Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] roku zatwierdził projekt budowlany wodociągu zbiorowego dla przysiółka B. J. na działkach wskazanych w tej decyzji (m.innymi działka nr "1") i udzielił Gminie B. pozwolenia na budowę tej sieci. Powyższa decyzja została zmieniona decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] roku w zakresie zmiany trasy sieci wodociągowej (obejmuje działkę nr "1"). Następnie Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] roku – na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 156 z 2006 roku, poz. 1118 ze zm., dalej powoływana jako "Prawo budowlane) udzielił Gminie B. pozwolenia na użytkowanie sieci wodociągowej przysiółką B. J. Wszystkie wymienione wyżej decyzje są decyzjami ostatecznymi.
W dniu [...] roku (pismo Urzędu Gminy B. z [...] roku) w Urzędzie tym do wykonanej inwestycji zgłosił zastrzeżenia P. L. Twierdził on, że po dokonaniu odkrywki przyłącza wodociągowego przy granicy swojej działki (nr "1") ustalił, że przyłącze jest usytuowane niezgodnie z dokumentacją techniczną. Jest ono bowiem usytuowane na głębokości [...] cm, zaś dokumentacja przewidywała jego posadowienie na głębokości [...]m. P. L. zwrócił się w sprawie niewłaściwego posadowienia przyłącza do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] roku w którym domagał się spowodowania przez PINB doprowadzenia przyłącza do stanu przewidzianego w zatwierdzonym projekcie. Tego samego zagadnienia dotyczyło pismo P. L. do PINB w C. z dnia [...] roku.
Z kolei z pisma P. L. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku wynika, że interwencje P. L. mają charakter skargi o której mowa w art. 235 § 1 kpa (przepis ten został przytoczony w treści pisma). Podobnie w piśmie z dnia [...]roku w którym P. L. stwierdził, że jego pismo z [...] roku było skargą w trybie art. 235 § 1 kpa. W piśmie tym podaje także, że wyszły na jaw istotne, nowe okoliczności (posadowienie przyłącza) nieznane organowi orzekającemu w sprawie pozwolenia na użytkowanie, co w jego ocenie powinno prowadzić do uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z urzędu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] z dnia [...] roku – po rozpoznaniu cyt. skargi Pana P. L." na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie sieci wodociągowej udzielonego decyzją tego organu z dnia [...] roku. Organ w motywach podał, że właścicielem działki nr "1" nie jest P. L., ale A. L. Oznacza to, że nie może on skutecznie powoływać się na swój interes prawny i złożyć wniosku o wznowienie postępowania, które to prawo przysługuje wyłącznie stronie.
W sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na użytkowanie wodociągu stroną była jedynie Gmina B. (inwestor), a więc jedynie ona mogła złożyć wniosek o wznowienie postępowania (art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego). Oznacza to, że ani P. L., ani osoba posiadająca tytuł prawny do działki nie mogła skutecznie złożyć wniosku o wznowienie postępowania. Organ przyznał, że wznowienie postępowania z urzędu może nastąpić z własnej inicjatywy organu, a także w wyniku skargi powszechnie złożonej przez osobę trzecią w trybie art. 235 § 1 kpa. Przytoczone przez P. L. okoliczności o nieprawidłowym posadowieniu przyłącza zostały przez organ rozpatrzone z urzędu i w ocenie organu nie dają one podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. W odwołaniu P. L. podał, że właścicielem działki jest jego brat A. L. Równocześnie twierdzenie organu, że wniosek o wznowienie postępowania może złożyć jedynie strona uznał za pozostające bez związku z jego żądaniami albowiem jego skarga została złożona w trybie art. 228 kpa w zw. z art. 235 § 1 kpa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku powołując się m.innymi na art. 149 § 3 kpa i 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] roku zawiera pismo P. L. z [...] roku w którym wskazuje on także przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. jednakże P. L. nie jest właścicielem działki nr "1", nie przedstawił on pełnomocnictwa właściciela, składane przez niego pisma nie wskazują na działanie w charakterze pełnomocnika. W odwołaniu wprawdzie przyznał, że działka nr "1" stanowi własność jego brata A. L., ale nie złożył stosownego pełnomocnictwa. Nadto wniosek o wznowienie pochodzi od P. L., który nie posiadał legitymacji do wszczęcia postępowania o wznowienie. Decyzja o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym taką decyzją.
Skargę do Sądu złożył P. L. działający w imieniu właściciela działki nr "1", a mianowicie A. L. Dołączone zostało do skargi pełnomocnictwo notarialne z 8 [...]r.
W uzasadnieniu skargi P. L. polemizował przede wszystkim ze stanowiskiem organów co do braku jego interesu prawnego. Twierdził, że w związku z budową wodociągu zawsze był traktowany jako strona (umowy, uzgodnienia, oświadczenia), organom orzekającym był znany fakt działania przez niego w charakterze pełnomocnika A. L. i posiadania stosownego pełnomocnictwa. Wskazał nadto skarżący na treść art. 33 § 4 kpa, z którego wynika, że organy winny traktować go jako pełnomocnika A. L. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z przyczyn które nie zostały z niej wyartykułowane.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 149 § 3. Decyzję o odmowie wznowienia postępowania można wydać jedynie w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek (NSA z 13 stycznia 1987 roku, SA/Kr 1121/86, GAP 1987, nr 20, s. 43 z komentarzem M. Starczewskiego).
Wprawdzie wznowienie postępowania administracyjnego następuje na wniosek strony lub z urzędu (art. 147 kpa) to jednak decyzja o odmowie wznowienia postępowania może być wydana tylko w wyniku negatywnego załatwienia wniosku o wznowienie. Decyzję taką organ wydaje, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Przyczyny przedmiotowe to złożenie żądania po upływie terminu (art. 148 § 1), który nie został przywrócony; gdy sprawa nie była rozstrzygnięta w formie decyzji lub postanowienia zaskarżalnego, gdy decyzja nie była ostateczna (odpowiednio postanowienie) gdy podnoszono inne zarzuty niż w art. 145 i 145a.
Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złożyła osoba lub jednostka w sposób oczywisty nie będąca stroną postępowania, gdy żądanie pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych, a działającej bez przedstawiciela ustawowego.
Zawsze jednak warunkiem wydania decyzji przewidzianej w art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia jest złożenie wniosku (żądania) wznowienia.
W niniejszej sprawie brak jest wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie wodociągu.
W szczególności wniosku takiego nie zawiera wskazane przez organ odwoławczy pismo P. L. z [...] roku. W piśmie tym (podobnie jak w poprzednich kierowanych do organu nadzoru) P. L. wyraźnie wyjaśnił cyt. "pismo moje z dnia [...] roku jest skargą w trybie art. 235 § 1 kpa" (podobnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji – interwencje – skargi do organu nadzoru były składane w trybie art. 227 kpa w zw. z art. 235 kpa). Nie ma przy tym znaczenia iż w piśmie z dnia [...] P. L. wskazał na okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi ją wydającemu. Istotnie jest to przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, ale właśnie z uwagi na jej zaistnienie (zagłębienie w gruncie przyłącza w sposób niezgodny z projektem) P. L. domagał się czynności organu nadzoru z urzędu.
Skoro w sprawie nie złożono wniosku o wznowienie postępowania to zaskarżoną decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 3 w zw. z art. 147 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie ma przy tym znaczenia spór między P. L. a organami orzekającymi co do tego czy P. L. działał w charakterze pełnomocnika.
W sprawie natomiast brak było podstaw do potraktowania żądań P. L. jako wniosku o wznowienie postępowania w świetle jego pisma z dnia [...]roku, stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu z dnia [...] roku w którym wyraźnie oświadczył, że jego żądania stanowią skargę w trybie art. 235 § 1 kpa. Nie ma bowiem żadnego uzasadnienia w przepisach prawa do nadawania przez organ pismu jednostki konkretnego charakteru – w tym wypadku wniosku o wznowienie.
Należy przypomnieć, że w sytuacji gdy skargę przewidzianą art. 235 § 1 kpa składa podmiot który nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, skarga taka może jedynie stanowić impuls do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z urzędu. Tylko skarga strony powoduje wszczęcie postępowania nadzwyczajnego, w tym postępowania wznowieniowego. Skoro zatem skargę wg ustaleń organów złożył podmiot nie będący stroną informując o wadliwościach decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organ winien podjąć czynności sprawdzające w zakresie zarzutów skargi i ewentualnie podjąć działania z urzędu we właściwym trybie zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji. Wyraźnie należy stwierdzić, że organ do którego skierowano skargę na podstawie art. 235 § 1 kpa może uznać, że nie istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania, stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej przedstawionej przez Sąd argumentacji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ppsa (wpis), a o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. su.