Uzasadnienie
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał M. J. wykonanie w terminie do dnia [...] r. czynności, przedstawionych w zaleceniach ekspertyzy technicznej garażu jednoboksowego w K. przy ul. J. [...], opracowanej w [...] r. w postaci:
- - rozbiórki istniejącego dachu, a następnie jego odtworzenia po wykonaniu dalszych robót,
- - filarków wzmacniających ściany,
- - podwyższenia ścian,
- - wieńców żelbetowych na obwodzie ścian,
- - wentylacji grawitacyjnej,
- - zamurowania okna w ścianie południowej
- - zlikwidowania kanału rewizyjnego.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przedmiotowy garaż wykonano w [...] r. bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Lokalizacja obiektu jest zgodna z zapisami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., bowiem jest to teren zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności. Jednakże sąsiadujące budynki posiadają trzy kondygnacje i są zasiedlone przez trzy rodziny. Organ nadzoru budowlanego uznał jednak, iż z braku odrębnej regulacji, należało się posłużyć przepisami techniczno – budowlanymi z 1980 r., obowiązującymi dla zabudowy jednorodzinnej.
W tej sytuacji istnieje zaś możliwość legalizacji obiektu po jego dostosowaniu do wymogów wynikających z § 10 ust. 5 i § 157 rozp. MAGT i OŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 17, poz. 62), co powoduje konieczność wykonania robót, określonych w ekspertyzie technicznej z [...] r. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, normatywami i sztuką budowlaną. Nadto, organ I instancji wyjaśnił, iż ewentualne udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie jest uzależnione od wykazania się przez inwestora tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odwołaniu od decyzji właściciele działki I. B. i T. B. domagali się jej uchylenia i wydania nakazu rozbiórki spornego garażu.
Ich zdaniem, brak podstaw do legalizacji samowoli z powodu niezgodności z przepisami, o czym świadczy fakt nakazania przebudowy garażu, a przy tym w ekspertyzie technicznej niezgodne ze stanem faktycznym podano, iż garaż ten ma fundament 100 cm, na co wskazano już w toku oględzin przed organem I instancji.
Zaskarżoną decyzją podjętą z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy uznał bowiem, iż już z treści ekspertyzy technicznej wynika, że obiekt podpada pod przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., skoro wymagane jest wykonanie robót konstrukcyjnych. Stąd też bezpodstawne było wydanie nakazu wykonania takich robót w trybie art. 40 tej ustawy. Niezależnie od tego, zdaniem organu II instancji, ewentualne posłużenie się wynikami ekspertyzy sporządzonej w [...] r. dla wydania jakiegokolwiek nakazu, wymagało jej uprzedniego uzupełnienia o oświadczenie autora, iż jej treść pozostaje nadal aktualna oraz dołączenie dowodu uprawnień i przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. J. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił bezpodstawne przyjęcie przez ten organ, iż nakazane w ekspertyzie z [...] r. roboty konstrukcyjne świadczą o powodowaniu niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., co uniemożliwia wydanie decyzji na podstawie art. 40 tej ustawy. Tymczasem w pkt 6 ekspertyzy rzeczoznawca stwierdził, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, a ponadto, ekspertyza ta w tym zakresie nie była kwestionowana ani przez organy administracji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 785/01. Zdaniem skarżącego, opinia ta z uwagi na upływ czasu, nie stała się nieaktualna, czy nieprzydatna, gdyż została opracowana na podstawie stanu prawnego sprzed [...] r. z uwagi na datę budowy garażu. Wreszcie, kategoryczne stwierdzenie przesłanki do wydania nakazu rozbiórki, świadczy o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Uczestnik postępowania T. B. wniósł o oddalenie skargi, negując stanowisko rzeczoznawcy w dobrym stanie technicznym obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Niniejsze postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy garażu na działce przy ul. J. [...] w K., jest kontynuacją sprawy, w której uprzednio już trzykrotnie orzekał sąd administracyjny (sygn. akt SA/Ka 1886/95, II SA/Ka 785/01 i II SA/Ka 919/02). W poprzednich sprawach sądowoadministracyjnych przesądzono o zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, zalecając jednak zbadanie przesłanek rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Nadto, wskazano iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy techniczno – budowlane, wynikające z rozp. MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. (vide: wyrok NSA z dnia 31 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Ka 1886/95). Wreszcie, przesądzono kwestię, iż brak tytułu prawnego inwestora do gruntu, nie stanowi przeszkody do udzielenia pozwolenia na użytkowanie (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 785/01).
Stąd też przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zarówno organy nadzoru budowlanego (zgodnie z aktualną właściwością rzeczową), jak i skład orzekający w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej, związane były powyższymi poglądami. Jednakże wbrew zarzutom skargi, prawidłowo organ odwoławczy dopatrzył się podstaw prawnych do negowania ekspertyzy technicznej, opracowanej w [...] r., stanowiącej podstawę do wydania nakazu wykonania robót budowlanych przez organ I instancji. Ekspertyza ta nie mogła stanowić dowodu dla oceny stanu technicznego spornego obiektu z uwagi na upływ czasu od daty jej sporządzenia, jak i zmianę stanu prawnego w zakresie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W niniejszej sprawie jedynie do obiektu budowlanego mają zastosowanie dotychczasowe przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Brak natomiast podstawy prawnej do przyjęcia, iż zachowały aktualność ekspertyzy budowlane, w sytuacji, gdy w dacie ponownego rozpatrywania sprawy uległ zmianie stan prawny.
W stanie prawnym, obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego obydwu instancji, kwestie uprawnień w zakresie rzeczoznawcy budowlanego regulował przepis art. 15 Prawa budowlanego z 1994 r. (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42, która weszła w życie w dniu 25 stycznia 2002 r.). Opracowana ekspertyza budowlana w [...] r. nie mogła zatem stanowić podstawy oceny stanu technicznego spornego obiektu, jako że nie wiadomo, czy jej autor legitymował się uprawnieniami rzeczoznawcy w dacie orzekania przez organ I instancji. Po wtóre, zasadnie wskazał organ odwoławczy, iż przedmiotem oceny może być jedynie aktualny stan techniczny obiektu będącego przedmiotem postępowania. Nie chodzi w tym wypadku o ocenę z punktu widzenia wymogów techniczno – budowlanych, a więc wymogów prawa, do czego nawiązuje skarga.
Z uwagi na upływ czasu od daty jej opracowania, wydaje się prawdopodobne, iż stan techniczny obiektu mógł ulec zmianie z uwagi na zużycie materiałów. Wreszcie, w toku postanowienia administracyjnego uczestnik T. B. zanegował opis konstrukcyjny garażu, negując istnienie fundamentu (vide: protokół oględzin z dnia [...] r.).
Podzielić też należy stanowisko organu odwoławczego, iż w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nie jest możliwe wydanie nakazu wykonania robót, polegających na rozbudowie samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, do czego w istocie zmierzała decyzja organu I instancji. Tego rodzaju roboty stanowią bowiem budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z 1994 r. Prowadzenie procesu inwestycyjnego wymagałoby zatem opracowania i zatwierdzenia odrębnego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Tymczasem przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych jedynie wówczas, gdy budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. bądź przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne, co nie dotyczy niniejszej sprawy.
Tak więc, roboty konstrukcyjne, a mianowicie podwyższenie ścian, wykonanie filarków wzmacniających ścianki i wieńca, a następnie nowego dachu, nie mieszczą się w kategorii nakazów, o których mowa w art. 40 ustawy z 1974 r., a więc mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Bez wzmocnienia konstrukcji ścian, sporny obiekt nie spełnia zaś wymogów bezpieczeństwa, co wbrew stanowisku skarżącego wynika nawet z przywołanego przez niego pkt 6 ekspertyzy z [...] r. Stąd też prawidłowo uznał organ odwoławczy, iż niespełnienie wymogu bezpieczeństwa konstrukcji obiektu z uwagi na grubość ścian i brak wieńca, podpada pod przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Stwierdzenie przez właściwy organ, iż obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, obliguje zaś do wydania nakazu rozbiórki. W sytuacji odmiennego rozumowania, każdy obiekt podlegałby legalizacji, gdyż z punktu widzenia technicznego, zawsze istnieje możliwość wykonania takich robót budowlanych, które zapewniałyby bezpieczeństwo użytkowania, tyle że roboty te polegałyby na budowie (rozbudowie).
Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż już w motywach wyroku w sprawie SA/Ka 1886/95, wskazano iż naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, może być, również oceniane jako ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki. Polecono też wówczas wyjaśnienie, czy przedmiotowy garaż uniemożliwia wjazd do garażu uczestnika postępowania.
Z tych wszystkich względów decyzja kasacyjna z art. 138 § 2 kpa, nie narusza prawa. Zatem skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
su.