Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza PPF skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że samotnie mieszka w lokalu o pow. 60 m2 i dysponuje oszczędnościami w kwocie 350 zł. Źródłem utrzymania się skarżącej jest świadczenie rentowe wraz z dodatkiem w wysokości 2 176,13 zł netto miesięcznie, a po odliczeniu wydatków do jej dyspozycji pozostaje kwota 620 zł na wyżywienie.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2014 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała, że miesięcznie wydaje około 300 zł na lekarstwa, a dwa – trzy razy w miesiącu korzysta z przewozu samochodem do lekarza. W konsekwencji pozostaje jej na życie kwota 600 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku.
Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe, a zatem sąd bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (vide: postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 400/13).
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów niniejszej sprawy brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd dokonał oceny stanu majątkowego skarżącej, jej dochodu i sytuacji życiowej w oparciu o treść złożonego przez nią formularza, z którego wynika, że otrzymuje dochód w wysokości 2 176,13 zł netto miesięcznie. Posiada ponadto oszczędności w wysokości 350 zł. Stałe, udokumentowane wydatki oscylują wokół kwoty 900 zł (m.in. opłata za lokal i fundusz remontowy – około 650 zł, opłata za wodę – 40,64 zł, opłata za gaz – 58,31 zł, opłata za telefon – 66, 24 zł). Miesięcznie przeznacza około 300 zł na zakup lekarstw.
W ocenie Sądu skarżąca nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 P.p.s.a. przesłanek przyznania jej prawa pomocy. Nie można bowiem uznać jej za osobę rzeczywiście ubogą, która nie byłaby w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Jej dochód nie jest na tyle niski, że przy uwzględnieniu kosztów utrzymania, jest w stanie odłożyć wystarczające środki na poniesienie kosztów postępowania i to biorąc nawet pod uwagę, że ponosi ona pewne wydatki na swoje leczenie. Zwrócić przy tym należy uwagę, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że ponosi wydatki na leczenie, w jakiej wysokości i w związku z jakimi schorzeniami.
Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245 P.p.s.a., art. 246 § 1 P.p.s.a., art. 254 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.