Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 24 ust. 2c w związku z art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b pkt 1 lit. h pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił R.G. zaktualizowania informacji zawartych w części graficznej ewidencji gruntów i budynków dla działek oznaczonych nr 1. i 2. poprzez zamianę ich położenia i przypisania działki 1. do nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], a działki 2. do nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. W motywach decyzji podniesiono, że wnioskiem z [...] r. strona wystąpiła o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w opisie i mapie z dnia [...] r., na podstawie którego został dokonany wpis do księgi wieczystej W dalszej części uzasadnienia organ ten przedstawił czynności i działania podejmowane w ramach tego postępowania, jak również przywołał stan normatywny obowiązujący w tym zakresie.
Następnie organ ten dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego i stwierdził, że z dokumentacji znajdującej się w organie położenie przedmiotowych nieruchomości zgodne jest z dokumentacją stanowiąc część państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Podkreślono również, że zadaniem organu geodezyjno-kartograficznego jest jedynie prowadzenie rejestru publicznego o charakterze deklaratoryjno-technicznym, w którym rejestrowane są stany faktyczne oraz prawne ustalone przez inne organy i sądy.
Odwołanie od tej decyzji do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach wnieśli Z.M. i W.M.. Wskazali w nim na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, art. 8 tego Kodeksu poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania oraz podważanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, art. 9 przywoływanego aktu poprzez brak udzielenia przez organ należytej informacji stronom odnośnie okoliczności faktycznych i prawnych będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a w szczególności brak wyjaśnienia zaistniałej rozbieżności pomiędzy stanem zarejestrowanym w ewidencji gruntów i budynków, a stanem faktycznym na gruncie.
Wskazano także na naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez brak aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w związku z wykryciem informacji błędnych. Wskazano również na naruszenie postanowień § 45 ust. 1 pkt 3 oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W motywach odwołania opisano stan faktyczny na nieruchomości i przedstawiono genezę zaistniałej sytuacji jak również podkreślono, że numery działek zostały w [...] r. zamienione, co trwa do obecnych czasów. Podkreślono, że za zaistniałą sytuację winę ponoszą organy państwa, a obecnie starają się przenieść obowiązek podjęcia działań zmierzających do skorygowania istniejącego stanu na strony.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy mające zastosowanie w sprawie. W dalszej części przybliżono stan faktyczny występujący w sprawie, a w szczególności kwestie związane z położeniem i ewidencyjnym ujęciem spornych nieruchomości. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia zarówno organu pierwszej instancji jak również informację przekazywaną przez strony niniejszego postępowania, że działki 1. i 2., są wadliwie oznaczone, albowiem są one przestawione. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy jednoznacznie wskazał na charakter prawny prowadzonej ewidencji i podkreślił, że przy jego wykorzystaniu nie jest możliwe wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów pozwalających na dochodzenie czy udowodnienie swoich praw właścicielskich.
Po starannym przedstawieniu stanu faktycznego w sprawie organ ten stwierdził, w sposób nie budzący wątpliwości, że od założenia ewidencji gruntów do chwili obecnej, wzajemne położenie obu działek jest niezmienne, a strony postępowania nie przedłożyły dokumentu pozwalającego na dokonanie zmian w prowadzonej ewidencji. W następstwie przeprowadzonej analizy organ odwoławczy doszedł do przekonania, że źródłem zaistniałej sytuacji jest akt notarialny sporządzony w [...] r., a organy administracji publicznej nie dysponują uprawnieniami pozwalającymi mu na ingerencję w jego treść, a w tym zakresie możliwa jest jedynie droga postępowania cywilnego. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu i uznał je za bezzasadne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Z.M., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W skardze tej powielono argumentację, którą zawarto w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zwrócono uwagę na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, art. 8 tego Kodeksu poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania oraz podważanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, art. 9 przywoływanego aktu poprzez brak udzielenia przez organ należytej informacji stronom odnośnie okoliczności faktycznych i prawnych będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a w szczególności brak wyjaśnienia zaistniałej rozbieżności pomiędzy stanem zarejestrowanym w ewidencji gruntów i budynków, a stanem faktycznym na gruncie.
Wskazano także na naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez brak aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w związku z wykryciem informacji błędnych. Wskazano również na naruszenie postanowień § 45 ust. 1 pkt 3 oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W motywach skargi akcentowano, że do zaistniałej sytuacji doprowadziły działania organów administracji publicznej, które teraz nie chcą podjąć działań zmierzających do doprowadzenia sytuacji zgodnej ze stanem faktycznym.
Nadto podniesiono, że postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ pierwszej instancji nie było rzetelne, albowiem nie uzyskano wszystkich niezbędnych w sprawie dokumentów, które powinny umożliwić sprostowanie występującej omyłki. W końcowej części skargi podniesiono zarzut, że organ nie odniósł się do ciążącego na nim obowiązku należytej ochrony danych ewidencyjnych przed ich utratą.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w kwestionowanym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Powyższe uwagi są niezbędne, albowiem w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest czytelny i jasny i dla organów administracji jak również dla skarżącego. Wynika z niego, że działki o numerach 1. i 2. położone w L. przy ul. [...] są przestawione i nie oddają stanu faktycznego. Skarżący wystąpił do organów administracji publicznej o zmianę danych w taki sposób, aby odzwierciedlały one stan faktyczny występujący w terenie. Żądanie skarżącego jest zrozumiałe i nie dziwi jego irytacja wynikająca z treści otrzymanych rozstrzygnięć wskazanych organów. Równocześnie skład orzekający obowiązany jest ponownie podkreślić, że przeprowadzana przez niego kontrola odnosi się wyłącznie do badania zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji publicznej, a kontrola ta nie dała podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi.
Trafnie, organy wypowiadające się w niniejszej sprawy podnosiły, że ich zadaniem jest prowadzenie ewidencji, która ma charakter deklaratoryjno-ewidencyjny, a zatem organ ten w prowadzonej ewidencji uzewnętrznia wyłącznie to co wynika z dostarczonych mu dokumentów. Organ ten z urzędu nie przeprowadza w tym zakresie żadnych postępowań. Stosownie do postanowień art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276) pod pojęciem ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Po myśli art. 20 tej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące; gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji tej wykazuje się także: właścicieli nieruchomości, miejsce pobytu stałego, informację o wpisaniu do rejestru zabytków; informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody; wartość katastralną nieruchomości; informacje dotyczące umów dzierżawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 23 tej ustawy nałożono obowiązek na inne organy państwa (sądy i organy administracji publicznej), aby przekazywały swoje rozstrzygnięcia, mocą których dokonuje się zmian w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków.
Przywołane unormowania prawne w sposób jednoznaczny potwierdzają charakter działań podejmowanych przez wypowiadające się w sprawie organy. Oznacza to zarazem, że organy te w ramach prowadzonej ewidencji nie mogą wpływać na stosunki własnościowe występujące na poszczególnych nieruchomościach.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się sprostowania w jego ocenie oczywistej omyłki związanej z przestawieniem oznaczenia dwóch nieruchomości położonych w L. przy ul. [...]. Spoglądając na tę sprawę z perspektywy skarżącego faktycznie można się irytować stanowiskiem organów administracji publicznej, które nie chcą dokonać tego co jest oczywiste i co istotne, same organy dostrzegają. Stanowisko takie nie uwzględnia jednakże obowiązujących regulacji prawnych w tym zakresie. Otóż organy administracji, jak zostało to już podkreślone, dokonują jedynie wpisów na mocy dokumentów wystawionych przez inne organy państwa czy też przez zainteresowane strony. W rozpoznawanej sprawie istota tkwi w treści aktu notarialnego sporządzonego w [...] r. i wszystkie występujące obecnie komplikacje z niego wynikają. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia zasadnie wskazał, że skarżący może doprowadzić do uzewnętrznienia w prowadzonej ewidencji stanu odpowiadającego stanowi rzeczywistemu, tylko poprzez uprzednie przeprowadzenie postępowania przed sądem cywilnym, mocą którego treść przywołanego aktu notarialnego zostanie skorygowana i zaistnieje podstawa prawna dla uzewnętrznienia tego stanu w prowadzonej ewidencji,
W ocenie skarżącego wypowiadające się w sprawie organy geodezyjno-kartograficzne mogą sytuację skorygować poprzez sprostowanie oczywistej omyłki. Przyjdzie skarżącemu zwrócić uwagę na fakt, iż sprostowanie oczywistej omyłki jest instytucją znaną procedurom administracyjnym, przy czym przy wykorzystaniu tego środka prawnego można korygować oczywiste omyłki pisarskie czy też matematyczne, które nie wpływają na istotę rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżący postuluje wykorzystanie tego środka prawnego dla zmiany numeracji dwóch działek, otóż przyjdzie zwrócić uwagę skarżącemu, że mocą takiego działania ingeruje się w merytoryczną zawartość prowadzonej ewidencji, a to oznacza że jest ona niedopuszczalna, a ewentualne działanie organu w tym zakresie uznane musiałoby być za naruszające obowiązujące regulacje prawne.
Postawiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego nie jest zasadny, albowiem organy administracji w ramach przedmiotowego postępowania nie dopuściły się naruszenia tego typu przepisów. Rozstrzygnięcia wydane zostały po uprzednim wyczerpującym postępowaniu wyjaśniającym pozwalającym uzyskać wszystkie dostępne informacje związane z istotą prowadzonego postępowania.
W analogiczny sposób widzieć należy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób prawidłowy odniósł się do stawianych mu zarzutów, a skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.
Skoro kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienia skargi należało stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.