Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] r. nr [...] o zwrocie na rzecz skarżącej wywłaszczonej nieruchomości oraz orzekającą o obowiązku zwrotu przez skarżącą na rzecz Gminy B. zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości 471.142,71 zł w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja ta stanie się wykonalna.
Przewodniczący Wydziału II zarządzeniami z dnia 12 lutego 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), a ponadto zobowiązał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Dla dokonania powyższych czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazane wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu 25 lutego 2013 r., co oznacza, że wyznaczony termin do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 4 marca 2013 r.
W wyznaczonym terminie w dniu 25 lutego 2013 r. skarżąca uzupełniła braki formalne skargi nadsyłając żądany odpis skargi.
Pismem z dnia 15 marca 2013 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca wskazała, że po otrzymaniu korespondencji z Sądu przeczytała tylko pierwszą nadesłaną stronę i jeszcze tego samego dnia uzupełniła braki formalne skargi. Zaniepokojona brakiem wezwania o wpis od skargi w dniu 15 marca 2013 r. zwróciła się telefonicznie do Sądu z prośbą o udzielenie informacji na ten temat. Została poinformowana, że wezwania zostały wysłane jednocześnie, w związku z powyższym jeszcze tego samego dnia uiściła wpis od skargi i wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego uiszczenia. Skarżąca uzasadniając wniosek wskazywała również, że jest osobą chorą i w podeszłym wieku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W świetle przytoczonych okoliczności należy uznać, że w sprawie zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem w dniu 15 marca 2013 r., gdy skarżąca uzyskała telefoniczną informację o konieczności uiszczenia wpisu od skargi i w tym dniu dokonano czynności której wniosek dotyczył tj. uiszczono wpis od skargi.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo wniesienie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Przede wszystkim to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu.
Nie chodzi tu o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże strona ubiegająca się o przywrócenie terminu winna dołożyć staranności i wysiłku w wyjaśnieniu przyczyn swojego uchybienia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 66/09).
Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu.
Skarżąca wskazując na przyczyny uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi podała swój wiek i ciężki stan zdrowia, zaznaczając przy tym, że pomimo wystosowanego przez sąd wezwania zarówno do uzupełnienia braków formalnych skargi jak i uiszczenia wpisu do skargi uzupełniła jedynie braki formalne skargi, bowiem przeczytała tylko jedną stronę kierowanych do niej wezwań.
Podeszły wiek oraz zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2007 roku II OZ 872/07, postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2002 roku, II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98 LEX nr 50679).
Zdaniem Sądu wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodabniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do dokonania powyższej czynności doszło bez winy skarżącej w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Przywrócenie nie jest bowiem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszym przypadku skarżąca nie zapoznała się z kierowanym do niej wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, stąd też nie dopełniła podstawowego aktu staranności, który pozwoliłyby jej na zapoznanie się z treścią kierowanego do niej żądania (przy jednoczesnym ustosunkowaniu się do drugiego żądania tj. uzupełnieniu braków formalnych skargi).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy.