Uzasadnienie
Rada Powiatu Cieszyńskiego uchwałą z dnia 26 listopada 2019 r., nr XIII/112/19 (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2019 r., poz. 7970), działając na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm. – dalej p.r.d.) oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 920 ze zm. – dalej u.s.p.) uchwaliła wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym, obowiązujących w 2020 r.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w Cieszynie, zaskarżając ją w całości. Zarzucono naruszenie art. 130a ust. 6 p.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to polegające na ustaleniu stawek maksymalnych kosztów usuwania pojazdów, przechowywania ich na parkingu strzeżonym, mimo że rzeczywiste koszty usunięcia i przechowywania pojazdów ponoszone przez Starostwo Powiatowe w Cieszynie na podstawie obowiązującej w tej materii umowy (wraz z późniejszymi aneksami) zawartej przez reprezentujących Powiat Cieszyński z prowadzącym przedsiębiorstwo PPHU "A" P.B. są znacząco niższe, niż stawki określone w zaskarżonej uchwale. Mając na uwadze podniesiony zarzut wniesiono o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości.
W uzasadnieniu podano m. in., że stawki te nie stanowiły odzwierciedlenia rzeczywistych kosztów umożliwiających przeprowadzenie tego rodzaju czynności.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie w całości.
W uzasadnieniu podano m. in., że ustalenie stawek opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg zostało poprzedzone szczegółową kalkulacją, stanowiącą odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wytyczne ustawodawcy. Nie uzależnił on wysokości przedmiotowych opłat wyłącznie od faktycznych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów, gdyż w takim wypadku zapis ustawowy wprost odsyłałby np. do odpowiednich umów, jakie powiaty winny zawrzeć w tym zakresie z przedsiębiorcami, jeśli powierzają im wykonywanie tych zadań. Nie wprowadzałby również obowiązku corocznego ustalania, a de facto waloryzowania opłat, gdyż wybór podmiotu świadczącego w tym zakresie usługi, zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, nie musi odbywać się co roku. Podstawowym kryterium jest tu konieczność zagwarantowania sprawnej realizacji zadań, jakie w tym zakresie nałożono na powiat. Powiat faktycznie w 2020 r. dopłacił 37.072,62 zł do realizacji tego zadania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wskazuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie, między innymi, w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Jakkolwiek zaskarżona uchwała w dacie orzekania przez Sąd już nie obowiązuje, to jednak brak jest przeszkód prawnych do orzekania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu nie czyni to zbędnym rozpoznania skargi i wydania wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może mieć zastosowanie do sytuacji z okresu poprzedzającego, jak w niniejszej sprawie (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d. Sąd doszedł do przekonania, że została ona podjęta zgodnie z prawem w rozumieniu art. 79 ust. 1 u.s.p.
W orzecznictwie i doktrynie prawa za utrwalone uznaje się stanowisko, iż organ samorządu terytorialnego, wydając akt prawa miejscowego, ma obowiązek sporządzenia jego uzasadnienia (por. T. Zalasiński, Zasada prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51; G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 32; D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2015, s. 205–206).
Nie może ulegać wątpliwości, że prawidłowa realizacja przez radę powiatu delegacji ustawowej wynikającej z art. 130a ust. 6 p.r.d. powinna być poprzedzona szczegółową kalkulacją, która z kolei pozwoli na dokonanie przez radnych, a następnie przez organ nadzoru, ewentualnie sąd administracyjny, miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona zgodnie z ustawowymi kryteriami oraz stanowi odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy, uwzględniającej wytyczne ustawowe, czy też została ustalona arbitralnie, z pominięciem ustawowych kryteriów. Fakt przeprowadzenia takiej kalkulacji powinien wynikać z dokumentów sporządzonych na etapie poprzedzającym podjęcie uchwały (zob. m. in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 861/18). Najpóźniej szczegółowe oraz zawierające rzeczywiste dane uzasadnienie przyjętych w uchwale stawek opłat powinno być przedstawione na etapie postępowania nadzorczego, czy też postępowania sądowego (np. wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., I OSK 283/19).
Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zostało sporządzone, jest szczegółowe i opiera się na dokonanych wcześniej szczegółowych kalkulacjach. Zostały one dołączone do akt postępowania.
Jednocześnie uwzględniono maksymalne stawki opłat zawarte w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 sierpnia 2019 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2020 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2019 r., poz. 735), które pozwalało na jeszcze wyższe ustalenie stawek opłat, a tego Rada Powiatu nie uczyniła.
Wobec powyższego Sąd uznał, że wysokość przyjętych w zaskarżonej uchwale opłat została ustalona w oparciu o wynikające z art. 130a ust. 6 p.r.d. kryteria.
W świetle wyroku NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 1658/19, określenie w uchwale stawki wyższej, przy zawarciu umowy z przedsiębiorcą na kwotę niższą, nie stanowi naruszenia prawa, a tym bardziej istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały.
Podzielić również należy pogląd, że pozyskane przez powiat środki muszą pozwolić realizować zadanie "skutecznie". Skuteczność wiąże się tu w sposób bezpośredni z wysokością opłaty. Doświadczenie życiowe wskazuje, że skuteczne działania wymagają zapewnienia odpowiednio wysokiego finansowania. Można również wysunąć tezę, iż przedmiotowe opłaty pełnią funkcję prewencyjną. Mają zniechęcać właścicieli pojazdów do działań, które będą skutkować usunięciem pojazdów z drogi publicznej. Zatem wysokie opłaty, poprzez swoją funkcję prewencyjną, mogą przyczyniać się do skutecznej realizacji zadań powiatu we wskazanym zakresie (wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., I OSK 283/19).
W niniejszej sprawie kalkulacji wstępnej dokonano na podstawie analizy wpływów i wydatków w 2019 r. Z odpowiedzi na skargę wynika, że w 2020 r. wydatki związane z realizacją powyższych zadań przewyższyły jednak wpływy. Przez to powiat musiał dopłacić 37.072,62 zł. Prokurator nie wykazał z jakiego to powodu Powiat powinien dopłacić do tej działalności jeszcze więcej środków publicznych, bowiem uwzględnienie argumentów skargi musiałoby prowadzić do takiego właśnie skutku. Stąd skarga, jako oczywiście nieuzasadniona, nie mogła zostać uwzględniona.
Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.