Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm. zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) i art. 104 Kpa, Prezydenta Miasta R. orzekł o zatrzymaniu H. O. prawa jazdy kat. B o nr [...] wydanego dnia [...] r. przez Prezydenta Miasta R. W uzasadnieniu stwierdził, że ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r. wydanymi przez Prezydenta Miasta R., H. O. został skierowany na badania lekarskie (dec. nr [...]) i psychologiczne (dec. nr [...]) w celu stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami (w trybie art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami). Wyniki tych badań miał on przedłożyć w terminie trzech miesięcy od otrzymania decyzji. W związku z zakończonym okresem zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez Sąd Rejonowy w M. dnia [...] r., prawo jazdy zostało H. O. zwrócone na jego wniosek.
Dnia [...] r. wszczęte zostało postępowanie mające na celu wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy ze względu na niepoddanie się badaniom w wymaganym terminie i nieprzedłożenia stosownych orzeczeń lekarskich. W złożonym 30 czerwca 2015 r. wyjaśnieniu H. O. podał, że posiada aktualne badania lekarskie i psychologiczne wydane przez lekarza uprawnionego do badań kierowców i złożył je w czerwcu 2014 r. w związku z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Badanie to kierowca przeprowadził przed wydaniem decyzji kierującej na badania, więc nie jest to badanie będące skutkiem przeprowadzonego postępowania w trybie art. 135a ustawy o kierujących pojazdami.
Dnia 21 lipca 2014 r. H. O. został poinformowany, że orzeczenie lekarskie z dnia 6 maja 2014 r., na które się powołuje, nie spełnia wymogów badań wykonywanych na okoliczność stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez kierowcę jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Takie badanie bowiem, można wykonać jedynie w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949), właściwych ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej.
W konsekwencji ustanie przyczyny zatrzymania prawa jazdy nie miało wpływu na prowadzenie postępowania dotyczącego skierowania na badania lekarskie i psychologiczne zgodnie z art. 135a ustawy o kierujących pojazdami.
Dalej Prezydent R. powołując się na treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którą starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego stwierdził, iż decyzja w tym względzie ma charakter aktu związanego. W związku z tym był w okolicznościach sprawy zobligowany do jej wydania, gdyż H. O. nie poddał się badaniom lekarskim i psychologicznym w wyznaczonym terminie.
W odwołaniu od tej decyzji H. O. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Podniósł, że wymagane orzeczenie lekarskie dołączył do pisma z dnia 27 czerwca 2014 r. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Nadto powołał się na dołączone do odwołania zaświadczenie psychologiczne z dnia 7 lipca 2015 r. wydane przez uprawnionego psychologa, którym stwierdzono u niego brak zaburzeń sprawności psychoruchowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest wydawana w przypadku gdy osoba posiadająca taki dokument nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia:
- - o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy (lit. a);
- - o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 (lit. b).
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970) do dnia 3 stycznia 2016 r. osoba kierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 lit. a, b i d ustawy zmienianej w art. 1, jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu;
- 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.
Odwołujący do przedstawienia takich orzeczeń został zobowiązany decyzjami Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r., które zostały utrzymane następnie w mocy decyzjami SKO w K. z dnia [...] r., doręczonymi mu 16 października 2014 r. Zgodnie zatem z art. 12 ust. 1 w/w ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami H. O. był zobowiązany przedłożyć odpowiednie orzeczenia (lekarskie i psychologiczne) w terminie 3 miesięcy od doręczenia mu w/w decyzji SKO, czego jednak nie uczynił, co uzasadniało orzeczenie o zatrzymaniu jego prawa jazdy.
Przedstawił on co prawda orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 6 maja 2014 r. oraz zaświadczenie psychologiczne z dnia 7 lipca 2015 r., ale nie mogło to mieć wpływu na treść decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ww. orzeczenie lekarskie nie zostało wydane na podstawie ww. decyzji Kolegium z dnia [...] r. nr [...], ponadto nie zostało wydane przez lekarza wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, który to wymóg wynika z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców.
Również przedłożone zaświadczenie psychologiczne nie spełnia wymogów wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r., poz. 937).
Stwierdziło też SKO, że termin przedłożenia wymaganych orzeczeń jest terminem materialnoprawnym, określonym bezpośrednio przez przepisy prawa, a nie przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu). Jego upływ rodzi konsekwencje prawne w postaci obowiązku zatrzymania przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) prawa jazdy. Z uwagi na materialnoprawny charakter terminu, nie podlega on przedłużeniu ani przywróceniu, co oznacza, że organ administracji publicznej nie ma żadnych możliwości by go zmienić, bez względu na przyczynę niedochowania terminu. Skoro strona nie dochowała ww. terminu obowiązkiem organu jest zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami do czasu przedłożenia stosownego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz uiszczenia opłaty ewidencyjnej.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO w K. z dnia [...] r. H. O. wniósł o jej uchylenie i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 6, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, przez błędne przyjęcie, że przedłożone przez niego zaświadczenie lekarskie i zaświadczenie psychologiczne nie spełniają obowiązujących wymogów i nie mogą świadczyć o wykonaniu przez niego obowiązków wynikających z wydanych w stosunku do niego decyzji administracyjnych. W tym względzie zdaniem skarżącego organy orzekające oparły się na nieobowiązującym już rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 r.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie powtarzając w ogólnym zarysie stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej.
Na rozprawie sądowej reprezentująca skarżącego adwokat dodatkowo zarzuciła, że nie był on nigdy wzywany do stawienia się na badania, zgodnie z wydanymi skierowaniami. W tej zaś sytuacji za bezpodstawny należy uznać zarzut organów, że nie przedłożył on wydawanych w wyniku takich badań orzeczeń. Nadto stwierdziła, że nielogiczne jest zatrzymywanie prawa jazdy, które wcześniej zostało skarżącemu zwrócone w oparciu o zaświadczenie lekarskie wydane mu przez uprawnionego lekarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Również dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu, w związku z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą P.p.s.a.), Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości i pozostaje poza sporem, że skarżący decyzjami Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. (karta nr 14 i 15 akt adm.), utrzymanymi następnie w mocy decyzjami SKO w K. z dnia [...] r., został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami. Przedmiotowe decyzje organu pierwszej instancji zawierały przy tym jednoznaczne stwierdzenie w jakich terminach skarżący powinien poddać się badaniom i w jakim terminie od doręczenia decyzji o skierowaniu go jest zobowiązany przedstawić Prezydentowi Miasta R. uzyskane w następstwie badań orzeczenia lekarzy. W pouczeniu decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie zawierała nadto informację gdzie takie badania należy wykonać.
Skarżący był zatem świadomy nałożonych na niego zgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązków i terminów w których ma je zrealizować. Z żadnych obowiązujących przepisów nie wynika przy tym aby istniał dodatkowo obowiązek wzywania uprawnionego do kierowania pojazdami lub tramwajem do stawienia się na takie badania.
Jak wynika z akt sprawy w terminie trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu wydanych w postępowaniu odwoławczym decyzji SKO z dnia [...] r. (doręczonych 16 października 2014 r.), skarżący nie przedłożył Prezydentowi Miasta R. orzeczeń lekarskich zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami. Co więcej w ogóle nie poddał się wynikającemu z decyzji badaniu lekarskiemu w uprawnionej do jego przeprowadzenia placówce.
Za orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami nie mogło być przy tym uznane powoływane przez niego orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 6 maja 2014 r. Zostało ono bowiem wydane jeszcze przed wydaniem decyzji nakładającej na skarżącego obowiązek poddania się takiemu badaniu. Nie było to zatem badanie lekarskie przeprowadzone w celu realizacji tego obowiązku. Nadto nie zostało ono wydane przez uprawnioną do tego placówkę o jakiej mowa w § 10 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r., tj. przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej.
Także przedłożone przez skarżącego dopiero w postępowaniu odwoławczym zaświadczenie psychologiczne nr [...] nie mogło być uznane jako spełniające wymogi orzeczenia psychologicznego wydanego zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. o skierowaniu H. O. na badania psychologiczne, gdyż jak to zasadnie zwróciło uwagę SKO w zaskarżonej decyzji, nie spełnia ono wymogów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r. poz. 937).
Jak wynika z powyższych rozważań do zatrzymania skarżącemu posiadanego przez niego prawa jazdy kat. B doszło zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. ec