Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], nakazał D. S. rozbiórkę wiaty nr [...], usytuowanej na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działka nr 1). W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji, została ona utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] r. znak: [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej [...] WINB) w K..
W dniu [...] r. organ powiatowy przeprowadził kontrolę w celu sprawdzenia wykonania tego nakazu stwierdzając, że inwestor nie wykonał rozbiórki wiaty nr [...]. Wobec powyższego PINB w T. upomnieniem z dnia [...] r., nr [...], wezwał zobowiązanego do wykonania tego obowiązku.
Następnie w dniu [...] r. sporządził tytuł wykonawczy nr [...] oraz postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 119 § 1, 121 § 2, 3, 4 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., Nr 229, poz. 1015 z późn. zm., zwanej też dalej ustawą), nałożył na D. S. grzywnę w wysokości 5000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obciążającego go obowiązku rozbiórki wiaty nr [...] usytuowanej na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działka nr 1). Zobowiązał go też do wpłacenia 68,00 zł tytułem kosztów za wydanie tego postanowienia.
W zażaleniu na to postanowienie D. S. zarzucił, że zostało ono oparte na błędnym ustaleniu faktycznym, poprzez przyjęcie, iż wiata nr [...] nie została rozebrana i obowiązek nie został wykonany. Stwierdził, że wiata została rozebrana i usunięta, natomiast aktualne istniejące na jego działce zabudowy są wykonane pod zgłoszenie z dnia [...] r., dotyczące budowy dziesięciu wiat na sąsiedniej działce nr 2, które z uwagi na potrzebę zakończenia procesu utwardzenia terenu będą przeniesione w najbliższym czasie. Nadto błędnie został obciążony karą 68,00 zł, błędnie też przyjęto, że w sprawie będzie miał zastosowane art. 121 § 2 i 4 ustawy o egzekucji w administracji zamiast § 5, który przewiduje zupełnie inny sposób ustalania grzywny. Nadto art. 121 § 2 i 4 ustawy został naruszony poprzez nałożenie grzywny w kwocie 5000,00 złotych, co jest kwotą nieadekwatną do rzeczywistej wartości wiaty.
Po rozpatrzeniu tego zażalenia [...] WINB w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia na D. S. obowiązku wniesienia opłaty egzekucyjnej w kwocie 68,00 zł, zaś w pozostałej części postanowienie to utrzymał w mocy. Jako podstawę tego orzeczenia wskazał art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kpa i w zw. z art. 119 § 1, art. 121 § 2, 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] r. zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie kontroli w celu sprawdzenia czy wiata nr [...] została rzeczywiście rozebrana. W czasie tej kontroli przeprowadzonej na działce nr 1 w K. przy. Ul. [...] w dniu [...] r. organ powiatowy ustalił, że wiata nr [...] nie została rozebrana. W jej miejscu usytuowana jest wiata o wymiarach i wyglądzie opisanych w protokole z kontroli. Inwestor podczas kontroli nie zezwolił na wejście do środka wiaty, w celu dokonania jej oględzin oraz oświadczył, że wiata nr [...] została rozebrana, a obiekt, który jest usytuowany w jej miejscu jest wiatą, która została wybudowana zgodnie ze zgłoszeniem z dnia [...] r. nr [...], po otrzymaniu potwierdzenia jego przyjęcia.
Po zapoznaniu się z zarzutami przedstawionymi w postanowieniu oraz po dokonaniu analizy akt postępowania [...] WINB w K. stwierdził, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel, zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest obowiązek o charakterze niepieniężnym, bowiem odnosi się do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty nr [...], usytuowanej na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działka nr 1). Stosownie do treści art. 1a pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym są: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni.
Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził powołując się na treść art. 1a pkt 12b, art. 6 § 1, art. 7 § 2, art. 15 § 1 oraz art. 121 i 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia przez organ powiatowy istniały faktyczne przesłanki do nałożenia stosownej grzywny na D. S., gdyż nie wykonał on obowiązku rozbiórki objętej tytułem wykonawczym wiaty nr [...]. Z protokołu kontroli z dnia [...] r. wynika przy tym, że wiata nr [...] została przebudowana i rozbudowana, gdyż w dacie tej kontroli posiadała inne wymiary.
Gdy chodzi o wysokość grzywny w celu przymuszenia to w sprawie, wbrew zarzutom zażalenia ma zastosowanie zdaniem organu odwoławczego przepis art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż sporna wiata stanowi obiekt budowlany, będący budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), a nie budynkiem lub jego częścią o jakich mowa w art. 121 § 5 ustawy.
Ze względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, długotrwałą opieszałość zobowiązanego w wykonaniu nałożonego obowiązku, trwającą przez okres ponad 7 miesięcy oraz na fakt, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą przymusu mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się i że może być nałożona jednorazowo, również zdaniem organu odwoławczego zasadne było zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku i wymierzenia jej w kwocie 5000,00 zł. W tym względzie [...] WINB zwrócił też uwagę, że na podstawie art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożona, a nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna albo jej część podlega umorzeniu na wniosek zobowiązanego.
W odniesieniu do zarzutu, że wiata został rozebrana [...] WINB stwierdził, że nie jest zasadne powoływanie się w tym względzie na zgłoszenie przyjęte przez Starostę [...] z dnia [...] r. nr [...], gdyż w zgłoszeniu tym inwestor określił, że nowa wiata zostanie zrealizowana na działce nr 3, w sytuacji gdy przedmiotowa wiata znajduje się nadal na działce nr 4.
Uchylając postanowienie PINB w T. w części obowiązku poniesienia opłaty egzekucyjnej w kwocie 68,00 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny organ odwoławczy stwierdził, że nałożenia takiej opłaty w postanowieniu o zastosowaniu środka przymusu nie przewidują obowiązujące przepisy.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie [...] WINB w K. z dnia [...] r. D. S. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił, że postanowienie to zostało wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, 8, 10, 15, art. 81, 85 i 135 Kpa oraz z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Uzasadniając te żądania i zarzuty podniósł, że przed wydaniem orzeczenia przez organy obu instancji nie umożliwiono mu zapoznania się z materiałem sprawy, co uniemożliwiło mu wypowiedzenie się do zgromadzonych w sprawie dowodów. W następstwie dopuszczenia w trybie art. 136 Kpa dowodu z ponownych oględzin nieruchomości doszło do przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego w postępowaniu zażaleniowym. W jego następstwie doszło do błędnego ustalenia, że wiata nr [...] nie została rozebrana.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie sądowej w dniu 17 lipca 2014 r. skarżący podtrzymując skargę oświadczył, ze wiata nr [...] znajdowała się na innej działce niż to wynika z decyzji o nakazie jej rozbiórki. Znajdowała się bowiem na działce nr 3 i nie ma jej tam już od 3 lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, ze zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Z prawa tego skarżący w pełni skorzystał wnosząc również zarzuty. W tamtym zatem postępowaniu powinien podnosić i podnosił, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym został przez niego zrealizowany. Jak wynika z akt administracyjnych zarzuty zostały oddalone.
W postępowaniu zażaleniowym odnośnie wyprowadzenia grzywny co do zasady nie bada się kwestii, które mogą i powinny stanowić przedmiot zarzutów, a do takich należy wykonanie obowiązku, w związku z którym zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne (art. 33 pkt 1 ustawy). Ponieważ praktycznie wszystkie zarzuty sformułowane w rozpatrywanej skardze kwestionują stanowisko organów, a wiata nr [...] nie została rozebrana, to już z tego powodu w postępowaniu w przedmiocie nałożenia grzywny nie zasługują one na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu nie zasługują one na uwzględnienie nawet gdyby przyjąć, że podlegają one ocenie również przy badaniu legalności nałożonej grzywny. Wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania (poza art. 10 § 1 Kpa) oraz art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący był bowiem prawidłowo powiadomiony o czynnościach kontrolnych w dniu [...]r. zawiadomieniem z dnia [...]r. i brał w tych oględzinach czynny udział. Podpisał sporządzony z tej czynności protokół. Tym samym nie można też podzielić stanowiska, że był pozbawiony możliwości wypowiedzenia się co do tego dowodu (w związku z zarzutem naruszenia art. 81 Kpa).
Nie można podzielić stanowiska, że dopuszczając ten dowód organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe w całości. Dowód ten miał jedynie potwierdzić ustalenia PINB, względnie twierdzenie skarżącego, co do tego czy wiata nr [...] została rozebrana. Był to typowy dowód uzupełniający o jakim mowa w art. 136 Kpa.
Co do wyniku tych oględzin odnośnie wiaty nr [...] to dowolne są twierdzenia skarżącego, że opisana w ich toku wiata oznaczona tym numerem była nową wiatą objętą jego zgłoszeniem z dnia [...]r., w sytuacji gdy jak wynika z treści zgłoszenia i z załącznika mapowego dołączonego do tego zgłoszenia, dotyczyło ono wiaty usytuowanej na działce nr 3, gdy tym czasem w czasie tych oględzin stwierdzono istnienie objętej postępowaniem egzekucyjnym wiaty m.in. na działce nr 4 i nr 5. Została ona przy tym w porównaniu z wiatą objętą nakazem rozbiórki i tytułem wykonawczym rozbudowana i przebudowana, co jednak wcale nie oznacza, że nakaz ten został przez skarżącego wykonany.
W decyzji z dnia [...] r. o nakazanie rozbiórki wiaty skarżący został pouczony o obowiązku niezwłocznego powiadomienia PINB w T. o wykonaniu rozbiórki wiaty. Dokonanie tego powiadomienia pozwoliłoby organowi przeprowadzenie kontroli i ewentualne potwierdzenie faktu rozbiórki. Gdy zaś chodzi o zasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa, to nie zostało wykazane aby naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., w sytuacji gdy skarżący również na etapie postępowania sądowego nie zgłosił żadnych środków dowodowych istotnych w sprawie, których zgłoszenia mógłby zostać w związku z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa pozbawiony.
Także dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z urzędu, w związku z treścią art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania jego legalności. Niewątpliwie środek egzekucyjny polegający na nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest mniej uciążliwy od wykonania zastępczego a wysokość grzywny zgodna z treścią art. 121 § 2 i § 4 ustawy jest adekwatna do zachowania skarżącego, który uporczywie uchyla się od wykonania nakazu rozbiórki i stanowi wobec jednorazowości tego środka odpowiednią dolegliwość jako środek przymuszający. Z obowiązujących przepisów nie wynika przy tym aby wysokość grzywny miała pozostawać w relacji z wartością obiektu objętego nakazem rozbiórki czy też wysokością kosztów wykonania rozbiórki. Przyjęcie takiego założenia nie prowadziłoby zresztą bezpośrednio do wykonania obowiązku gdyż środek w postaci grzywny mógłby się okazać czasami zupełnie niedolegliwy.
Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.