Uzasadnienie
Skarżący A. I. pismem z dnia [...] 2004 roku zgłosił zamiar wykonania ogrodzenia działek nr A i B k.m. [...] położonych w narożu ulic A i B w D.. W zgłoszeniu podał, że ogrodzenie będzie wykonane na podmurówce z kątowników stalowych. Jego wysokość będzie wynosiła około 170 cm i będzie przebiegać w granicy działek. W ogrodzeniu nie zostanie wykonana brama wjazdowa.
Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...] r., powołując się na art. 30 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. (t. j. Dz. U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 z zm.) zgłosił sprzeciw w stosunku do robót objętych zgłoszeniem.
Zdaniem organu roboty objęte zgłoszeniem nie uwzględniały ustaleń obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miasta D. wynikających z uchwały nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. (publ. w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z [...] r.), a nadto inwestor nie złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych; na załączonej mapie nie określono granic nieruchomości, a sam wniosek nie został złożony na odpowiednim formularzu.
Wojewoda [...]– po rozpatrzeniu odwołania A. I. – decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta D. i przekazał sprawę – temu organowi – do ponownego rozpatrzenia. W motywach organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie odwołujący się wszystkich wymogów zgłoszenia, przewidzianych w art. 30 Prawa budowlanego nie spełnił, ale w takiej sytuacji organ powinien go wezwać do uzupełnienia braków w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.
Natomiast zgłoszenie sprzeciwu z uwagi na brak złożenia wniosku na stosownym formularzu jest sprzeczne z prawem. Także ogólnikowe powołanie się na plan zagospodarowania przestrzennego nie było wystarczające do zgłoszenia sprzeciwu.
W następstwie powyższej decyzji Prezydent D. postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 29 i 30 Prawa budowlanego, nałożył na A. I. – inwestora, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o podanie: zakresu i sposobu wykonywania prac, terminu ich rozpoczęcia i złożenie: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, szkiców lub rysunków oraz zezwolenia zarządcy drogi (w formie decyzji – art. 40 ustawy o drogach publicznych) na zlokalizowanie w pasie drogowym obiektu niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogą. Jako termin wykonania zobowiązania ustalono okres 7 dni od dnia doręczenia sprzeciwu.
Następnie Prezydent D. decyzją z dnia [...] roku ponownie zgłosił sprzeciw w stosunku do wykonania robót objętych zgłoszeniem. Uzasadniając zgłoszenie sprzeciwu organ podał, że inwestor w wyznaczonym terminie nie uzupełnił zgłoszenia wymaganym zezwoleniem zarządcy drogi. Dla obszaru na którym inwestor projektuje budowę ogrodzenia obowiązuje plan miejscowego zagospodarowania przestrzennego z 2004 roku. Zgodnie z ustaleniami tego planu część działek o numerach A i B znajduje się w pasie drogowym ulic określonych symbolami ([...] – Aleja B i [...] – modernizacja ulicy A (rysunek planu). Zgodnie z ustawą o drogach publicznych zabrania się lokalizacji w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Jedynie w szczególnych wypadkach istnieje możliwość lokalizowania w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami, a nastąpić to może wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydanym w formie decyzji administracyjnej.
Nadto granice działek oznaczone na mapach ewidencyjnych, pozostających w zasobie ewidencyjnym urzędu, nie pokrywają się z linią ogrodzenia wskazaną przez inwestora, który twierdzi, że ogrodzenie będzie zlokalizowane w granicy działek. Inwestor w zgłoszeniu, ani żadnym kolejnym piśmie nie zawarł wniosku o wydanie przez zarządcę drogi zezwolenia na inwestycję w pasie drogowym, ani nie domagał się wykupienia części działek A i B znajdujących się w pasie drogowym. Artykuł 20 pkt 17 ustawy o drogach publicznych określa kompetencje zarządcy dróg, a nie nakłada na zarządcę obowiązek wykupu gruntów bez woli właściciela. Ponieważ realizacja obiektu objętego zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów ustawy o drogach publicznych, na podstawie art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego wniesiono sprzeciw w drodze decyzji.
W odwołaniu A. I. podniósł, iż Prezydent D. jest zarządcą drogi, dlatego też powinien sam dokonać uzgodnienia, bez odrębnego żądania inwestora. Ponadto wyznaczony termin do uzyskania uzgodnienia był zbyt krótki, a uzasadnienie decyzji w części dotyczącej niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest zbyt ogólnikowe.
Odwołujący się wskazał nadto na przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 35 ust. 4, 39 ust. 3, 40 ust. 2 pkt 3, z których wynika dopuszczalność budowy ogrodzenia w pasie drogowym. Podkreślił, że organ I instancji nie był uprawniony do wydania sprzeciwu co uniemożliwia odwołującemu się ochronę własności, ale powinien sprawę załatwić całościowo bowiem leży to w jego kompetencjach.
Zdaniem odwołującego się organ I instancji mógł nałożyć na niego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia, a będąc zarządcą drogi równocześnie wydać decyzję przewidzianą art. 40 ustawy o drogach publicznych. Mógł też nie wyrazić zgody na zajęcie pasa drogowego i zaproponować wykupienie części działki lub działkę zamienną.
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia – na podstawie art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy podzielił stanowisko skarżącego, iż termin 7 dniowy do uzupełnienia zgłoszenia był zbyt krótki, wręcz uniemożliwiający odwołującemu się uzupełnienie zgłoszenia przez złożenie zezwolenia zarządcy drogi. Ta okoliczność przesądziła o uchyleniu decyzji organu I instancji w celu ponownego wyznaczenia terminu do uzupełnienia zgłoszenia o zezwolenie zarządcy drogi. Odnośnie podnoszonego przez odwołującego się zarzutu, iż wobec faktu, że organ I instancji jest równocześnie zarządcą drogi i powinien we własnym zakresie dokonać stosownego uzgodnienia, organ odwoławczy stwierdził, iż organy administracyjne nie mogą działać bez wniosku strony, a taki wniosek przez inwestora nie został złożony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. I. powtórzył swoją dotychczasową argumentację. Akcentował przede wszystkim fakt, że organ I instancji będący również zarządcą drogi, powinien na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych z urzędu uzgodnić warunki zajęcia pasa drogowego, a w przypadku odmowy uzgodnienia wykupić część lub całość terenu, albo zaproponować nieruchomość zamienną.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 28.02,2006 roku skarżący A. I. okazał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku o umorzeniu postępowania w sprawie sprzeciwu. Stwierdził, iż w oparciu o tą decyzję może wykonać ogrodzenie ale mimo to podtrzymuje skargę bowiem dąży do "uregulowania całości problematyki".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona przez Sąd, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.), kontrola wykazała, że decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Przekazując sprawę organ te może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jednoczesnym rozpatrzeniu sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, którą zgłoszono sprzeciw w stosunku do inwestycji objętej zgłoszeniem inwestora. Zgłoszenie dotyczyło budowy ogrodzenia od strony dróg publicznych – i jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu I instancji – zlokalizowanego w pasie drogowym. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz w zależności od potrzeb szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Zgłoszenia dokonuje się przed terminem rozpoczęcia zamierzonych robót, a do ich wykonania można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu.
W przepisie art. 30 ust. 6 pkt 1-3 Prawa budowlanego określono przypadki w których organ wnosi sprzeciw. Sprzeciw ten wnosi organ w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia. Okolicznością, która wpływa na to, iż termin do wydania decyzji o sprzeciwie nie jest liczony od dnia zgłoszenia, jest wydanie przez organ postanowienia, po stwierdzeniu braków zgłoszenia, nakładającego obowiązek uzupełnienia tych braków w określonym terminie. Jeżeli braki zgłoszenia nie zostaną uzupełnione w wyznaczonym terminie – organ wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Oznacza to, że podstawą wydania decyzji o sprzeciwie na skutek nieuzupełnienia braków zgłoszenia jest art. 30 ust. 2 in fine Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 6 przewidujący wniesienie sprzeciwu na skutek ustalenia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Wydając postanowienie o obowiązku uzupełnienia zgłoszenia organ kieruje się określonymi w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wymaganiami jakim zgłoszenie powinno odpowiadać, a także rodzajem objętej zgłoszeniem inwestycji. Od rodzaju tej inwestycji uzależniony jest obowiązek dołączenia do zgłoszenia stosownych pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami. Wymagane przepisami odrębnymi pozwolenia, uzgodnienia lub opinie mogą wynikać z wielu ustaw, w tym ustawy o drogach publicznych. Realizacja objętego zgłoszeniem ogrodzenia, które miało być zlokalizowane w pasie drogowym wymagała zezwolenia zarządcy drogi w formie decyzji administracyjnej (art. 39 ust. 3 i 40 ustawy o drogach publicznych z 21.03.1985 r.).
Zasadnie zatem skarżący został wezwany do uzupełnienia zgłoszenia zezwoleniem zarządcy drogi. Jednakże ustalony termin wykonania nałożonego obowiązku – 7 dni w sposób oczywisty był nierealny co wynika z ustalonego w kpa terminu załatwienia spraw – art. 35 kpa.
Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy – po stwierdzeniu, iż wyznaczony do uzupełnienia zgłoszenia termin był niezgodny z prawem, a równocześnie zasadnie przyjmując, iż to inwestor ma obowiązek złożyć żądane zezwolenie (decyzję) zgodnie z art. 138 § 2 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji celem ponownego ustalenia terminu w którym inwestor złoży żądane zezwolenie. Jedynie bowiem organ I instancji jest uprawniony do żądania uzupełnienia zgłoszenia, jego oceny, następstwem której jest albo milczące dopuszczenie do realizacji robót objętych zgłoszeniem, albo zgłoszenie sprzeciwu w drodze decyzji. Należy jeszcze podkreślić, że zgłoszenie sprzeciwu po uzupełnieniu zgłoszenia w sposób wskazany w postanowieniu następuje na podstawie art. 30 ust. 6.
Powyższa analiza przepisów art. 30 ust. 2, 5 i 6 Prawa budowlanego prowadzi – w ocenie składu orzekającego – do wniosku, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarzuty skarżącego nie są słuszne. Już z art. 30 ust. 2 wynika, że obowiązek dołączenia do zgłoszenia stosownych pozwoleń, uzgodnień i opinii obciąża składającego wniosek. Fakt, iż zarządcą drogi przy której wnioskodawca zamierzał zrealizować ogrodzenie jest Prezydent Miasta D., będący równocześnie organem architektoniczno-budowlanym I instancji, nie zmienia faktu, iż postępowanie o wydanie zezwolenia o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych z dnia 21.03.1985 r. jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, ze wszystkimi środkami odwoławczymi z kpa i skargą do sądu administracyjnego, wszczynanym na wniosek. Takiego wniosku skarżący nie złożył, a w świetle prawa nie można go domniemywać. Z kolei nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie robót objętych zgłoszeniem (art. 30 ust.
7) następuje w sytuacji gdy zgłoszone roboty mogą naruszać ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego lub powodować skutki wymienione w art. 30 ust. 7 pkt 1-7 Prawa budowlanego. Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o wskazany art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nie wchodzi więc w grę, w sytuacji nie wykonania przez inwestora obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, nałożonego postanowieniem.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.