Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W. D. zwrócił się o ustanowienie adwokata z urzędu, swój wniosek motywując trudną sytuacją materialną oraz nieznajomością prawa. Z treści formularza wynika, że skarżący jest obecnie osadzony w zakładzie karnym, nie posiada żadnego majątku, natomiast uzyskuje dochód w wysokości 495,43 zł netto miesięcznie z tytułu emerytury.
Referendarz sądowy, pismem z dnia 28 maja br. zobowiązał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia, czy jest zatrudniony w placówce penitencjarnej, czy otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, na jaki cel przeznacza środki uzyskiwane ze świadczenia emerytalnego oraz jaka jest wysokość środków zgromadzonych na rachunku depozytowym.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914).
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
W realiach rozpoznawanej sprawy ustalono, że W. D. jest osadzony w zakładzie karnym, a zarazem uzyskuje świadczenie w wysokości 495 zł netto miesięcznie. Wobec tego należało ustalić, czy wspomniany dochód jest obciążony obowiązkiem świadczenia na rzecz osób trzecich, a także jaka kwota znajduje się na rachunku depozytowym skarżącego. Ponieważ uchylił się on od udzielenia odpowiedzi w tym zakresie, niepodobna przyjąć, że nie dysponuje on środkami pozwalającymi na skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Uzyskane informacje pozwalają bowiem założyć, że cały dochód wnioskodawcy pozostaje do jego dyspozycji, co umożliwia mu samodzielne skorzystanie z usług adwokata.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.