Uzasadnienie
W toku procedury planistycznej prowadzonej przez Gminę G. na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999, Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), zwaną dalej u.z.p., w związku z treścią art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), po wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmiany miejscowego planu ogólnego miasta G., której przedmiotem był przebieg ulicy głównej, jako Drogowej Trasy Średnicowej od rzeki K. do ulicy F., przebieg fragmentu autostrady [...], powiązania DTŚ z autostradą oraz istniejącymi ulicami w tym rejonie miasta oraz ustalenia sposobu zagospodarowania terenów przyległych do DTŚ i autostrady, skarżące Stowarzyszenie pismem złożonym w dniu [...] wniosło zarzuty do tego projektu.
W dniu [...] Prezydent Miasta G. wydał zarządzenie, na podstawie którego zakwalifikował wniesiony zarzut jako protest, zaś kolejnym zarządzeniem z tej samej daty nie uwzględnił wniesionego protestu i przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Radzie Miejskiej.
Protest skarżącego stał się przedmiotem rozstrzygnięcia Rady Miejskiej na sesji w dniu [...], podczas której podjęto uchwałę Nr [...] o jego odrzuceniu.
Pismem z dnia [...] skarżące Stowarzyszenie wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na błędnym zakwalifikowaniu złożonego zarzutu, jako protestu, co w konsekwencji pozbawiło je możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Swoje żądanie oparło na zasadzie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).
Rada Miejska na sesji w dniu [...] podjęła uchwałę Nr [...], mocą której utrzymała wcześniejszą uchwałę o odrzuceniu protestu, a tym samym nie uwzględniła żądania usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżące Stowarzyszenie wskazując, jako przedmiot zaskarżenia uchwałę z dnia [...], wniosło o uchylenie zaskarżonej uchwały i nakazanie organowi rozpatrzenia zarzutów. Zarzuciło naruszenie prawa procesowego przez "bezprawne" przekwalifikowanie zarzutów na protesty. W uzasadnieniu wskazano, że dokonana przez Prezydenta Miasta ocena braku interesu prawnego po stronie skarżącego jest arbitralna i merytorycznie błędna, a dodatkowo nie została poparta żadnymi logicznymi argumentami. Dalej stwierdzono, że oceny co do okoliczności istnienia interesu prawnego dokonać może tylko sąd administracyjny, a nie organ.
W piśmie procesowym z dnia [...], złożonym w odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżące Stowarzyszenie ponownie określiło jako przedmiot zaskarżenia uchwałę Rady Miejskiej w Gliwicach Nr [...] z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. W uzasadnieniu wskazano w pierwszej kolejności, że uchwała o nie uwzględnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zdaniem organu zaskarżeniu podlegać by mogła uchwała o odrzuceniu protestu po wyczerpaniu trybu określonego powołanym przepisem, jednak ta nie została zaskarżona.
Z ostrożności organ przedstawił również argumentację uzasadniającą potraktowanie wniesionych zastrzeżeń jako protestu, a nie zarzutu, jak tego domagało się skarżące Stowarzyszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie mogła odnieść skutku, albowiem w ocenie Sądu jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu.
W stanie prawnym obowiązującym pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 roku ustawodawca w szeroko rozumianym procesie planistycznym określonym w art. 18 tej ustawy wprowadził dwa różne instrumenty prawne dla kwestionowania ustaleń przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
I tak stosownie do art. 23 ust. 1 u.z.p., każdy, kto kwestionował ustalenia przyjęte w projekcie planu mógł wnieść protest. Do wniesienia protestu nie była potrzebna jakakolwiek legitymacja w odróżnieniu od drugiego ze środków kwestionowania, jakim był zarzut.
Do złożenia zarzutu legitymowany był tylko ten, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zarówno o uwzględnieniu jak i odrzuceniu protestu bądź zarzutu rozstrzygała ostatecznie rada gminy w drodze uchwały, przy czym uchwała odnosząca się do zarzutu musiała zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 3 uzp).
Dla dalszych rozważań wskazać należy w szczególności, że uchwałę o odrzuceniu w całości lub w części wnoszący zarzut mógł zaskarżyć do sądu administracyjnego (art. 24 ust. 4 uzp). Takiego uprawnienia ustawodawca nie przyznał wnoszącym protest, a zatem brak jest podstaw prawnych do kwestionowania skargą uchwały rady gminy w przedmiocie odrzucenia protestu.
Skoro bowiem ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym stanowiąca pełną i zamkniętą regulację środków służących do kwestionowania ustaleń przyjętych w projekcie planu przewidywała tylko skargę na uchwałę o odrzuceniu zarzutu w całości lub w części, to ewentualnych podstaw do zaskarżenia uchwały w przedmiocie odrzucenia protestu nie można poszukiwać poza tą ustawą.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany jej granicami z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. nie badał jednak zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] Nr [...], której przedmiotem było odrzucenie protestu. Kontroli w niniejszej sprawie poddana została uchwała z dnia [...], której przedmiotem było nie uwzględnienie wezwania do naruszenia prawa wystosowanego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ten wyraźnie zatem stanowi, że przedmiotem zaskarżenia może być wyłącznie uchwała w związku z którą wezwano organ do usunięcia naruszenia, nie zaś uchwała podjęta w celu rozpoznania tego wezwania. W niniejszej sprawie uchwałą, która ewentualnie mogłaby być zaskarżona w tym trybie była więc uchwała z [...] o odrzuceniu protestu, albowiem to w stosunku do tej uchwały skarżące Stowarzyszenie domagało się usunięcia naruszenia prawa.
Stanowisko podobne prezentował już Naczelny Sąd Administracyjny, który m.in. w wyroku z dnia 29 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1501/99 wskazał, że na uchwałę rady gminy o nieuwzględnieniu wezwania do usunięcia naruszenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Wobec powyższego skargę, jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a.