Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. J. Dz. U. 2003, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), nałożył na A.W. obowiązek wstrzymania od zaraz użytkowania części przebudowanego (adaptowanego) korytarza a także przedłożenia w terminie jednego miesiąca od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego wraz z niezbędnymi uzgodnieniami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż na wniosek H.M. i J.G. wszczął postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku na działce położonej w S. przy ul. [...].
W wyniku przeprowadzonych w toku postępowania oględzin stwierdzono, iż w budynku o przeznaczeniu mieszkalno-usługowym wykonano roboty budowlane polegające na zabudowie korytarza, a także zmieniono sposób użytkowania tej części korytarza wydzielając lokal sklepowy branży odzieżowej. Powyższe prace zostały wykonane bez stosownego pozwolenia przez współwłaścicielkę budynku A.W. Postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, a także o opłacie skarbowej wymaganej w razie wniesienia zażalenia.
W zgodzie z powyższym pouczeniem A.W. wniosła do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie na otrzymane postanowienie, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strona podniosła, iż o oględzinach nie został powiadomiony jeden z współwłaścicieli posesji, E.P. Stwierdziła nadto, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. jest w jej odczuciu stronniczy, a jego decyzje są zdaniem strony nierzetelne.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że zażalenie A.W. na postanowienie PINB w Z. z dnia [...] jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż postanowienie pierwszoinstancyjne wydane zostało na podstawie art. 71a ust 1 Prawa budowlanego, a na postanowienie wydane w tym trybie nie przysługuje zażalenie. Błędne pouczenie strony co do możliwości wniesienia zażalenia nie rodzi skutków prawnych.
Pismem z dnia [...] A.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji. W uzasadnieniu skarżąca kolejny raz podniosła, iż podczas oględzin posesji nie był obecny jej brat E.P., który także jest właścicielem budynku.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo w uzasadnieniu podkreślił nadto, iż organ odwoławczy badając dopuszczalność zażalenia nie może podejmować oceny zasadności postanowienia, a w konsekwencji nie może odnieść się do zawartych w skardze zarzutów.
W trakcie rozprawy w dniu 7 grudnia 2006 r. skarżąca podtrzymała twierdzenia zawarte w skardze wyjaśniając, iż nie zgadza się z decyzjami zakazującymi jej użytkowania korytarza jako sklepu. Dodatkowo wyjaśniła, iż choć faktycznie według wpisów w księdze wieczystej brat nie jest współwłaścicielem posesji to jednak jej zdaniem ma on roszczenie z tytułu dziedziczenia po ojcu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że podstawy wniesienia zażalenia (art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) są skonstruowane na odmiennych zasadach niż podstawy wniesienia odwołania przede wszystkim dlatego, że odwołanie służy od każdej decyzji nieostatecznej wydanej w postępowaniu administracyjnym (art. 127 k.p.a.), zaś zażalenie na postanowienie służy wyłącznie wtedy, gdy konkretny przepis tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.). O ile zatem odwołanie jest powszechnym środkiem zaskarżenia decyzji nieostatecznych w tym sensie, że ograniczenie prawa wniesienia odwołania musi wynikać z wyraźnego przepisu ustawy, o tyle w odniesieniu do zażaleń przyjęta jest reguła odwrotna, tzn. służy ono jedynie wówczas, gdy przepis k.p.a. wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia - por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz. Zakamycze, 2005 r., s. 827 i nast. Stronie służy nadto zażalenie na postanowienie, gdy stanowi tak przepis szczególnej procedury administracyjnej, stosowanej w postępowaniu obok przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawo zażalenia wynika zatem z elementu obiektywnego w postaci istnienia normy prawnej przewidującej takie prawo a tym samym w żaden sposób nie można go domniemywać – por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom II. Zakamycze, 2005 r., s. 266. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zażalenie na postanowienie nakładające obowiązek wstrzymania użytkowania części przebudowanego (adaptowanego) korytarza oraz przedłożenia, w terminie jednego miesiąca od daty gdy postanowienie stanie się ostateczne, opisu technicznego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ekspertyzy technicznej (art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego).
Powołany wyżej przepis nie przewiduje jednak możliwości wniesienia zażalenia na wydane na podstawie ust. 1 postanowienie, zastrzegając takie uprawnienie jedynie w stosunku do wymienionych w art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego postanowień o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej. W konsekwencji wydając postanowienie o niedopuszczalności wniesionego przez A.W. zażalenia Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postąpił prawidłowo. Poprawnie też organ drugoinstancyjny wskazał, że choć Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. błędnie pouczył stronę o możliwości wniesienia zażalenia to jednak samo tylko wadliwe pouczenie nie może rodzić skutków prawnych w postaci przyznania A.W. uprawnienia nieprzewidzianego przepisami prawa. Pouczenie strony o możliwości zaskarżenia postanowienia nie może bowiem stworzyć uprawnienia do zaskarżenia postanowienia organu I instancji w sytuacji, w której brak jest normy prawa pozytywnego dopuszczającej zaskarżenie – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2001 r. I SA/Gd 170/00, LEX nr 76083. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.