Uzasadnienie
Na drukach urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy obydwoje skarżący wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek ten motywując trudną sytuacją materialną. W oparciu o informacje zawarte w druku PPF oraz ustalone na podstawie nadesłanych do Sądu dokumentów ustalono, że wnioskodawcy, w oparciu o umowę dożywocia zamieszkują wspólnie z rodziną swojego syna - J. T. w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2, wraz z synową (I. T.) ich dziećmi: A. i L. oraz drugą córką – A. T.. Skarżący posiadają stałe źródło dochodu w postaci świadczeń emerytalnego i rentowego uzyskiwanych w łącznej wysokości 1780 zł miesięcznie. Udokumentowane wydatki związane z utrzymaniem się wynoszą około [...] zł miesięcznie i składają się na nie opłaty za wodę, energię elektryczną oraz telefon. Syn i synowa skarżących utrzymują się z dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego, przy czym nie ustalono jego rzeczywistej wysokości. Podobnie, brak jest jakichkolwiek informacji na temat dochodu uzyskiwanego przez A.T.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).
Mając na względzie poczynione wyżej uwagi, w oparciu dokonane ustalenia nie dało się stwierdzić, że sytuacja materialna wnioskodawców uzasadnia uwzględnienie złożonego przez nią wniosku.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że zasadniczym wydatkiem, do którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi. Zgodnie zaś z treścią § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w rozpoznawanej sprawie wynosi on 200 zł. W zestawieniu z wysokością dochodu skarżących nie jest to kwota, której uiszczenie naraziłoby ich na uszczerbek w swoim utrzymaniu.
Dalej wskazać przyjdzie, że w istocie A. i H. T. pozostają na utrzymaniu rodziny swego syna, gdyż na mocy umowy z dnia [...] r. przenieśli własność swego gospodarstwa na syna i synową, w zamian za ustanowienie dożywocia. Z nadesłanej kserokopii wspomnianej umowy wynika, że to na synu skarżących ciąży obowiązek zapewnienia im dachu nad głową, energii elektrycznej, opału etc. W tej sytuacji cały, zadeklarowany we wniosku dochód strony pozostaje w jej wyłącznej dyspozycji. Nie wykazano zarazem aby był on obciążony obowiązkiem świadczenia na rzecz jakichkolwiek podmiotów trzecich.
W związku z powyższym uznano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, a wobec tego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia