Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. zarządzeniem z dnia [...] r. nr [...] orzekł o wydzierżawieniu na rzecz L. S. nieruchomości położonych przy ul. [...] w S. Pismem z dnia 3 marca 2016 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 8 marca 2016 r., Przedsiębiorstwo [A] S.A. w S., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę między innymi na powyższe zarządzenie.
W odpowiedzi na skargę nadesłanej wraz z aktami sprawy organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu).
Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności jest pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli sprawa poddana kontroli sądu do takiej kategorii spraw nie należy, stosowanie do art. 58 § 1 p.p.s.a. skargę należy odrzucić.
Analiza powołanych przepisów art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. nie pozwala na zakwalifikowanie zaskarżonego zarządzenia Prezydenta Miasta S. do żadnej z wymienionych w przytoczonym przepisie kategorii aktów, czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone zarządzenie stanowi władczą formę rozstrzygnięcia organu jednostki samorządu terytorialnego. Nie jest to w szczególności decyzja administracyjna, w której organ dokonał autorytatywnej konkretyzacji przepisu prawa materialnego (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Nie jest to również niebędący aktem prawa miejscowego akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawie z zakresu administracji publicznej. Nie stanowi również żadnego z zarządzeń, które na mocy przepisów szczególnych podlegałoby kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zarządzenie to nie stanowi także "innego, niż decyzja albo postanowienie, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", które wymienia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie kreuje ono obowiązków ani uprawnień związanych ze sporną nieruchomością. Zarządzeniem tym organ oznajmił jedynie, że ma zamiar w przyszłości zawrzeć umowę dzierżawy wskazanej w wykazie nieruchomości w określonym trybie. Nie rodzi ono żadnego uprawnienia żadnego podmiotu do zawarcia z nim umowy. Jest ono prawnie obojętne, nie zawiera żadnego elementu, z którego osoba trzecia może wywodzić roszczenia. Nie będąc formą aktu wydawanego w trybie postępowania administracyjnego, nie obligując organu do wydania w przyszłości żadnego rozstrzygnięcia, nie może stanowić też przyrzeczenia administracyjnego, skoro przyrzeczenie, jak zauważa skarżący, zawiera elementy przyszłego rozstrzygnięcia.
Jako że treść zarządzenia nie rodzi żadnych praw ani nie ingeruje w żadne prawa nabyte, nie może naruszać art. 2 Konstytucji. Stanowi ono jedynie oświadczenie woli Prezydenta Miasta S., jest przejawem uprawnień właścicielskich (art. 140 k.c.) i na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można przypisać mu charakteru aktu z zakresu administracji publicznej, bowiem nie wywołuje ono żadnych skutków administracyjnoprawnych. Stanowi ono cywilnoprawne oświadczenie woli i jako takie nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Rozporządzenie nieruchomością przez właściciela nie następuje w tym przypadku w formie przewidzianej prawem administracyjnym. Żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie nakłada na organ obowiązku wydania aktu administracyjnego w tym zakresie. Okoliczność, że gospodarowanie mieniem publicznym przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego doznaje na gruncie tej ustawy ograniczeń nie powoduje, że spory w tym zakresie tracą charakter cywilnoprawny.
Z tych względów należało uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna, gdyż zaskarżone zarządzenie nie jest objęte właściwością sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Uznanie, że skarga nie dotyczy sprawy podlegającej kognicji sądu administracyjnego sprawia, że bezprzedmiotowym stają się zarzuty naruszenia przepisów ogólnych k.p.a. - art. 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Na marginesie należy wskazać, że nawet gdyby przyjąć, że zaskarżone zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. podlega kognicji sądu administracyjnego (czego Sąd nie podziela) to i tak skarga podlegałaby odrzuceniu z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Zgodnie z treścią art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Termin do wniesienia skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 cyt. ustawy wynosi trzydzieści dni, a jego bieg rozpoczyna się następnego dnia po dniu, w którym skarżącemu została doręczona przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego odmowa usunięcia naruszenia interesu prawnego albo też po upływie dwóch miesięcy, w czasie których organ miał obowiązek ustosunkować się do takiego wezwania.
Jak wynika z akt administracyjnych objęte skargą zarządzenie zostało wydane w dniu [...]r. Skarżący w skierowanym do Prezydenta Miasta S. piśmie z dnia [...] r. wniósł o zaniechanie wydania zarządzenia w sprawie wydzierżawienia na rzecz L. S. przedmiotowego gruntu. Przyjmując, że pismo to stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to od tego dnia rozpoczął bieg sześćdziesięciodniowy termin, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a., do wniesienia skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta S. W tym terminie (w dniu 4 stycznia 2016 r.) skarżącej spółce doręczono odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - pismo Zastępcy Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...].
Mając powyższe względy na uwadze termin do zaskarżenia zarządzenia, stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a., upływał z dniem 3 lutego 2016 r. Natomiast Przedsiębiorstwo [A] S.A. w S. nadało skargę w polskim urzędzie pocztowym w dniu 8 marca 2016 r. uchybiając tym samym terminowi do wniesienia skargi. Zatem nawet przy przyjęciu, że niniejsza skarga jest dopuszczalna, to i tak zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podlegałaby ona odrzuceniu, jako wniesiona po upływie terminu.
W ocenie Sądu zaskarżone zarządzenie nie mieści się jednak we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, co obliguje Sąd do jego odrzucenia. Niedopuszczalność skargi czyni bezprzedmiotowymi także pozostałe jej zarzuty.
W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.