Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie Zwykłe "A" w L. zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jest to organizacja społeczna nie prowadząca działalności gospodarczej i nie posiadająca dochodów, utrzymująca się z dobrowolnych składek członkowskich, które w całości rozdysponowane zostały na wydatki związane z działalnością Stowarzyszenia. Stowarzyszenie zadeklarowało, że nie posiada żadnych oszczędności, majątku, ani też nie osiągnęło żadnego zysku za rok ubiegły.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwanej dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podstawą prawną działania stowarzyszenia jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulująca zasady działania tego typu organizacji, która określiła także sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 42 ust. 2 tej ustawy, stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich, co zresztą ma miejsce również w niniejszym przypadku. Nie ulega więc wątpliwości, że stowarzyszenie chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są składki członkowskie.
Jednocześnie, w przypadku stowarzyszenia zwykłego to jego członkowie określają zarówno wysokość tych składek jak i zasady ich ponoszenia. Skoro przedmiotem działalności skarżącego Stowarzyszenia jest ochrona interesu jego członków oraz mieszkańców L., zaskarżona decyzja dotyczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działek członków Stowarzyszenia, to tym samym oczywistym jest, że w tego rodzaju sytuacji istnieją uzasadnione przesłanki do zebrania składek członkowskich w takiej wysokości, która umożliwiłaby działanie Stowarzyszenia w postępowaniu sądowym. Rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11 (Lex nr 990354), zgodnie z którym stowarzyszenie, chcąc realizować swojej statutowe cele, winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Brak jest zarazem jakichkolwiek informacji na temat powodów, dla których tak ważna dla członków Stowarzyszenia sprawa nie spowodowała podjęcia kroków zmierzających do zabezpieczenia środków na potrzeby postępowania sądowego.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.