Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., działając na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49 b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 kpa, nałożył na G. O.-W. obowiązek rozbiórki wybudowanego ogrodzenia wykonanego z elementów prefabrykowanych i siatki stalowej na działkach nr 1, km. [...] i [...], km. w D.-[...].
Decyzja powyższa zawierała prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia odwołania oraz terminie i sposobie jego wniesienia. Została ona doręczona G. O.-W. w dniu 1 października 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy.
W dniu 16 października 2014 r. G. O. złożyła osobiście w siedzibie organu I instancji odwołanie od ww. decyzji. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, powołując się na swoją chorobę.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej WINB), działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwanej dalej kpa) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Drugim postanowieniem z tej samej daty, zaskarżonym w niniejszej sprawie, WINB działając na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że G. O.-W. odebrała decyzję organu I instancji w dniu 1 października 2014 r., a zatem odwołanie mogło być wniesione najpóźniej w dniu 15 października 2014 r. Skoro odwołanie od opisanej wyżej decyzji zostało złożone przez G. O.-W. osobiście w siedzibie organu w dniu 16 października 2014 r., to należało przyjąć, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 kpa. Podkreślono przy tym, że organ odwoławczy z urzędu jest zobowiązany zbadać, czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. Organ nie ma przy tym swobody wyboru konsekwencji prawnych stwierdzenia uchybienia terminu.
Dalej wskazano, że wnosząca odwołanie zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jednakże organ odwoławczy stosownie do art. 58 kpa odmówił przywrócenia terminu. Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, że rozpoznanie merytoryczne odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony oznaczałoby, że organ podjął działania bez podstawy prawnej, a wydane rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą nieważności.
W jednym piśmie z dnia 5 grudnia 2014 r. G. O.-W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na obydwa postanowienia organu II instancji.
Z uwagi na to, że skarga dotyczyła dwóch postanowień organu odwoławczego Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządził rozdzielenie skarg wniesionych jednym pismem i zarejestrowanie ich pod dwiema sygnaturami. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze podniesione zostały liczne argumenty kwestionujące zasadność decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę. Skarżąca podniosła również, że nie składała osobiście odwołania w siedzibie PINB w D., odwołanie to złożył jej syn oraz matka skarżącej – G. O. Dalej wskazała, że nie wiedziała, iż pisma urzędowe można wysyłać drogą elektroniczną, poza tym w żadnym piśmie zarówno organu I, jak i II instancji nie podano jej takiego adresu. Skarżąca oświadczyła, że chorowała od 4 sierpnia 2014 r. do 3 listopada 2014 r., a problemy ze zdrowiem ma od 2008 r., tj. od czasu ostatniej ciąży. Ma uszkodzony kręgosłup na odcinku lędźwiowym i szyjnym i ból nie pozwala jej normalnie funkcjonować, może chodzić jedynie na krótkich odcinkach, wobec czego syn podwozi ją do pracy.
Dodatkowo przedstawiła swoją trudną sytuację rodzinną i finansową. Skarżąca wyjaśniła nadto, że w dniu 15 października 2015 r. przygotowała odwołanie, które wydrukowała jej córka. Odwołanie to miał natomiast wysłać drogą pocztową jej syn po powrocie z pracy. Niestety syn wrócił późno z pracy, a kiedy udał się do urzędu pocztowego okazało się, że nie ma wystarczających pieniędzy na wysłanie listu. Wrócił ponownie do domu po pieniądze, jednakże nie zdążył dojechać z powrotem do urzędu pocztowego.
W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wskazał, że skoro skarżąca posłużyła się w dniu 15 października 2014 r. córką do załatwienia kwestii związanej z drukowaniem odwołania, to mogła także za pomocą tejże córki złożyć w tym dniu odwołanie, zachowując tym samym ustawowy termin. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności wskazane w skardze potwierdzają tylko zawinienie skarżącej w uchybieniu terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem podlega ono kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. z dnia [...] r., nr [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...]r., nr [...].
Wskazać trzeba, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (...). O przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji strona powinna być pouczona (art. 107 § 1 kpa).
Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację uznać należy, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W kontrolowanej sprawie z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. w sprawie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia, skarżąca działała osobiście, co potwierdza również fakt, iż w dniu 8 sierpnia 2014 r. zapoznała się w siedzibie organu I instancji z aktami sprawy. Stąd też wydana decyzja została doręczona skarżącej, co zostało udokumentowane zwrotnym potwierdzeniem odbioru tej decyzji w dniu 1 października 2014 r. Zgodnie zatem z powyższym termin do wniesienia odwołania od prawidłowo doręczonej decyzji upływał w dniu 15 października 2014 r. Skarżąca podjęła próbę skutecznego złożenia odwołania od wymienionej powyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D., poprzez złożenie wniosku o przywrócenia terminu do złożenia odwołania, tym niemniej jego rozpatrzenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zakończyło się postanowieniem o odmowie jego przywrócenia.
Skoro zatem organ odmówił przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, to konsekwencją tego było wydanie postanowienia w trybie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Wskazać należy, że w kontrolowanej sprawie organ zachował prawidłową kolejność czynności procesowych, w pierwszej kolejności zasadnie rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Prawidłowo też w ocenie Sądu ustalił i wyliczył datę rozpoczęcia i upływu terminu do złożenia odwołania oraz datę faktycznego jego wniesienia.
Bezsporne pozostaje, iż w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do złożenia odwołania. A jeśli tak, to w takim przypadku Sąd dokonując oceny jedynie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, (postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stanowi odrębną sprawę), nie może tego faktu pominąć i dokąd istnieje ono w obrocie prawnym nie znajduje podstaw do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie można uznać, by kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygniecie było wadliwe. Konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest bowiem postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż prowadzenie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez przywrócenie terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 16 § 1 kpa – orzekanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną)
Sąd podkreśla w tym miejscu, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie organu II instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym, ani merytorycznym, zgodności z prawem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...]r., nr [...] nakazującej rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia.
Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.