Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 stycznia 2021 r. J. J. (dalej zwany skarżącym) wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Prezydenta Miasta R. (dalej zwanego Prezydentem lub organem) wnosząc o uchylenie "decyzji" tego organu z dnia [...] r. nr [...].
Jak wynika z akt sprawy, dnia [...] r. Prezydent, działając na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.- dalej zwanej k.p.a.) zawiadomił skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zawiadomienie o nr [...] zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] r. Następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent skierował skarżącego na kontrolne badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzje tę skarżący otrzymał 4 lutego 2021 r.
W świetle tych okoliczności wskazać należy, że kontrola działalności administracji publicznej podejmowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) oraz inne niż określone w punktach 1 i 2 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
Ponadto, jak stanowi art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przytoczone powyżej przepisy wyznaczają zatem zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny obowiązany jest ustalić, czy zaskarżony akt bądź czynność mieści się w zakresie jego właściwości.
Stwierdzenie, że przedmiotem skargi jest akt lub czynność, które nie zostały wymienione w przywołanych przepisach, jest negatywną przesłanką procesową, stanowiącą bezwzględną podstawę do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a obarczone taką wadą postępowanie jest nieważne (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący uczynił zawiadomienie przez organ o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W podstawie prawnej wydanego zawiadomienia organ powołał się na art. 61 § 4 k.p.a. Na zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie przysługuje jednak zażalenie, w przeciwieństwie do postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 2 k.p.a.). Nadto, mimo, że zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania przewidziane przez przepis art. 61 § 4 k.p.a. ma formę pisemną, nie jest jednak postanowieniem czy decyzją, o których mowa w tej ustawie.
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 k.p.a.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ma umożliwić stronom realizację uprawnień procesowych określonych przepisami k.p.a., w tym wynikający z art. 10 k.p.a. czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji – umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Owe zawiadomienie nie jest aktem administracyjnym czy czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie stanowi bowiem formy nałożenia na stronę jakiegokolwiek obowiązku bądź przyznania jej określonego prawa, czy to o charakterze materialnym, czy procesowym. Z tych też względów ustawodawca nie przewidział możliwości jego kwestionowania zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. Zawiadomienie to nie może być uznane za inną czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej podlegającą zaskarżeniu, ma bowiem charakter wyłącznie informacyjny i nie jest przejawem władczego działania organu administracji publicznej.
Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że kwestionowana skargą czynność jest nakierowana bezpośrednio na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec skarżącego. Z tego względu czynność ta nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powyższego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Regulacja ta ma na celu zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Dopiero wydanie rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji otwiera drogę do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego.
Powyższe oznacza, że również ewentualna skarga na powołaną na wstępie decyzję Prezydenta z dnia [...] r. nr [...] byłaby niedopuszczalna i Sąd obowiązany byłby taką skargę odrzucić, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.