Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 14 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 20/24

Uzasadnienie

W dniu 31 stycznia 2023 r. została złożona do Rady Miasta Z. petycja podpisana przez mieszkańców Z. o odstąpienie od planowanej wycinki drzew wzdłuż ul. [...] w Z. Przedmiotowe pismo zostało przekazane według właściwości Prezydentowi Miasta Z., który w piśmie z dnia 17 listopada 2023 r. rozpatrzył petycję negatywnie.

Skargę na ww. rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Z. złożył T. P. w dniu 1 grudnia 2023 r. W skardze tej wskazał między innymi, że był współorganizatorem zbierania podpisów pod ww. petycją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie, wskazując, że postępowanie w sprawie petycji pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.3), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, zatem skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca zaskarżyła pismo Prezydenta Miasta Z. stanowiące odpowiedź na petycję złożoną przez mieszkańców Z. w sprawie zatrzymania wycinki drzew wzdłuż ul. [...] w Z. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 i art. 15 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r., poz. 870) sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi.

W zakresie nieuregulowanym w ustawie do petycji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650). Oznacza to, że do petycji odpowiednie zastosowanie mają unormowania zawarte w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji RP prawo składania petycji, skarg i wniosków, między innymi, do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 63 Konstytucji). Przedmiotem skargi wniesionej w tym trybie (art. 227 i następne Kodeksu) może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy.

Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tegoż postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie to nie kończy się zatem władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi zawierającego informację o czynnościach organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Zawiadomienie nie dotyczy zatem stwierdzenia, czy też uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zawiadomienie kończące postępowanie skargowe nie podlega więc kontroli legalności sprawowanej przez sądy, gdyż nie mieści się ono wśród aktów poddanych kognicji tego Sądu określonych w przepisach art. 3 § 2 p.p.s.a.

W przypadku wniesienia skargi do organu administracji w trybie art. 227 i następnych Kodeksu, na wynik tego postępowania nie służy skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09).

Będące przedmiotem skargi nienależyte w ocenie skarżącego wykonywanie zadań przez Prezydenta Miasta Z. nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, należało wniesioną skargę odrzucić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.