Uzasadnienie
Na wniosek C. K. zam. w K. przy ul. [...], decyzją z dnia [...]r., Prezydent Miasta K. dokonał rejestracji samochodu osobowego marki [...] i nadał mu numer rejestracyjny [...]. Wydana została również karta pojazdu nr [...], za wydanie której została pobrana opłata wysokości 500 zł.
Pismem złożonym dnia [...]r. C. K. wniósł do organu o zwrot, w jego ocenie niezasadnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości 425 zł.
Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu opłaty. Podniósł, że opłata została ustalona zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem. Niezależnie od tego wskazał, iż ewentualne roszczenie o zwrot opłaty uległo przedawnieniu.
Kolejnym pismem, złożonym dnia [...] r. C. K. wezwał Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa. Podniósł, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04 opłata za wydanie karty pojazdu przekraczająca kwotę 75 zł jest nienależna. W związku z tym, że wnoszący dokonując rejestracji pojazdu uiścił opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł, to organ zobowiązany jest do zwrotu 425 zł.
Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu.
Dnia [...] r., C. K. wniósł do tutejszego Sądu skargę na powyższą czynność Prezydenta Miasta K.. Zarzucił organowi administracji, iż odmawiając zwrotu części nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu nie uwzględnił skutków wyroku TK z dnia 17 stycznia 2006 r.
W związku z tym wniósł o "wykonanie" wyroku Trybunału konstytucyjnego oraz o zwrot należnej mu części opłaty wraz z odsetkami.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Argumentując swe stanowisko podniósł przede wszystkim zarzut przedawnienia, gdyż od daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego upłynął już okres 10 lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio (§ 1). W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (§ 2).
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona czynność jest niezgodna z prawem.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego jest czynność Prezydenta Miasta K. polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu nr [...] dla sprowadzonego z zagranicy samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Z tytułu wydania powyższej karty pojazdu została pobrana opłata w wysokości 500 zł na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz. 1310 ze zm.), uznanego następnie za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, który orzekł, że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.
Należy tu wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt I OPS 3/07 (wszystkie orzeczenia za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przesądził, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie ww. przepisu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przesądzenie przez NSA, że czynność w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu ma charakter czynności materialno – technicznej dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa oznacza, że strona zamierzająca poddać taką czynność kontroli sądu powinna wyczerpać, przed wniesieniem skargi, drogę postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej skarżący dopełnił tego formalnego wymogu, bowiem pismem z dnia [...] C. K. wezwał Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., zakwestionowany przepis § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., którego utratę mocy obowiązującej wskazano na dzień 1 maja 2006 r., mógł stanowić podstawę do pobrania od skarżącego opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł. Trybunał Konstytucyjny we wspomnianym wyroku stwierdził niezgodność wskazanego przepisu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach, polegające na zawyżeniu wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Kwestionowany przepis rozporządzenia niezgodnie bowiem ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowe koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział.
Dlatego też Trybunał uznał, że przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustawy i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenia uprawnień ustawodawcy. Trybunał wskazał również, że opłata charakteryzuje się cechami podobnymi do podatku, z tym że w przeciwieństwie do podatków, jest świadczeniem ekwiwalentnym. Podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, niepozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, Trybunał uznał za sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Rozwiązanie takie oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Opłata ta w części wynikającej z jej podwyższenia stanowi bowiem nową daninę publiczną.
W związku z powyższym orzeczeniem TK Minister Transportu i Budownictwa w dniu 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie, w którym określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Wskazane rozporządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. (przed datą ustaloną przez Trybunał jako data utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu) i z tym dniem utraciło moc poprzednie rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r.
Mając powyższe na uwadze skład orzekający ocenił czynność Prezydenta Miasta K., którą odmówiono skarżącemu zwrotu części opłaty, za niezgodną z prawem. Rację ma organ, że w dacie pobierania opłat obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. Wskazać jednak trzeba, że przedmiotowy argument w postępowaniu przed sądem nie ma znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji oraz ustawom. Z kolei przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji stanowi, że jej przepisy można stosować bezpośrednio. Niezawisłość sędziowska uprawnia zatem sędziów do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu rozporządzenia (aktu podustawowego), który jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą (vide wyrok NSA z 09 grudnia 2009 r., I OSK 773/09 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 18 lutego 2009 r., II SA/Rz 649/08).
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej stwierdzić trzeba, że niezależnie od tego, iż sporne rozporządzenie utraciło moc dopiero z dniem 15 kwietnia 2006 r. – sąd, kontrolując legalność odmowy zwrotu części opłaty jako zawyżonej, uprawniony jest do oceny przepisów rozporządzenia na datę dokonania czynności, która jest powodem żądania zwrotu. Korzystając z tej możliwości skład orzekający stwierdził, że późniejsze przesądzenie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii niezgodności § 1 ust. 2 rozporządzenia z Konstytucją i ustawą - Prawo o ruchu drogowym uprawnia do oceny, iż powołany przepis, nie był zgodny z ww. ustawą i Konstytucją również w dacie jego obowiązywania
Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, że w dacie podejmowania czynności w sprawie zwrotu części opłaty wskazany akt podustawowy już nie obowiązywał, bowiem został zastąpiony nowym rozporządzeniem ustalającym wysokość tej opłaty na kwotę 75 zł. Organ miał zatem, rozpoznając sprawę o zwrot opłaty, która jest sprawą nową w stosunku do sprawy jej uiszczenia, zastosować przepisy obowiązujące w dacie podejmowania czynności.
Sąd wskazuje również, że w orzecznictwie podjęty został problem przedawnienia żądania zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu. W tej kwestii wskazuje się, że od dnia1 stycznia 2010 r. obowiązuje ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). Zapisano w niej, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są m.in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7) oraz wskazano, że do spraw dotyczących takich należności stosuje się odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej (art. 67). W przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241 ze zm.) zawarto normę intertemporalną, zgodnie z którą do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Norma ta, zdaniem składu orzekającego nie odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał decyzyjnego trybu załatwienia. Powołane przepisy ustawy o finansach publicznych nie mogą znaleźć tutaj zastosowania.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że kwota uiszczona przez skarżącego powyżej kwoty 75 złotych za wydanie karty pojazdu (425 złotych), była kwotą nienależnie uiszczoną, w związku z czym skarga była zasadna.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 146 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.