Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] udzielił skarżącej "A" sp. z o.o. w K. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ze zlewni [...], w obszarze odcinka [...] – obejmującego teren miasta, wylotem nr [...], do rzeki K. w km. [...] na czas oznaczony do dnia 28 lutego 2019 r.
Następnie informacją z dnia [...] r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w G., działając na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.), w związku z korzystaniem z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, ustalił skarżącemu opłatę zmienną za okres III kwartału 2019 r. w wysokości 5.738 zł za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych.
Od powyższej informacji skarżący wniósł reklamację, kwestionując sposób wyliczenia opłaty zmiennej. Zdaniem skarżącego, z treści art. 272 ust. 5 ustawy – Prawo wodne oraz § 8 pkt 2 podpunkt d rozp. RM z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502), wynika obowiązek uwzględnienia czasu wyrażonego w latach, a w tym przypadku – jednego kwartału, co stanowi 0,25 okresu rocznego. Zatem opłata winna wynieść 1.434,39 zł (0,075 zł za 1 m³/ 1 rok x 76500,6m³ x 0,25 roku).
Zaskarżoną decyzją organ określił opłatę zmienną za III kwartał 2019 r. w wysokości 5.738 zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji powołał art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 5 oraz art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy – Prawo wodne. Zdaniem organu, w przytoczonych przepisach, czynnik czasu wyrażony został w latach. Zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego, ustalenie wysokości opłaty zmiennej następuje na podstawie rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, określonej przez podmiot w oświadczeniu. Do obliczenia należności należało zatem przyjąć rzeczywistą ilość odprowadzanych wód i uwzględnić jednostkową stawkę opłaty, uwzględniając okres rozliczeniowy, wynoszący kwartał (art. 272 pkt 10 Prawa wodnego). Dla poparcia stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 220/19. Stąd też opłatę wyliczono jako iloczyn stawki jednostkowej (0,075 zł za 1m³), ilości odprowadzanych wód (76500,6m³) i czasu (kwartał). Zatem reklamacji nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 272 ust. 5 ustawy – Prawo wodne oraz § 8 pkt 2 lit. d rozp., a także niezastosowanie art. 7a § 1 kpa.
Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postepowania.
Ponawiając dotychczasowe zarzuty i argumentację, skarżący podniósł, że gdyby przyjąć tok rozumowania organu, zbędne byłoby odesłanie w treści art. 275 ust. 5 ustawy do czasu, wyrażonego w latach. Wystarczające byłoby pomnożenie ilości faktycznie odprowadzonych wód w okresach kwartalnych oraz stawki, określonej w rozporządzeniu, która nie musiałaby zostać określona w postaci kwoty za m³ na rok. Przedmiotowa opłata za usługi wodne została przez ustawodawcę wyliczona w sposób wyjątkowy. Skoro przedmiotowa opłata ma charakter daniny publicznej, wszelkie wątpliwości interpretacyjne należało rozstrzygnąć na korzyść strony.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Zdaniem organu, w sprawie nie występują też okoliczności, uzasadniające sięgnięcie do zasady z art. 7a i art. 81a § 1 kpa, gdyż spór nie dotyczy stanu faktycznego, lecz wykładni prawa. Z ostrożności procesowej organ wniósł o odstąpienie od zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w części, bowiem pełnomocnik występuje w wielu podobnych sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja nie narusza art. 272 ust. 5 i 10 ustawy – Prawo wodne (obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 310) w zw. z § 8 pkt 2 lit. d powołanego wyżej rozp. oraz art. 7a § 1 kpa.
Opłaty za usługi wodne i inne należności stanowią instrumenty zarządzania zasobami wodnymi (art. 11 pkt 3 Prawa wodnego). Do postępowania przez organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami stosuje się przepisy kpa, co wynika z art. 14 ust. 2 tej ustawy.
Opłaty uiszcza się m.in. za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast.
Sposób ustalania opłaty stałej określa art. 271 ust. 4 ustawy, odsyłając do czasu, określonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym lub zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m³, odprowadzanych do wód. Opłatę stałą wnosi się do dnia wygaśnięcia pozwolenia. Z kolei opłata zmienna stanowi iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzanych wód, wyrażonej w m³ i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody (art. 272 ust. 5 ustawy). Jednak ustalając wysokość tej opłaty, uwzględnia się okres rozliczeniowy, wynoszący kwartał (ust. 10 cyt. przepisu). Natomiast do dnia 31 grudnia 2020 r. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje na podstawie oświadczenia podmiotów za poszczególne kwartały (art. 552 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego). Zgodnie z § 8 pkt 2 lit. d rozp., stawka opłaty wynosi 0,075 zł za m³ za rok.
W konsekwencji, stwierdzić należy, że ustawodawca w przypadku opłaty zmiennej nakazał uwzględnić okres rozliczeniowy, wynoszący kwartał, zaś wysokość opłaty odniósł do czasu, wyrażonego w latach.
Faktem jest, że w orzecznictwie sądowym prezentowane są odmienne poglądy, wyprowadzone z treści art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1234/19, LEX nr 3022595 oraz wyroki WSA w Warszawie z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1171/19 i IV SA/Wa 112/19, LEX nr 2976012). Mianowicie, podmiot w oświadczeniu określa ilość odprowadzanych wód za dany kwartał. Stąd też wówczas następuje uwzględnienie czasu, jakim jest kwartał jako ¼ roku. Zdaniem składu orzekającego, nie rodzi się wówczas wątpliwość co do wysokości stawki opłaty, wyrażonej w skali jednego roku. W pozwoleniu wodnoprawnym uwzględnia się maksymalną ilość m³ na sekundę i średnią ilość na rok. Stąd też wówczas cała należność jest dzielona na ¼. Jednak deklaracja podmiotu odnosi się do kwartału, podobnie jak wyniki kontroli. Wszelkie wątpliwości interpretacyjne winny zaś być rozstrzygane na korzyść strony – z braku przesłanek z art. 7a § 2 kpa w postaci ważnego interesu Państwa.
Zasadą jest gospodarowanie wodami na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe oraz analizę ekonomiczną (art. 9 ust. 3 Prawa wodnego). Uwzględnienie tej zasady oraz Dyrektywy 2000/60 WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 grudnia 2000 r., ustanawiającego ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE 2327 z dnia 22 grudnia 2000 r.) prowadzi do wniosku, że brak podstaw do zastosowania art. 7a § 1 kpa. Wykładnia celowościowa, funkcjonalna i systemowa wewnętrzna nie pozwala na różne rozumienie sposobu ustalania opłaty zmiennej, określanej w okresie przejściowym na podstawie deklaracji podmiotu, bądź wyników kontroli, skoro zawarte w nich ilości wód obejmują jedynie kwartał.
Prawidłowo organ przyjął do obliczeń jednostkową stawkę za 1 m³ wody, określoną w § 8 pkt 2 lit. a rozp., skoro opłata dotyczy każdego odprowadzanego w danym kwartale m³ wody wg rzeczywistej ilości wody, co po zsumowaniu daje ilość wody w skali roku. Należność za dany kwartał nie przechodzi bowiem na następny okres rozliczeniowy, czyli kwartał. Gdyby podzielić argumentację skarżącego co do konieczności uwzględnienia skali czasu jako ¼ roku, w istocie doszłoby do bezpodstawnego obniżenia opłaty za poszczególne kwartały, w sytuacji gdy ilość wody przyjętej do obliczeń dotyczy wyłącznie danego kwartału.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione.
Nie stwierdzając z urzędu innego naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), skargę należało zatem oddalić na podstawie art. 151 tej ustawy.
mr