Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Prezydent Miasta P. zezwolił K. M. na włączenie się do kanalizacji deszczowej w ul. A poprzez wprowadzenie wód opadowych, zgodnie z przedłożoną dokumentacją techniczną.
Legalność powyższej decyzji zakwestionowała w licznych pismach W. H. podnosząc, że przedmiotowe "włączenie" nastąpiło na jej działce i bez jej zgody. Interwencje W. H. zostały potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie (zgłoszone przez nią zarzuty zostały podtrzymane przez jej następców prawnych K. H., I. H. i K. H.). W konsekwencji Prezydent Miasta P. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną a decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uchylenia wydanej przez niego decyzji z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło jednak decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. i umorzyło postępowanie w sprawie.
W wyniku skargi wniesionej przez W. H. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 17 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1070/01 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...].
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta P. stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji z dnia [...] r. jednak w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez T. C. (następczynię prawną K. M.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyło postępowanie organu I instancji w sprawie wygaszenia decyzji z dnia [...] r.
Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. Od decyzji tej K., I. i K. H. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K..
W trakcie badania akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż decyzja z dnia [...] r. dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej k.p.a.). W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] r. numer [...] Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. numer [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. podnosząc w uzasadnieniu, że decyzja ta została podjęta bez podstawy prawnej, a tym samym zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. wskazano bowiem jako jej podstawę prawną § [...] pkt [...] Regulaminu Organizacyjnego Miasta.
Następcy prawni K. M. T. i A. Cz. stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. wystąpili do Kolegium z wnioskiem z dnia [...] 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W swym wniosku podnieśli, iż już w [...] r. została ustanowiona służebność drogi, natomiast sprawa odwodnienia działek z jednej i drugiej strony drogi została określona przez Urząd Miejski w P. w [...] r. Zaakcentowali, że właściciele działek mieli solidarnie przystąpić do wykonania kanalizacji jednak w rzeczywistości wykonała ją jedynie rodzina K. i A. M. a W. H. nie wniosła wówczas żadnych roszczeń z tytułu wejścia na jej posesję. Wskazali także, że brak kanalizacji uniemożliwia swobodny dojazd i dostęp do posesji i wnieśli o odkupienie działki przez Miasto P..
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. wskazując w uzasadnieniu, że regulamin organizacyjny nie może stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej, stosownej podstawy nie zawierały także obowiązujące w roku [...] ustawy. Kolegium zaakcentowało dodatkowo, że podniesione we wniosku okoliczności dotyczące drogi koniecznej nie podlegają orzecznictwu administracyjnemu, a spory na tym tle rozstrzygane winny być na drodze procesu cywilnego
Pismem z dnia [...] 2007 r. T. i A. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję SKO w K., podnosząc w uzasadnieniu po raz kolejny, iż W. H. niewątpliwie wiedziała o wykonanych pracach związanych z budową przyłącza kanalizacyjnego. Nadto, zdaniem skarżących, ich rodzina nie może ponosić konsekwencji braku reakcji we właściwym czasie organów nadzorujących pracę Urzędu Miasta w P.. Skarżący zaproponowali też polubowne rozwiązanie konfliktu polegające na zachowaniu kanalizacji w dotychczasowym stanie do czasu zaproponowania im innej drogi.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami formalnymi uzasadniającymi jej wzruszenie i uniemożliwiającymi merytoryczną ocenę jej poprawności. Zaskarżona decyzja, wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., podjęta została mianowicie przez skład orzekający po części tożsamy ze składem orzekającym, który uprzednio wydał rozstrzygnięcie podlegające kontroli. Jak wynika z akt sprawy dwaj członkowie Kolegium uczestniczyli bowiem zarówno w stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] r. jak też w ponownym rozpoznaniu tej samej sprawy na skutek wniesionego przez strony na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku.
Wskazać należy zatem w tym miejscu, iż stosownie do art. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. To czy przepis ów należy odnieść także do sytuacji gdy w wyniku złożonego w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powtórnie orzeka w sprawie samorządowe kolegium odwoławcze od lat budziło wątpliwości, a orzecznictwo sądowe było w tym zakresie niejednolite. Aktualnie kwestię tę przesądził jednak Naczelny Sąd Administracyjny, który w dniu 22 lutego 2007 r. podjął w składzie siedmiu sędziów uchwałę o sygn. II GPS 2/06 stwierdzającą, iż artykuł 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Zdaniem bowiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ, trzeba bezwzględnie rozważyć czy nie zaszły przesłanki określone w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokonując tego, należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy, umocowane do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź z mocy prawa.
Te same przepisy o wyłączeniu pracownika i pracownika organu kolegialnego mają także zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego, który wcześniej brał udział w wydaniu kontrolowanej decyzji. Mają one, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, także zastosowanie do pozaetatowego członka kolegium, który - poza brakiem możliwości przewodniczenia składowi orzekającemu - ma w zakresie orzekania takie same uprawnienia i obowiązki jak członek etatowy.
W konsekwencji powyższych uwag zaskarżona decyzja, jako wydana w niewłaściwym składzie, musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Ustosunkowując się natomiast do treści skargi T. i A. C. Sąd wskazuje skarżącym, iż zawsze gdy w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej rozpoznający sprawę organ stwierdzi, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej obowiązany jest w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzec jej nieważność. Obowiązek ten nie jest zależny od pozostałych okoliczności sprawy, a tym samym na treść rozstrzygnięcia nie może mieć wpływu ani podnoszony przez skarżących znaczny upływ czasu, ani brak winy stron postępowania.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżących na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a..