obu organów w sprawie było błędne.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 2492 ze zm.) wykazała, że decyzja ta narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 17 u.ś.r. Zgodnie z jego ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej orzekające w sprawie odmówiły przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Wyjaśniając przyczynę odmowy organ I instancji wskazał na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Organ odwoławczy zasadnie nie podzielił tej przyczyny odmowy, ponieważ odmowa przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może bowiem zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny.
Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzje organu I instancji, odmiennie niż ten organ, wskazał, że podejmowane przez skarżącą w ramach opieki czynności mogą być realizowane również w warunkach częściowego zatrudnienia, uznając, że skarżąca nie musi całodobowo wykonywać takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Skarżąca natomiast podniosła, iż zakres sprawowanej przez nią opieki nad osobą niepełnosprawną uniemożliwia jej podejmowanie jakiegokolwiek zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Z materiału dowodowego sprawy wynika jednoznacznie, że matka strony legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności od [...] kwietnia 2023 r. Skarżąca zrezygnowała z pracy, którą wykonywała na podstawie kontraktu menadżerskiego z dniem [...] r. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął do organu I instancji w dniu 10 maja 2023 r.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że osoba wymagająca opieki prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze skarżącą. Opiekę nad osobą niepełnosprawną matką sprawuje skarżąca, która pomaga jej w podstawowych czynnościach życiowych. Matka skarżącej uległa w grudniu 2022 r. nieszczęśliwemu wypadkowi, przechodziła dwukrotnie zabieg operacyjny, ponadto choruje na cukrzycę, nadciśnienie i serce. W obrębie domu jest w stanie poruszać się tylko przy pomocy balkonika. Z ustaleń wywiadu wynika ponadto, że skarżąca sprawuje opiekę całodobową nad matką, zajmuje się sprzątaniem, przygotowywaniem posiłków, praniem, zakupami, załatwia sprawy urzędowe, organizuje dojazdy do lekarzy specjalistów, umawia wizyty oraz w nich uczestnicy, pilnuje terminów związanych z leczeniem oraz przyjmowania leków.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia jest nieuzasadniona.
Analiza przedłożonych do sprawy akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że pomiędzy rezygnacją z pracy skarżącej a zdarzeniami, które stały się bezpośrednią przyczyną niepełnosprawności jej matki (wypadek w grudniu 2022 r.) oraz uzyskaniem przez nią orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym istnieje bezpośredni związek przyczynowy. W ocenie Sądu stan zdrowia matki oskarżonej, ograniczenia nim spowodowane, rodzaj i zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką, ustalenia pracownika socjalnego zawarte w wywiadach środowiskowych powodują, że ocenę stanu faktycznego sprawy dokonaną przez Kolegium należy uznać za błędną i nieuzasadnioną.
Sąd zauważa, że prawidłowe rozumienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi uwzględniać przede wszystkim cel świadczenia pielęgnacyjnego, którym jest rekompensata za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. II SA/Ol 1038/21). Natomiast organ odwoławczy odmawiając skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia zastosował zupełnie dowolną i niepopartą innymi ustaleniami ocenę ustaleń dokonanych przez organ I instancji w trakcie dwóch wywiadów środowiskowych. Kolegium przyjęło na podstawie lektury ich treści, że rodzaj i zakres sprawowanej opieki umożliwia stronie podjęcie zatrudnienia.
Sąd zwraca uwagę, na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż sprawowanie opieki nie oznacza, aby była ona sprawowana przez siedem dni w tygodniu i przez 24 godziny na dobę (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. III SA/Gd 482/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. III SA/Kr 840/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. II SA/Bd 989/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2021 r. sygn. II SA/Gl 951/21). Konieczne jest w tym zakresie uwzględnienie chociażby odpoczynku dobowego. Zgodzić należy się, że niektóre z wymienionych w wynikach wywiadu, a także wskazanych przez samą skarżącą, czynności wykonywanych w ramach opieki, takich jak przykładowo robienie zakupów, umawianie wizyt lekarskich, porządki domowe, zasadniczo nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Odmiennie powinny jednak zostać ocenione, jeśli pozostają w kumulacji z innymi czynnościami wykonywanymi w ramach sprawowanej opieki. Czynności pielęgnacyjne wykonywane wobec matki, tj. pomoc w codziennej higienie osobistej, rehabilitacji, pomoc w podawaniu leków, tym bardziej w sygnalizowanej trudności w poruszaniu się osoby wymagającej opieki, oznaczają z reguły konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania tej opieki. Sąd podziela stanowisko, że opieka nad osobą niepełnosprawną i wymagająca opieki z mocy orzeczenia wyspecjalizowanego organu tylko w wyjątkowych sytuacjach dotyczących stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej, jej samodzielności ruchowej, sprawności intelektualnej nie musi być wykonywana w takim zakresie, że umożliwia to podjęcie lub kontynuację zatrudnienia przez potencjalnego opiekuna bez uszczerbku dla wymaganych czynności opiekuńczych.
W przypadku osób tak zaawansowanych wiekowo oraz poważnie chorych oprócz koniecznych czynności opiekuńczych związanych np. z utrzymaniem higieny osobistej czy karmieniem niezwykle istotna jest sama obecność opiekuna w domu i możliwość służenia pomocą osobie chorej w każdej potrzebie. Twierdzenie organu odwoławczego o możliwym podjęciu zatrudnienia przez skarżącą z uwagi na zakres sprawowanej opieki nie koresponduje w żaden sposób z ustaleniami wynikającymi z wywiadów środowiskowych oraz oświadczeniami skarżącej, które nie zostały w żaden sposób podważone. W ocenie Sądu wyjaśnienia skarżącej dotyczące rezygnacji z pracy i złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zasługują na pełną akceptację.
Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za uzasadnione w zakresie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w relacji do treści art. 17 ust.1 u.ś.r. Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 80 k.p.a., które miały istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji dokona, mając na uwadze wskazania zawarte w niniejszym wyroku, oceny czy spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie sąd zwraca uwagę, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz.1429). Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, z którego wynika, zdaniem Sądu, możliwość stosowania w sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem Kolegium w tym zakresie i brakiem żądania skarżącej o przeprowadzenie rozprawy.