Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. S. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...]
Wskazana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie utrzymała w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
Adresatami obu wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji byli K. Z. i B. Z. zaś S. Z. występował jako ich pełnomocnik.
W treści skargi S. Z. wskazał, że wnosi ją w imieniu K. Z. i B. Z. oraz w imieniu własnym jako mieszkaniec S. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej także "p.p.s.a.") do wniesienia skargi uprawnionym jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Pojęcie interesu prawnego w rozumieniu ww. przepisu ma szersze znaczenie, niż w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oznacza interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, czyli żądania dokonania przez ten sąd oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym (por. np. T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz. W-wa, 2005, s. 213, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r. II OSK 439/10 – CBOSA i powołana tam literatura).
Pojęcie strony, jak słusznie stwierdził NSA w ww. wyroku, jest kategorią prawa materialnego i dlatego interes prawny w postępowaniu administracyjnym wynikać musi z prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wynikać także z przepisów prawa procesowego lub ustrojowego.
Wykazanie interesu prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym (podobnie, jak w postepowaniu administracyjnym) jest obowiązkiem skarżącego. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie poszukuje we własnym zakresie tego interesu. Może natomiast i powinien dokonać oceny wskazanych przez stronę lub skarżącego okoliczności, przemawiających za istnieniem takiego interesu prawnego. Tym niemniej, to skarżący powinien wykazać, że istnieje związek o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującym przepisem materialnoprawnym, a jego sytuacją prawną; związek polegający na tym, że zastosowanie danego przepisu może mieć bezpośredni wpływ na sytuację skarżącego. Jeżeli zaś taki bezpośredni wpływ nie zostanie wykazany, to brak jest interesu prawnego takiej osoby i nie może być ona uznana za stronę (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, CBOSA).
Osoba, która nie ma (nie wykaże) interesu prawnego w wyżej określonym znaczeniu, nie może więc skutecznie prawnie żądać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarżący nie był stroną postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją. W postępowaniu administracyjnym był pełnomocnikiem córki i zięcia. Nie wykazał też własnego, indywidualnego interesu prawnego we wniesieniu do tut. Sądu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] w sposób opisany powyżej. Powołuje się natomiast na bycie mieszkańcem S., co nie jest wykazaniem własnego, indywidualnego interesu prawnego, powodującego powstanie po stronie jednostki lub podmiotu legitymacji skargowej w rozumieniu ww. art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawniającego do skutecznego poszukiwania ochrony skonkretyzowanego, oznaczonego i indywidualnego prawa skarżącego. Zaakcentować w tym miejscu należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 157 § 2 k.p.a. postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żadanie strony lub z urzędu.
Status strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym jest determinowany – co do zasady – normami prawa materialnego (administracyjnego lub cywilnego), które decydują o istnieniu interesu prawnego konkretnej osoby w konkretnej sytuacji faktycznej w uzyskaniu rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach oraz kształtują jego treść (art. 28 k.p.a.). Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wprawdzie postępowaniem odrębnym od postępowania zakończonego wydaniem decyzji, o której legalności ma orzec organ nadzoru, ale dotyczy tego samego stosunku materialnoprawnego co decyzja wydana w postępowaniu zwykłym. Co do zasady krąg osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym pokrywa się z kręgiem osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym z tego właśnie powodu, że u podstaw postępowania nadzwyczajnego leży decyzja wydana w trybie zwykłym, a zatem i stosunek materialnoprawny nią ukształtowany.
Co do kwestii bycia stroną w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym przymiot strony przysługuje inwestorowi, właścicielom i użytkownikom wieczystym działek inwestowanych. Interes ten wykazuje także właściciel tych działek, które znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co jednocześnie wyklucza te podmioty, których nieruchomości nie znajdują się w granicach tego obszaru. Krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa, przez co stroną może być właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja, lecz przyznanie podmiotowi praw strony musi być oceniane przez pryzmat ww. wymogów wynikających z art. 28 K.p.a. O interesie tych osób przesądza zasięg odziaływania danej inwestycji na jej uciążliwość dla tych nieruchomości.
Skarżący nie wykazał, że jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym działki znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Powołał się jedynie, że jest mieszkańcem Strzebinia co nie jest wystarczające aby uznać go za stronę w toczącym się postępowaniu.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji.