Uzasadnienie
Rozstrzygana sprawa dotyczy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w D. na działkach nr [...]. W odniesieniu do tego obiektu organy nadzoru budowlanego prowadziły szereg postępowań. Tu zostanie przedstawione jedno, którego przedmiotem była legalność przewodów kominowych oraz podpiętego do nich kominka grzewczego.
Jak wynika z akt administracyjnych sytuacja prawna budynku przy ul. [...] (dotyczy to znajdujących się tam przewodów kominowych) jest specyficzna Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w D. dokonał podziału i zniesienia współwłasności nieruchomości przy ul. [...], w taki sposób, iż M.B. przyznał na wyłączną własność zabudowaną działkę o numerze geodezyjnym [...], natomiast W.B. przyznał na wyłączną własność zabudowaną działkę o numerze geodezyjnym [...]. Nie doszło jednak do podziału przewodów kominowych.
Budynek został wzniesiony około [...] r. Jak wynika z dokonanych ustaleń od początku jego istnienia do jednego przewodu kominowego były podłączone dwa urządzenia grzewcze (kuchnie węglowe). Jak ustalono, w wyniku przeprowadzonych dwóch ekspertyz, aktualnie do przewodu kominowego oznaczonego nr [...] zgodnie z ekspertyzą L.S. z dnia [...] r. oraz nr [...] zgodnie z ekspertyzą T.P. z dnia [...] r. jest podłączona kuchnia węglowa w pomieszczeniu kuchennym na wysokości parteru stanowiącym własność M.B. oraz na wysokości przyziemia w części budynku należącym do W.B. oraz M.N jest podłączony kominek opalany paliwem stałym. W przypadku części nieruchomości należącej do W.B. oraz M.N. doszło do wymiany urządzenia grzewczego, zamontowano kominek grzewczy – około [...] r. Warto tu także wspomnieć, że pierwotnie PINB w D. umorzył postępowanie w sprawie legalności wspomnianego kominka – jednakże Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność rozstrzygnięcia organu I instancji.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał W.B. M.N i M.B. - współwłaścicielom przewodów kominowych zlokalizowanych w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego wybudowanego przy ul. [...] w D. na działkach nr [...] i [...], km. [...], która oddziela dwa odrębne lokale mieszkalne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości zgodnie z przepisami prawa budowlanego, przepisami techniczno - budowlanymi, wiedzą techniczną (normami) i sztuką budowlaną, tj. wykonanie robót budowlanych polegających na zamontowaniu:
na wszystkich przewodach kominowych dymowych (oznaczonych nr "2" zgodnie z numeracją przewodów kominowych zawartą w ekspertyzach L.S. z [...]i T.P. z [...]. oraz nr "3" zgodnie z numeracją przewodów kominowych zawartą w ekspertyzie L.S. z [...].,a numerem 4 zgodnie z numeracją przewodów kominowych zawartą w ekspertyzie T.P. z [...].) zlokalizowanych w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego wybudowanego przy [...] w D. na działkach nr [...], km. [...] oddzielającej dwa odrębne lokale mieszkalne nasad kominowych ceramicznych o przekroju przewodu minimum 20 cm x 20 cm i wysokości 1 m, na wszystkich przewodach kominowych wentylacyjnych (oznaczonych nr "1", 6, "bez numeru", "5", "4" i "7" zgodnie z numeracją przewodów kominowych zawartą w ekspertyzie T.P. z [...]., a odpowiednio oznaczonych nr "1", "3", "5", "6", "7" i "8" zgodnie z numeracją przewodów kominowych zawartą w ekspertyzie L.S. z [...].) zlokalizowanych w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego wybudowanego przy ul. [...] w D. na działkach nr [...], km. [...] oddzielającej dwa odrębne lokale mieszkalne nasad kominowych cylindrycznych blaszanych o przekroju przewodu równym istniejącego przewodu wentylacyjnego i wysokości 40 cm w terminie najpóźniej do [...] r.
Na skutek odwołania W.B. oraz M.N. sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji oraz działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w związku z § 141 pkt 1 oraz § 145 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422, tekst jednolity) nakazał W.B. oraz M.N. wykonanie robót budowlanych polegających na odłączeniu kominka opalanego paliwem stałym wraz z zamurowaniem materiałem ceramicznym (pustak, cegła pełna) na zaprawie cementowo-piaskowej otworu po zdemontowanym podłączeniu kominka z otynkowaniem powierzchni zamurowanej w pomieszczeniu lokalu mieszkalnego na działce nr [...] na wysokości przyziemia budynku na czynnym przewodzie kominowym dymowym (zlokalizowanym w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego wybudowanego przy ul. [...] w D. na działkach nr [...] oddzielającej dwa odrębne lokale mieszkalne), który jest oznaczony numerem "2" zgodnie z numeracją przewodów kominowych zawartą w ekspertyzach L.S. z dnia [...] r. i T.P. z dnia [...] r. w terminie do dnia [...] r.
W uzasadnieniu wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w przedmiotowej sprawie doszło do nieprawidłowości polegającej na podłączeniu do jednego przewodu kominowego dwóch urządzeń grzewczych. Opisana powyżej nieprawidłowość nie jest wynikiem nieprawidłowego stanu technicznego obiektu, bądź jego części, tylko wynikiem ingerencji (robót budowlanych). Stan niezgodności z prawem, wpływający na bezpieczeństwo użytkowania, zaistniał w momencie podłączenia w miejsce dotychczas istniejącego trzonu kuchennego kominka opalanego paliwem stałym. Jak wynika z wyjaśnień W.B. roboty te wykonano w [...] r., tj. w okresie późniejszym niż kuchnia węglowa w części budynku M.B.. Organ uznał więc, że roboty wykonane w roku [...] polegające na podłączeniu pieca (kominka) o mocy 9 kW bez płaszcza wodnego w miejscu pieca kuchennego, naruszają przepisy techniczno-budowlane, tj. § 141 pkt 1 oraz § 145 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422,).
Skargę na tę decyzję złożyli W.B. i M.MN. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się: uchylenia rozstrzygnięć obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zawieszenia postępowania w przedmiocie rozpoznania niniejszej skargi do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie spraw o sygnaturach VII SA/Wa 2050/17 oraz VII SA/Wa 2051/17 zarzucili Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszenie:
- 1) art. 15, 107 §1, 128, 136 k.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów stawianych w odwołaniu oraz przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów służących należytemu wyjaśnieniu sprawy,
- 2) art. 15 k.p.a. poprzez wydanie nowej decyzji merytorycznej na podstawie innych przepisów materialnych niż te na których oparto decyzje organu I instancji co doprowadziło do wejścia w życie nowej decyzji bez możliwości dla strony do złożenia odwołania,
- 3) art. 7, 77 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organy błędnych ustaleń przejawiających się domyślnym uznaniem, iż skarżący dokonali nowego przyłączenia pieca do przewodu kominowego, podczas gdy w rzeczywistości doszło do wymiany urządzenia grzewczego przy wykorzystaniu tego samego przyłącza, co nie zmieniło sposobu używania przewodu kominowego nr 2 (zgodnie z numeracją przewodów kominowych zawartą w ekspertyzach L.S. z [...] oraz T.P. z [...] oraz nie wpłynęło w żaden sposób na stan techniczny oraz sposób korzystania z budynków na działkach [...] oraz [...] km. [...] w D.,
- 4) art., 77, 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy kwestii w postaci:
- a. jakiego rodzaju urządzenie grzewcze znajdujące się w budynku leżącym na działce [...], które jest przyłączone do przewodu kominowego nr 2 oraz kiedy nastąpiło przyłączenie ww. urządzenia do przewodu kominowego nr 2,
- b. czy urządzenie grzewcze znajdujące się w budynku leżącym na działce [...], a przyłączone do przewodu kominowego nr 2, jest sprawne w myśl przepisów budowlanych oraz czy jest używane przez właściciela oraz czy jego podłączenie zostało wykonane w sposób legalny,
- 5) naruszenie § 49 w zw. z § 132 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez wydanie decyzji, której wykonanie jest sprzeczne z prawem, gdyż pozbawi lokal na działce [...] km. [...] jedynego urządzenia grzewczego.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Na początku Sąd stwierdza, iż Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób dopuszczalny dokonał, rozpatrując sprawę, zmiany podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Słusznie podniósł organ II instancji, że istotą zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie jest kontrola rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, ale ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji. W ramach tego postępowania mieści się również wybór prawnych podstaw orzekania. Stad zarzut skargi oznaczony numerem 2 Sąd uznaje za bezzasadny.
W świetle art. 51 ust. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji [...] nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego [...]". Na mocy art. 51 ust. 7 ustawy rozwiązanie powyższe może znaleźć zastosowanie do robót wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska".
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe. Przewód kominowy w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego wybudowanego przy ul. [...] w D. na działkach nr [...] i [...], ze względu na podłączenie do niego dwóch urządzeń grzewczych powoduje zagrożenie życia i zdrowia osób tam zamieszkujących. Jak można wnioskować z zebranego materiału dowodowego stan taki istniał od momentu jego wybudowania. Był on w sposób oczywisty niezgodny z § 141 pkt 1 oraz § 145 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422, tekst jednolity). Przepisy powyższe zakazują stosowania grawitacyjnych zbiorczych przewodów spalinowych i dymowych a także wprowadzono obowiązek podłączania kominków do kanałów dymowych posiadających co najmniej wymiary 0,14 x 0,14 m lub średnicę 0,15 m.
Do momentu dokonania przez skarżących zmiany źródła ciepła, z punktu widzenia wymogów technicznych sytuacja podłączenia dwóch źródeł do jednego przewodu kominowego była akceptowalna na mocy § 330 wspomnianego rozporządzenia. Nie stosuje się bowiem jego przepisów między innymi do legalnie już wzniesionych obiektów budowlanych. Sytuacja ta uległa jednak radykalnej zmianie po dokonaniu zamiany źródła ciepła. Nastąpiło to w [...] r. Zatem do tych robót należy stosować przepisy rozporządzenia z [...] r. Inaczej mówiąc skarżący odłączając dotychczasowe źródło ciepła od przewodu kominowego doprowadzili do stanu zgodnego z prawem. Jednakże podłączenie tam kominka skutkowało naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zatem organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania odpowiedniej decyzji, w tym przepadku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Stąd zarzut skargi oznaczony numerem 3 należy uznać za niezasadny.
W ocenie składu orzekającego bezzasadny jest również zarzut skargi oznaczony numerami 1 i 4. Kwestia "chronologii" dokonywania przyłączeń urządzeń do spornego przewodu została przez organy nadzoru budowlanego wyjaśniona w sposób wystarczający. Skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności, które mogłyby powyższe ustalenia kwestionować.
Odnosząc się wreszcie do zarzutu naruszenia § 49 w zw. z § 132 ust 1 Sąd zwraca uwagę, że przepisy te nie wskazują, jaki nośnik energii musi być wykorzystywany w budynkach. Niezależnie od tego rozstrzygnięcie organu II instancji nie zakazuje zainstalowania w budynku skarżących kominka, ale musi to nastąpić zgodnie z obowiązującym prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.